artikel

Een bodem om terdege rekening mee te houden

bouwbreed Premium

Geen enkele pizzabakker zal zijn ingrediënten zo in de oven gooien om dan pas aan de bodem te beginnen. Het gevolg zou immers zijn dat de klant niet krijgt waarom hij heeft gevraagd. Toch gebeurt iets soortgelijks nog te vaak in de bouw. Aan de bodem wordt te laat gedacht.

Iedere bouwer zal beamen dat het fundament essentieel is voor de stevigheid
van een gebouw. Maar het fundament omhelst veel meer dan alleen het storten van
beton, het heeft ook te maken met de bodem. En aan die bodem wordt te laat
gedacht, waardoor het fundament mogelijk op drijfzand wordt geplaatst en het
drijfzand vervolgens moet worden verstevigd. Geregeld komen ingenieursbureaus
ondergrondse problemen tegen waarmee bij het opstellen van de bovengrondse
plannen geen rekening is gehouden. Wat doen wij met de aardgasleiding die onder
de beoogde woonwijk loopt en hoe houden wij het diepste deel van een polder waar
woningen worden gepland droog? Wat te doen met een archeologische vindplaats of
met een geplande warmte-koudeopslag vlakbij verontreinigde bodem? Er zijn genoeg
voorbeelden waaruit blijkt dat er vanuit de bovengrond wordt gedacht, terwijl de
logica vereist om het denken te beginnen bij de bodem. Er moet in de ruimtelijke
ordening veel meer aandacht komen voor de bodem. Benut de ondergrond nu eens
optimaal. Veel is al in kaart gebracht, het is nu nog een kwestie van ernaar
willen kijken én ernaar willen handelen. Dit wordt alleen een succes wanneer de
bodem vroegtijdig in het planproces wordt meegenomen. Gemeenten moeten in hun
structuurvisie rekening houden met de mogelijkheden en onmogelijkheden van de
bodem. Daar waar de hoofdgasleiding loopt, komt een park, geen woonwijk. En waar
optimale warmte-koudeopslag mogelijk is, leg je een woonwijk aan. Moet je toch
al graven wegens bodemverontreiniging, leg dan gelijk een ondergrondse
parkeergarage aan. Dit gaat alleen lukken als de bodemkansenkaart van een regio
al voor de initiatieffase gereed is. Dan kun je toetsen of de beoogde plek wel
de juiste is. Nederland heeft zijn ondergrond goed in kaart gebracht. Daarin is
veel tijd en energie gaan zitten. We benutten deze kennis onvoldoende. Willen we
als land blijven groeien, dan moeten we niet alleen omhoog, maar ook naar
beneden kijken. Ik ben er van overtuigd dat Nederland veel meer uit de bodem kan
halen dan alleen gas. Het is tijd voor een bottom-up benadering.

NLingenieurs Voorzitter Commissie Ruimtelijke Ontwikkeling &
Leefomgeving.

Reageer op dit artikel