nieuws

Onbelemmerd experimenteren met de Opel Kadet van de woningbouw bij Dreamhûs

woningbouw 1130

Onbelemmerd experimenteren met de Opel Kadet van de woningbouw bij Dreamhûs

Een smart-grid, warmtenet en zelfs een waterstofleiding lagen er al. Maar voor het nieuwste experiment met klassieke doorzonwoningen moest er alsnog een gasleiding worden gelegd in GreenVillage in Delft. Alles omwille van een zo realistisch mogelijk experiment.

Ze staan wel bekend als de Opel Kadets van de woningbouw: de doorzon rijtjeswoningen met drie kamers en een badkamer op de eerste verdieping en daarboven een vliering. Er staan er honderdduizenden van in Nederland. Alleen al corporatie WoonFriesland heeft er zo’n 10.000 in haar bestand.

De maatregelen uit de Stroomversnelling pakken voor de huurders van WoonFriesland, vaak nog te duur uit. Ze moeten gemiddeld rondkomen van een jaarinkomen van 16 tot 18.000 euro bruto, en kunnen daarvan hooguit een derde uitgeven aan woonlasten. Maar zelf experimenteren met alternatieve verduurzamingsmaatregelen is voor een corporatie nog niet eens zo gemakkelijk.

Directeur Sigrid Hoekstra van WoonFriesland zag vorig jaar haar kans schoon na een bezoek aan de duurzame proeftuin GreenVillage in Delft. Daar wordt geëxperimenteerd met smartgrids, slimme lantaarnpalen, klimaatbestendige bestrating, energieleverende auto’s, de hyperloop en vele andere duurzame noviteiten. High-tech maar ook low-tech. Sinds vorig jaar ligt er zelfs een heus waterstofnet waar 100% waterstof door wordt verpompt.

Een innovatiebroedplaats om de hoek

Terug in Friesland vroeg Hoekstra meteen directeur Biense Dijkstra van Dijkstra Draisma of hij niet mee wilde doen met een experiment met wat typische jaren ’70 rijtjeswoningen. Om op zoek te gaan naar praktische, goedkope verduurzamingsmaatregelen. Dat kan in GreenVillage beter dan elders omdat het gebied regelluw is en ontheffingen heeft op sommige regels. Bovendien is innovatiebroedplaats Yes!Delft  om de hoek, dus aan jonge ondernemers met bruisende ideeën is geen gebrek.

Dijkstra Draisma bouwde afgelopen voorjaar drie woningen op de klassieke manier. Twee zijn label F woningen, de derde voldoet aan de eisen van label B, onder andere omdat hij is voorzien van dubbel glas.  De woningen zijn gebouwd exact met de details zoals die vijftig jaar terug in zwang waren. De aannemer heeft daarvoor zelfs een medewerker teruggehaald die eigenlijk al met pensioen was. Dijkstra: “Hij wist nog precies hoe je een broodje-ligger vloer plaatst, waar je een condensprofiel bevestigt, of hoe je een dakkap ‘uitslaat’.  Want dat leren ze tegenwoordig niet meer op de LTS.”

Het contrast tussen de gedateerde woningen en de hyperloop in de achtertuin kan bijna niet groter

Hoewel in GreenVillage vooral onderzoek wordt gedaan voor een toekomst zonder fossiele brandstoffen, werd er voor het project Dreamhûs toch een aardgasleiding aangelegd. De drie woningen die woensdag officieel zijn opgeleverd zijn stuk voor stuk uitgerust met een van CV-ketel. Het contrast tussen de gedateerde techniek in de woningen en de futuristische Hyperloop in de achtertuin kan bijna niet groter zijn.

Welke maatregelen komende jaren beproefd gaan worden ligt nog niet vast. Dreamhûs is zo snel van de grond gekomen, dat veel zaken nog geregeld moeten worden. Dat past ook bij het karakter van het living lab dat GreenVillage wil zijn. De selectie van de bewoners voor Dreamhûs gaat binnenkort van start. Gezinnen met jonge kinderen zullen in elk geval niet worden geselecteerd. Dat lijkt niet verstandig in de testomgeving die GreenVillage uiteindelijk toch is. Tegelijkertijd gaan  WoonFriesland, Dijkstra Draijsma en GreenVillage ook bewust niet op zoek naar de voorlopers, de typische tech-freaks. “Juist niet, benadrukt Biense Dijkstra. “Veel bewoners van dit soort woningen zitten helemaal niet te wachten op technische snufjes. Lang niet iedereen wil zijn klimaatinstallatie bedienen vanaf zijn iPad of mobiele telefoon. Veel mensen hebben voorkeur voor de klassieke thermostaatknop. En bewuste bewoners die expres een trui aantrekken om de verwarming lager te kunnen zetten, zoeken we ook niet. We willen het effect van duurzame maatregelen onderzoeken in doorsnee woningen met doorsnee bewoners.”

Twee startups gaan na de zomer aan de slag

Twee startups gaan in elk geval al snel aan de slag in GreenVillage: Supersola en De Warmte. Het eerste bedrijf gaat haar stekkerklare zonnepanelen op het dak van de schuurtjes, of misschien wel in de voortuin van de proefwoningen leggen. De installatie is zo simpel, dat er geen expert aan te pas hoeft te komen. “Een kind kan de was doen”verzekert Tom White.  “En wanneer je verhuist neem je je zonnepaneel mee en plugt het in je nieuwe woning weer in. Want dat is de belangrijkste reden dat huurders niet in PV-installaties investeren. Ze zijn het kwijt als ze verhuizen.”

De Warmte is van plan dit najaar het prototype van haar rioolwarmteterugwinner te installeren. Daarmee wordt volgens Sander Wapperom substantieel veel warmte bespaard.  Misschien komt het benodigde bufferboilervat in de kruipruimte, misschien ook wel op zolder naast de CV-ketel. En misschien worden beide opstellingen wel uitgeprobeerd in twee verschillende woningen. “Dat is het voordeel van een proeftuin als GreenVillage. Daar kunnen we het allemaal uitproberen, zonder genadeloos afgestraft te worden als er een keer iets mis gaat.”

Huurders moeten geen-gezeik-contract tekenen

De bewoners moeten weliswaar geen typische tech-freaks zijn. Ze zullen wel moeten accepteren dat er geregeld bedrijven over de vloer komen om installaties aan te passen of meetgegevens uit te lezen, voor zover die niet draadloos kunnen worden doorgeseind. Ze tekenen daarvoor vooraf een geen-gezeik-contract. Na een jaar loopt dat overigens af, zodat ze dan op zoek zullen moeten naar een nieuwe woningen. Het vijf jaar lopende experiment zal dus een behoorlijke doorstroming kennen van bewoners.

Dreamhûs is meer een sociaal dan een technisch experiment

Volgens Biense Dijkstra ligt er nog een hele stapel aanvragen klaar van start-ups die graag hun vinding willen uitproberen in de gloednieuwe en tegelijkertijd hopeloos gedateerde rijtjeshuizen van Dreamhûs. Die aanvragen gaan de initiatiefnemers komende tijd beoordelen. De Bewonersraad doet ook intensief mee. De Friese huurdersvereniging zal elke zes weken een bewonerspanel naar Delft af laten reizen. Dat is volgens directeur Frank van den Broek  belangrijk om de realiteitszin van de experimenten en toegepaste technieken te bewaken. “Het moet allemaal simpel zijn, comfortabel en betaalbaar. Meer nog dan een technisch- is Dreamhus misschien wel een sociaal experiment.”

Reageer op dit artikel