Johan Nebbeling

De Zalmhaven in Rotterdam, een ontwerp van Dam & Partners en KAAN Architecten, is met zijn 215 meter de hoogste wolkenkrabber van de Benelux. De toren en de twee aansluitende complexen bevatten 452 appartementen en penthouses, 33 herenhuizen, kantoren, commerciële ruimtes, horecavoorzieningen, een ruime lobby, een daktuin en een restaurant met zicht over de skyline van Rotterdam. De 'buik' van het gebouw herbergt een parkeergarage met een kleine 500 plekken en op diverse plaatsen in het complex zijn fiets- en bromfietsstallingen. 'Servicemanagers' staan 24 uur per dag ten dienste van de bewoners en gebruikers. De Zalmhaven is gebouwd door BAM Bouw en Techniek Grote Projecten in opdracht van Amvest, AM en LSI.

Vijf flatgebouwen met in totaal 360 speciale huurappartementen aan de Gijsinglaan in Rotterdam werden door BAM Wonen Renovatie Concepten in opdracht van woningcorporatie Havensteder zodanig duurzaam gerenoveerd dat ze van energielabel F/G naar label A gingen. Dat gebeurde onder meer door isoleren, het vervangen van deuren, ramen en ventilatiesystemen en de overschakeling op stadsverwarming en een lokaal warmtenet, waardoor de flats voortaan gasloos door het leven gaan. Een sociaal team van de woningcorporatie, de gemeente en buurtorganisatie begeleidde de voor de bewoners ingrijpende renovatie. De inzet van dat team wierp vruchten af, bleek uit een evaluatie onder bewoners: die waardeerden de aanpak van Havensteder en BAM met het rapportcijfer 8,2.

Lieven 8, een complex met 330 studentenwoningen en 95 starters- (huur)woningen, is onderdeel van Plan Lieven, de grootscheepse nieuwbouw van een campus in Amsterdam Nieuw West voor 1.200 studenten en starters. Het duurzame en op ontmoeting gerichte Lieven, compleet met voorzieningen als een Grand Café, een buurthuiskamer en binnentuinen, is genomineerd voor BNA Beste Gebouw van het jaar 2023 in de categorie leefbaarheid en sociale cohesie. Duurzaamheid is ook een kenmerk van Lieven. Collectieve verwarming, warmteterugwinning, opvang, opslag en berging van regenwater, zonnepanelen, groene daken, perfecte isolatie, een geavanceerd ventilatiesysteem en de toepassing van natuurlijke materialen dragen bij aan de zeer lage epc van 0,2. Architect was KENK Architecten, bouwer Bot Bouw.

Wooncomplex De Kromming in Diemen herbergt 105 sociale huurwoningen en 102 vrijesector-huurwoningen en een parkeergarage met 156 parkeerplaatsen. De Kromming is gebouwd door Bot Bouw in opdracht van de gemeente Diemen en woningcorporatie De Alliantie. Belegger is ASR Vastgoed Projecten en projectontwikkelaar DID. Workshop Architecten en M3H Architecten tekenden voor het ontwerp. Het woonblok is gasloos en duurzaam ingericht. Warmte in de woningen wordt opgewekt via stille warmtepompen op het dak. Daarnaast zijn de huizen goed geïsoleerd en hebben deze een A++ energielabel. Het gebouw maakt deel uit van het Sniepkwartier, hetgeen het sluitstuk vormt van de nieuwbouwwijk Plantage De Sniep. De twee nieuwe woonblokken in Diemen zijn gasloos en duurzaam ingericht.

De Gebroeders in Eindhoven - dat bestaat uit De Lodewijk en De Willem - omvat 146 vrijesector-huurappartementen en 42 eengezinskoopwoningen. De Gebroeders is opgetrokken op een voormalig bedrijventerrein dat is omgevormd tot een klimaatadaptief en natuurinclusief woonmilieu. Dat fungeert als 'spons' in het lokale waterbeheer op deze laagstgelegen plek van Eindhoven. Het regenwater van de daken en terrassen wordt vertraagd geïnfiltreerd in de daktuinen, de gemeenschappelijke binnentuin en de wadi's in de openbare ruimte. De buitenruimtes, de gemengde hagen rond de gebouwen, de groene kopgevels en de geïntegreerde bloembakken zijn een thuis voor insecten, vogels en vleermuizen. Ontwerp is van Diederendirrix architectuur & stedenbouw, in samenwerking met Felixx landschapsarchitectuur.

In het Amsterdamse stadsdeel Nieuw West bouwde Heddes Bouw & Ontwikkeling The Hub, een multifunctioneel gebouw. Het complex bevat 3.700 m² kantoorruimte voor het Stadsloket Nieuw-West, 3.200 m² horeca en winkels, 37 koopappartementen, zestien zorgappartementen voor Woonzorg Nederland en veertig vrijesector-huurappartementen voor jongeren. The Hub is ontwikkeld door MRP en ontworpen door Dittmar Architecten. Architectenbureau Rudy Uytenhaak + Partners Architecten was verantwoordelijk voor de stedenbouwkundige ontwikkeling. De ontwikkeling en bouw van The Hub maakt deel uit van een omvangrijke gebiedsontwikkeling in Amsterdam Osdorp. Het gebouw ligt aan het levendige Osdorpplein en heeft de rustgevende Sloterplas en het Sloterpark in de nabijheid.

Pontkade III, op het voormalige terrein van de NDSM in Amsterdam-Noord, herbergt 208 vrijesectorhuurappartementen, 1600 m² kantoorruimte, commerciële ruimten in de plint en 119 parkeerplaatsen voor bewoners. Het complex bestaat uit drie gebouwen, waaronder een toren met 18 etages. Pontkade III is een ontwerp van Moke Architecten uit Amsterdam. Het gebouw heeft een privébinnentuin van 1.500 m² die tevens wordt gebruikt voor berging van hemelwater. Op de begane grond is ruimte voor winkels en horeca. Pontkade III, dat fraai uitzicht biedt over de werf, het IJ en Amsterdam, is in opdracht van Amsterdam Waterfront en Reggeborgh Beheer gebouwd door Kondor Wessels Amsterdam en IBB Kondor. Het gebouw is gekocht door investeerder Hines Netherlands BV.

Het 140 meter lange en acht verdiepingen hoge appartementencomplex Jonas in Amsterdam IJburg omvat 190 huur- en 83 koopappartementen, kantoren, horeca, filmzaal, gemeenschappelijke huiskamer en een ondergrondse parkeergarage. Jonas is, zoals bouwer Ballast Nedam het stelt, 'een bewust duurzaam appartementencomplex, met de service van een hotel'. Jonas heeft tal van bijzonder voorzieningen, zoals logeerkamers voor gasten van de bewoners en een privé-dakstrand. Bij de bouw zijn onder meer milieuvriendelijke cementsoorten gebruikt, waardoor de milieubelasting met 30 procent is verminderd. Het wooncomplex heeft als een van de eerste woongebouwen in Nederland een BREEAM Outstanding-certificaat gekregen en werd onlangs in de BNA-verkiezing uitgeroepen tot 'beste gebouw van het jaar'.

De 70 meter hoge woontoren van wooncomplex Z1 in Amsterdam-Noord telt 288 sociale huurappartementen met twee-, drie-en vierkamerwoningen, vier rolstoelwoningen en diverse commerciële ruimten. Een deel van de woningen is gericht op mensen die extra zorg nodig hebben, bijvoorbeeld vanwege een licht verstandelijke beperking. Bij 58 woningen krijgen woningzoekenden die werkzaam zijn in de zorg, het onderwijs of bij de politie voorrang. Hetzelfde geldt voor de 58 woningen voor ouderen. Alle woningen zijn per lift bereikbaar, gelijkvloers, voorzien van buitenruimte, zijn gasloos en worden aangesloten op het stadswarmtenet. Z1 is ontwikkeld door Blauwhoed Groep en gebouwd door Van Wijnen Amsterdam. Groosman en Klunder tekenden voor de vormgeving.

Baanbrekend, zo kun je HAUT wel noemen. Het is een woontoren en appartementencomplex met 52 koopappartementen, een bedrijfsruimte met gym en een ondergrondse parkeergarage annex fietsenstalling in Amsterdam-Noord, grotendeels opgetrokken in een constructie met houtskeletbouw en staal en beton. HAUT is met 21 verdiepingen en een hoogte van 73 meter een van de hoogste hybride houten gebouwen ter wereld. Voor de bouw is 2.800 m³ hout gebruikt, waarin ruim 2.500 ton CO₂ is opgeslagen, wat gelijk staat aan de jaarlijkse uitstoot van 400 huishoudens. Mede dankzij de energieopwekkende gevel beschikt HAUT over een Breeam Outstanding-certificaat. Het gebouw is ontwikkeld door Lingotto en ontworpen door Team V Architectuur. Hoofdaannemer was J.P. van Eesteren.