Marije de Leeuw

Het is november en voor Rotterdam betekent dat de Maand van de Onderwereld. Voor de zesde keer op rij duikt de stad onder de grond. Niet voor een winterslaap, of als eerbetoon aan criminelen. "Voor een kijkje in de wereld van leidingen, kabels en buizen", verklaart Joost Martens, adviseur beheer ondergrond van de gemeente.

De bouwsector produceerde in 2016 het meeste afval, maar recyclede tegelijkertijd ook het meest. Bijna 38 procent van het materiaal dat de sector inzette, was hergebruik, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bouwers zitten dinsdag om de tafel met minister-president Mark Rutte. Ze hopen dat het gesprek concrete stappen oplevert om de stikstof- en PFAS- crisis een halt toe te roepen.

Boos omdat je bouwproject stilligt? Gefrustreerd omdat de overheid niets doet? Niet nodig, zegt een groep van tien vooruitdenkende ondernemers. 'Zie de stikstofcrisis niet als belemmering, maar als kans', is hun motto. Met onder meer elektrisch materieel en een accupakket, maken zij projecten in een handomdraai stikstofvrij.

"Nu! Nu! Nu!" schreeuwden duizenden bouwers, gww'ers en grondverzetters woensdag op het Malieveld in Den Haag. Niet straks, maar nú moet er iets gebeuren aan het PFAS- en stikstofbeleid van de regering, was de hoofdboodschap. Of het wat oplevert of niet, het was hoe dan ook een historische dag voor de bouw. In geen tijden was de sector zo eensgezind. Een terugblik.

Bouwers en waterbouwers zijn niet laaiend enthousiast over de nieuwe PFAS-maatregelen van het kabinet. AFNL en NOA zien wel 'een klein beetje licht aan de horizon', maar vinden dat de maatregelen veel te laat ingaan.

Dat de bouw boos is op Den Haag is te begrijpen. Projecten liggen stil, inkomsten lopen terug, orderportefeuilles worden leger en leger… en dan staan veel banen óók nog eens op de tocht. Dat duizenden bouwmedewerkers volgende week woensdag naar Den Haag afreizen om dat duidelijk te maken, is dan ook best logisch.

Werkgeversorganisaties en brancheverenigingen, waaronder Bouwend Nederland, ondersteunen de protestactie tegen het stikstofbeleid. Zij roepen hun leden op woensdag naar Den Haag te komen.

De instroom bij de bouwopleidingen neemt weer toe, blijkt uit onderzoek van Cobouw. Niettemin waarschuwen de opleiders dat ze nog steeds niet aan de vraag van bouwers voldoen. Het systeem moet structureel veranderen, vinden zij. "We blijven achter de feiten aanlopen."

De bouwkosten van nieuwbouwwoningen gaan volgend jaar met nog eens vijf procent stijgen. Dit komt door de nieuwe BENG-wetgeving die vanaf juli ingaat, berekende bouwkostenbureau BDB in opdracht van Arcadis.