artikel

Meer techniek is zegen voor bouw

bouwbreed Premium

Er is meer ruimte nodig voor techniek in het hoger onderwijs, vinden Frank Maatje en Frens Pries. Dat is niet ingegeven door behoudzucht of traditionalisme. Ook in een sterk veranderde markt is verstand van zaken gewoon noodzakelijk.

De gemiddelde build environment-hbo-student besteedt minder dan 8 procent van studietijd aan techniek. Een quick-and-dirty-analyse van een studiegids kan veel informatie opleveren. In een willekeurige hbo-studiegids wordt een aantal studierichtingen besproken, waarvan we er drie bespreken, te weten: bouwtechnische bedrijfskunde, bouwkunde en civiele techniek. Het zijn allen opleidingen die moeten voldoen aan de bbe-criteria (bachelor built environment). De opleidingsstructuur kent een achttal semesters van een half jaar. In elk semester zijn dertig studiepunten te behalen, omdat een studiepunt staat voor 28 uur, gaat het per semester om 840 uur, terwijl een geheel jaar bestaat uit een studielast van 1680 uur.

Niet structureel

Per semester is in de gids nagegaan wat het verplichte aandeel is van technische vakken. We spreken hierbij niet over keuzevakken, projecten, studieloopbaanbegeleiding, algemene vorming, beroepsoriëntatie, stages of andere onderwijsvormen. Het kan best zijn dat daarin techniek aan de orde komt, dat kunnen we niet bepalen. Wat je er in ieder geval over kunt zeggen is dat als er techniek ter sprake komt dit niet structureel en voor alle studenten geldt. Met techniek doelen we op onderwijs in constructieleer (mechanica, dynamica) en toegepaste constructies (staal, beton, etc.). Bouwfysica is daar niet bij gerekend. Het is allemaal erg ‘over de duim’, maar het gaat ons om een indruk. Daarbij geldt: het aantal studiepunten dat voor een vak staat zegt nog niks over de kwaliteit en intensiteit van het betreffende onderwijs. Het gaat ons hier dus alleen om een kwantitatieve en globale scan. We bespreken nu achtereenvolgens de studierichtingen.

• Studenten die civiele techniek studeren besteden ruim 18 procent van hun studietijd aan techniek. In vier jaar gaat het hierbij om ruim 1200 uur. Zeker in de semesters 2, 3 en 4 wordt soms tot 50 procent van de studietijd besteed aan techniek.

• Studenten die bouwkunde studeren besteden minder dan 5 procent van hun studietijd aan techniek. In vier jaar gaat het hierbij om ruim 300 uur.

• Studenten die bouwtechnische bedrijfskunde (btb) studeren besteden tijdens hun studie minder dan 1 procent van hun studietijd aan techniek. In vier jaar gaat het hierbij om minder dan 60 uur.

Als er een gemiddelde bbe-student zou bestaan (die natuurlijk niet bestaat) zou hij/zij minder dan 8 procent van de studietijd besteden aan techniek. Wij vinden dit een absurde situatie. We ontkennen niet dat de wereld de afgelopen jaren ingrijpend veranderd is. Duurzaamheid is zeker belangrijk en BIM en systems engineering! Maar elk nieuw thema gaat ten koste van het bestaande. Een vergelijking met het ons omringende buitenland (zoals België en Duitsland) leert ons dat wij in Nederland zijn doorgeschoten in de richting van persoonlijke vaardigheden, management en projectonderwijs. Wat het ons oplevert is verbaal en sociaal vaardige, samenwerkingsgerichte young professionals die nauwelijks nog weten waar het over gaat. Uit de managementliteratuur kennen we het gevaar van managers zonder inhoud, ze concentreren zich op de schijnwerkelijkheid: urenlijstjes, checklisten en papieren zekerheden. Waar het echt om gaat; de inhoud blijft het domein van de steeds schaarser wordende professionals.

Foute suggestie

Een studierichting als bouwtechnische bedrijfskunde moesten we maar gelijk opheffen; een reguliere bedrijfskundige opleiding geeft tenminste zo veel techniek als btb; er is dus absoluut geen onderscheidend vermogen. De toevoeging ‘bouwtechnische’ geeft een absoluut foute suggestie van inhoud.

Er is volgens ons gewoon meer ruimte nodig voor techniek in het hoger beroepsonderwijs. En dat is niet ingegeven door behoudzucht of traditionalisme. Ook in een sterk veranderde markt is verstand van zaken gewoon noodzakelijk. Juist in een complexe bouwomgeving moet je met techniek kunnen spelen en optimale keuzes kunnen maken. Natuurlijk is contractmanagement ook belangrijk en BIM en communicatie en marketing. Maar iets meer techniek (laten we eens zeggen een verdubbeling) zou voor onze sector echt een zegen zijn. Misschien dat we heel voorzichtig een oude naam als de technische hogeschool weer van stal moeten halen?

Reageer op dit artikel