Verslaggever Innovatie
Ad Tissink (1962) is het technisch geweten van de Cobouw-redactie. Hij is in zijn element als hij door een tunnelboormachine kruipt, in een windturbine klimt of een gerobotiseerde woningfabriek bezoekt. Voor tips mail: adtissink@vmnmedia.nl
Betonklinkers, glas, gevelpanelen, coatings. Titaniumdioxide is bezig aan een onstuitbare opmars in bouwmaterialen. Onder invloed van licht zet de toevoeging aan tot het afbreken van koolwaterstofverbindingen. De katalysator wordt daarbij zelf niet opgebruikt en kan jarenlang zijn diensten blijven bewijzen. Een nieuwe groep materialen waaraan titaniumdioxide wordt toegevoegd, is textiel. Gordijnleverancier Egger uit Almelo brengt sinds begin dit jaar het 'slimme gordijn' op de markt waarvan de stof is afgewerkt met een laagje titaniumdioxide. Het bedrijf claimt dat het hinderlijke geuren bestrijdt. Metingen van onder andere de Duitse TUV tonen aan dat het formaldehyde, tolueen en ammoniak uit de lucht haalt, zonder dat de stof inboet aan kleurechtheid of krimp. Victor Veenenbos reist voor Egger stad en land af om het slimme gordijn te verkopen. Zijn show begint steevast met twee plastic flesjes waar hij ammoniumdamp in spuit. In het ene flesje zit een stukje gewone gordijnstof, in het andere een stukje van het slimme gordijn. Wordt de dop van het eerste flesje opengeschroefd dan stijgt direct een penetrante ammoniumlucht op. Bij het tweede flesje is de geur direct verdwenen. Stap 2 in het wervingsverhaal van Egger bestaat uit het inrichten van twee proefruimten bij beoogde klanten. In een ruimte hangt hij een zuiverend gordijn op, in de andere een identiek gordijn zonder de speciale finish-laag. Zonder dat de bedrijven weten waar welk gordijn hangt, kunnen ze daar een paar dagen naar hartenlust aan de gang. Vorige week werd in twee kamers in het Accor-hotel in Zoetermeer gefrituurd, sigaren gerookt en zelfs geblowd. Na een kleine dag uitwasemen waren de geuren in de ene kamer verdwenen, terwijl de andere kamer flink gelucht moest worden. De hoteldirectie besloot met Egger in zee te gaan. De meerkosten zijn volgens Veenenbos verwaarloosbaar en bedragen hooguit een paar cent per strekkende meter.Onderzoeker Inge de Witte van het Belgische instituut Centexbel bevestigt de opmars van titaniumdioxide in de textielindustrie. Egger is niet het enige bedrijf dat met de katalysator functies aan zijn gordijnen probeert toe te voegen. Titaniumdioxide is volgens De Witte een veelbelovend materiaal, maar nog lang niet alle beloftes kunnen worden waargemaakt. Bij het aanbrengen op textiel zit de matrix nog in de weg. De finish-laag waarmee het titaandioxyde wordt aangebracht, verhindert vaak dat de lucht in de ruimte goed bij de katalysator kan komen. Voor textielproducenten is dat probleem lastiger dan voor fabrikanten van bouwmaterialen, omdat gordijnen soepel moeten blijven. De beloftes van de fabrikanten moeten volgens De Witte voorlopig nog met een flinke korrel zout worden genomen.Fabrikant Egger gaat ondertussen onverdroten verder met het toevoegen van functies aan zijn stoffen, die standaard al brandvertragend zijn uitgevoerd. Veenendaal gaat binnenkort de boer op met een anti-bacteriële toevoeging aan de gordijnen: bio-active. Net als bij het luchtzuiverende gordijn is die innovatie eerst een jaar beproefd op de Duitse markt door moederbedrijf Drapilux. Het materiaal doodt bacteriën die zijn achtergelaten door mensenhanden die het gordijn open en dichtgeschoven hebben. Titaniumdioxide aangebracht op gordijnen kan de lucht binnenshuis zuiveren. De matrix waarmee de katalysator wordt opgebracht, belemmert echter de werking soms nog.
ij een overstroming in de zuidelijke Randstad vallen duizenden doden. Een evacuatie blijkt bitter weinig levens te kunnen redden. Dat volgt uit het promotieonderzoek van ir. Bas Jonkman aan de TU Delft.
Groenten gekweekt op een terp van verontreinigde baggerspecie langs de Waal zijn eetbaar. Onderzoek wijst uit dat de verontreinigingen in de specie zich niet verspreiden.
Zijn geluidsschermen ook als waterkering in te zetten? Is een zoab-wegdek nog reinigbaar na een overstroming? Over dergelijke problemen gaat een nieuw project van Rijkswaterstaats innovatieprogramma Wegen naar de Toekomst.
Bitumenvoegen rond kunstwerken in snelwegen vormen alleen kort na de aanleg een stille overgang. Daarna wordt de steenslag en bitumen uitgereden door het verkeer en begint de herrie weer. De silent-joint met een wapening van spiraalveren, moet het langer uithouden. Rijkswaterstaat is in november twee experimenten begonnen met stille bitumenvoegen. Bij kunstwerken in de A58 bij Breda en de A18 bij Doetinchem zijn in totaal zes stille bitumenvoegen geplaatst. Met ingestorte temperatuursensoren en bewegingsmeters wordt het gedrag van de fluistervoegen de komende maanden in de gaten gehouden. Aan de buitenkant van de bruggen zijn op het beton verplaatsingsmeters aangebracht. Aannemingsbedrijven Salverda en Schagen tekenen voor het plaatsen van de voeg, die is ontwikkeld in Zwitserland en daar al uitvoerig getest. De voeg, die silent-joint is gedoopt, bestaat uit twee hoekprofielen die aan weerszijden van de dilatatie op het beton worden vastgebout. Een glijplaat overbrugt de feitelijke dilatatie; tussen de profielen worden spiraalveren gespannen. Die vormen een flexibele wapening die meegeeft met het werken van het kunstwerk, en voorkomt dat vrachtwagens en ander verkeer de voegvulling uitrijden. De hoekprofielen zijn expres een stukje van de rand van het asfalt wegdek geplaatst. Daardoor komt er geen druk op het asfalt te staan en blijven ook de randen van de voegovergangen glad.De huidige generatie bitumenvoegen houdt het nauwelijks een paar jaar uit, vergt veel onderhoud en bezorgt veel overlast. Volgens de initiatiefnemers wijzen de resultaten in Zwitserland erop dat de silent-joint minimaal tien jaar meegaat. Het onderhoud kan dus goed worden afgestemd op het onderhoud van het zoab wegdek. Volgens projectleider O. de Jong van Salverda luistert het aanbrengen van de voegvulling wel nauw. De bitumen heeft een speciale samenstelling waarvan hij de ingrediënten niet kwijt wil en moet zorgvuldig worden opgewarmd tot 180 graden Celsius. Ook de steenslag die op en tussen de veren wordt verspreid wordt zorgvuldig voorverwarmd tot dezelfde temperatuur. De steen moet door en door droog zijn en een groot specifiek oppervlak hebben. Om de werking van de silent-joint goed te kunnen controleren zijn bij de voegen in kunstwerk Daesdonc bij Breda twee traditionele bitumenvoegen geplaatst. Bij de brug in de A18 over de Bielheimer beek is eveneens een traditionele bitumenvoeg geplaatst, maar is de zone eromheen uitgevoerd als combinatiedeklaag. Een paar meter voor en achter de voeg zijn de poriën van het zoab-wegdek dus volgegoten met cementgebonden gietmortel. Net zoals veel gebeurt rondom stoplichten waar een zoab wegdek veel te lijden heeft. Ook van deze voeg bekijken de Dienst Weg en Waterbouw van Rijkswaterstaat en Intron hoe die zich gedraagt en of hij zo stil is als de experts verwachten. Eerste meetresulaten van de proeven komen volgend voorjaar beschikbaar.
Destructief onderzoek om de oorzaak van de scheuren in de parkeergarage in het Amsterdamse stadsdeel Osdorp te achterhalen, kan gemakkelijk worden uitgevoerd. Prefab balken die waren verwijderd voor de verbouwing, zijn op het nippertje gered bij een sloopbedrijf.
EPN-berekeningen maken ze niet en isoleren doen ze ook nauwelijks. Want de vochthuishouding van het eeuwenoude metselwerk en houtconstructies raakt anders maar in de war vinden ze bij Rappange & Partners.
De baggerspeciematras, oprolbaar asfalt, dynamische wegmarkering. Wegen naar de Toekomst bestaat tien jaar. En ze zijn nog lang niet klaar met innoveren bij Rijkswaterstaat. "Als regelgeving innoverende proefprojecten belemmert, proberen we het toch gewoon eerst uit in China."
Met drie kranen zijn ze dit weekeinde op hun plek gehesen boven het Van Starkenborghkanaal bij Eibersburen in Groningen: vijf voorgespannen kokerbalken. Mannetje aan mannetje gelegd vormen ze de hoofdoverspanning van een nieuwe brug die de vaarroute tussen Lemmer en Delfzijl geschikt maakt voor de tweebaksduwvaart en vierlaagscontainervaart.
De behuizing van traditionele led-lampjes vangt het merendeel van het uitgezonden licht weer af. De Afrikaanse zwaluwstaartvlinder heeft daar al lang wat slims op gevonden.
