Marc Doodeman

Hoe kunnen we Nederland snel helpen aan voldoende betaalbare nieuwbouwwoningen? Industrialisatie en woningfabrieken lijken de toverwoorden, maar zijn ze in werkelijkheid ook de heilige graal? Jeroen Heijdra, directeur van ERA Contour, en Rob Jans, directeur bouw van KlokGroep, plaatsen hun vraagtekens. "Industrialisatie is geen doel op zich."

De inval van Rusland in Oekraïne kan grote consequenties hebben voor de bouw, vrezen bouwbedrijven. In de meest recente cijfers is de impact echter nog niet te zien. Duidelijk is al wel dat de coronapandemie de sector even een pas op de plaats heeft doen maken.

Ballast Nedam heeft vorig jaar 1,04 miljard euro omgezet, 10 procent meer dan in 2020. De winst steeg naar 42 miljoen euro. Over moederbedrijf Rönesans Holding, dat actief is in Rusland, wil het bouwbedrijf uit Nieuwegein niets zeggen.

Het wordt een van de grootste projecten met flexwoningen in Nederland. Vlakbij de Johan Cruijff Arena komen 540 tijdelijke huizen. "Het zijn definitieve woningen op een tijdelijke plek", zegt Hieke Bakker, manager ontwikkeling bij Ymere.

Van Wijnen heeft vorig jaar een recordomzet geboekt. De nieuwe woningfabriek gaat rond de bouwvak van start, vertelt topman Peter Hutten, die zich zorgen maakt over de impact van de oorlog in Oekraïne. "Projecten komen gewoon tot stilstand. Dat gebeurt nu al."

BAM en VolkerWessels zijn door een onafhankelijke geschillencommissie in het gelijk gesteld bij het conflict over wie er opdraait voor de tientallen miljoenen aan meerkosten voor de Zeesluis IJmuiden. Het Rijk moet de bouwcombinatie 59,9 miljoen euro betalen.

De oorlog in Oekraïne heeft net als de coronapandemie grote impact op de toeleverende industrie en daarmee op heel veel bouwprojecten, zien VolkerWessels-bestuurders Jan de Ruiter en Alfred Vos. "Dit moet niet veel langer duren, anders wordt 2022 voor veel partijen in de bouwsector een zeer uitdagend jaar."

VolkerWessels heeft vorig jaar een omzet van 6,2 miljard euro behaald, 4 procent minder dan in 2020. Belangrijkste oorzaak van de daling is de stikstofproblematiek op de Nederlandse inframarkt. De winst van het bouwconcern werd niet getroffen, die steeg naar 165 miljoen euro.

Wie denkt dat woningcorporaties weer volop kunnen bouwen nu de verhuurdersheffing wordt afgeschaft, heeft het mis. Het aantal hectare bouwgrond dat ze in bezit hebben, is gigantische gekelderd. Beloften die politieke partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen maken over meer betaalbare woningbouw, zijn vaak loos. 

De sociale huurwoningmarkt is vastgelopen. Voor mensen met lage inkomens komen steeds minder woningen beschikbaar. Woningcorporaties bouwen te weinig woningen om het tij te keren, waarschuwt toezichthouder Autoriteit Woningcorporaties. Het gebrek aan bouwgrond is een van de grootste bottlenecks. "Gemeenten kunnen meer sturen dan ze nu doen", zegt directeur Ton Hugens.