Johan Nebbeling

Van Wijnen Amsterdam bouwde aan de Klaproosstraat in Amsterdam-Noord, aan de rand van de NDSM-werf, woongebouw Het Dok: 314 vrije sector- en 135 sociale huurappartementen, verdeeld over drie torens op een plint met commerciële ruimten en een ondergrondse parkeergarage naar een ontwerp van de Architekten Cie. De woningen variëren van 505 tot 106 m². Het gebouw met drie torens met een maximale hoogte van 74 meter is geheel opgetrokken uit prefab elementen en geldt als een showcase voor snel en betaalbaar bouwen met grootschalige prefab woningbouw. Het Dok, met een bvo van 50.000 m², verrees in een record bouwtijd van nog geen drie jaar. Het Dok markeert de toegang van de werf vanuit Noord.

Wereldleider op het gebied van landbouwautomatisering Lely in Maassluis 'bestelde' bij Dura Vermeer Bouw Zuid West een nieuwe bedrijfshal van 25.000 m². In een moeite door werd ook de bestaande kantoorruimte uitgebreid met 15.000 m². De nieuwbouw is een uitbreiding (fase 2) van de in 2015 geopende Lely Campus, het hoofdkantoor van Lely. Duurzaamheid is een belangrijk aspect van het complex, dat in juni 2022 werd geopend door koning Willem-Alexander. Die duurzaamheid zit 'm in de toegepaste materialen en energiebesparende technieken, maar ook in de sensoren die continu energieverbruik en uitstoot meten, wat een uiterst efficiënt beheer mogelijk maakt. Kropman Installatietechniek leverde de installaties. Het complex heeft een Breeam Outstanding-certificaat.

Hergebruik, (sociale) duurzaamheid en gezondheid waren voor de architecten van Gortemaker Algra Feenstra de uitgangspunten voor het ontwerp van de ingrijpende renovatie van scholengemeenschap De Goudse Waarden in Gouda, waarbij ook een nieuwe sportzaal werd gerealiseerd. Dat resulteerde in een gasloos, circulair en Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) dat genkemerkt wordt door veel licht en veel ontmoetings- en verblijfsruimte. Bij de renovatie van het schoolgebouw bleef alleen het skelet van gewapend beton overeind. De opbouw gebeurde zoveel mogelijk met duurzame materialen. Zo zijn in de gevel als isolatiemateriaal dekens gebruikt die zijn gemaakt uit 6.000 gerecyclede spijkerbroeken. Bouwer was J.P. van Eesteren, constructeur Swinn.

M.J. de Nijs en Zonen bouwde in het centrum van Heerhugowaard Lapis Lazuli, een wooncomplex van zes lagen met 113 energiezuinige sociale en middenhuur- en zestig koopappartementen rond een binnentuin die is aangelegd op het dak van een ondergrondse parkeergarage met tachtig plaatsen. De gevels van de woningen zijn opgebouwd uit geprefabriceerde houtskeletbouwelementen met houten kozijnen. Het complex kent diverse gemeenschappelijke ruimten, zoals een overdekte fietsenstalling met stopcontacten voor elektrische fietsen en een keuken die bewoners kunnen gebruiken voor vergaderingen of feestjes. De woningen hebben energielabel A+ en A++, op het dak staan zonnepanelen en er wordt gebruik gemaakt van aardwarmte en warmtepompen. Kraaijvanger Architects tekende voor het ontwerp.

Groen én luxueus leven: dat kenmerkt TwoTwoFive, een woontoren in het hart van Amstelveen, ontworpen door OZ Architects en gebouwd door Heddes. TwoTwoFive telt 276 vrije sector- en middenhuurappartementen en een ondergrondse parkeergarage van drie lagen met 204 plaatsen. In het pand zijn tal van energiebesparende en energie-opwekkende technieken toegepast. Zoals warmte-koudeopslag, warmtepompen, ledverlichting en zonnepanelen. Alle appartementen zijn voorzien van een hoog rendement warmteterugwinningsinstallatie en een aparte warmteterugwinningsinstallatie voor de douche. Groen en duurzaam is ook het gebruik van deelauto's en bakfietsen door bewoners en een gemeenschappelijke binnentuin op het dak van de ondergrondse parkeergarage, met eigen wateropslag.

Stedelijk wonen in een parkachtige omgeving met veel groen en water: dat kenmerkt volgens projectontwikkelaar Bouwaccent de nieuwe Diemense woonwijk Holland Park. Hurks Bouw realiseerde er twee woontorens in vijftien bouwlagen. De 304 vrije sector huurappartementen zijn turnkey opgeleverd, een parkeergarage biedt plaats aan 200 voertuigen en in de plint van de gebouwen is ruimte gereserveerd voor 1200 m² aan commerciële voorzieningen aan een semi-openbaar plein. De twee wooncomplexen - blok 22 en 23 - hebben elk een binnentuin en zijn ontworpen door Rijnboutt. Holland Park is een voormalig kantorengebied dat wordt getransformeerd tot woonwijk. Groen en water spelen er een belangrijke rol.

In opdracht van de gemeente Kerkrade realiseerde Bouwbedrijf Pellikaan uit Tilburg Vie Kerkrade. Het complex, verrezen op een voormalig ziekenhuisterrein, biedt plaats aan een (deelbare) sporthal, een zwembad met wedstrijd- en recreatiebad, een ondergrondse parkeergarage met 270 plaatsen en horecavoorzieningen. Op het dak van de parkeergarage is een dakpark aangelegd. Het gasloze complex is dankzij onder meer drie warmtepompen, 1280 zonnepanelen en uitstekende isolatie nagenoeg zelfvoorzienend op energiegebied en voldoet aan de nieuwste BENG-norm. Wehrung Architecten en Moederscheim Moonen Architecten tekenden voor het compacte, innovatieve ontwerp, dat het complex laat opgaan in het glooiende heuvellandschap.

Op het haven- en industrieterrein Moerdijk bouwde Cordeel Nederland in opdracht van Air Liquide Industrie een Air Separation Unit (ASU). Een ASU is een industriële luchtscheidingsinstallatie waarmee buitenlucht wordt opgesplitst in stikstof, zuurstof en argon. Air Liquide investeerde 125 miljoen in de bouw van de unit met een productiecapaciteit van 2.200 ton zuurstof per dag. De ASU is in meerdere opzichten innovatief. Zo is het energieverbruik 10 procent lager dan de vorige generatie en zal de ASU ingezet worden om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te faciliteren. De installatie gebruikt cryogene vloeibare lucht voor tussentijdse energieopslag. Hiermee kan het energieverbruik worden verlaagd, zonder de productie te verminderen.

De opening van het hoofdgebouw van het Radboud UMC door koning Willem-Alexander, in juli 2022, markeerde het einde van een dertig jaar durende transitie van ziekenhuis naar 'zorgcampus'. Het Radboud voldoet aan de hoogste duurzaamheidseisen en bezit - als eerste universitair medisch centrum in Nederland - het Breeam Excellent-certificaat met bovendien de hoogste score van alle ziekenhuizen. Zo heeft het hoofdgebouw een materiaalbesparende constructie, dunne vloervelden, veel prefab onderdelen, 700 vierkante meter zonnepanelen op het dak, een wko-installatie, waterbesparende maatregelen en verbruikt het geen fossiele brandstoffen. Trebbe en Van Wijnen waren de hoofdaannemers, EGM Architecten deed het ontwerp.

Op de plek waar het veertig jaar geleden allemaal begon voor De Zuivelhoeve is de fabriek van het Twentse zuivelbedrijf flink uitgebreid. Bijna 6.500 vierkante meter kwam er bij. De onderneming, opgericht door Gerjhan en Diane Roerink, kan er jaarlijks zo'n 50 miljoen liter melk verwerken tot verschillende zuivelproducten. De nieuwe fabriek geeft De Zuivelhoeve ook de mogelijkheid om nieuwe producten te ontwikkelen. Om de nieuwbouw zoveel mogelijk op te laten gaan in het lokale landschap is het gebouw omkleed met inheems eikenhout. Het pand is verder energieneutraal door het gebruik van tweeduizend zonnepanelen op het dak. Ook is er een biologische retentievijver voor het afvalwater aangelegd. Het gebouw krijgt bovendien een eigen waterzuivering.