nieuws

Met pop up-wijk wil Van Wijnen de nieuwe standaard zetten voor circulaire woningbouw

woningbouw Premium 2702

Met pop up-wijk wil Van Wijnen de nieuwe standaard zetten voor circulaire woningbouw
Woensdag is de eerste circulaire woning van Van Wijnen in Groningen in elkaar gezet. Foto: Van Wijnen

Circulair, gasloos en verplaatsbaar en toch niet van normale woningen te onderscheiden. Van Wijnen wil met een pop up-wijk in Groningen het lichtend voorbeeld zijn voor de Nederlandse woningbouw.

Wie de toekomst van de woningbouw wil zien, moet wellicht eens een kijkje nemen aan de Loskade in Groningen. Daar bouwt Van Wijnen 46 woningen in 46 dagen. De woningen staan er tijdelijk, de gemeente Groningen heeft 2.000 vierkante meter grond tot 2030 verhuurd aan de ontwikkelende bouwer.

Woensdag werd het eerste huis geplaatst. Donderdag het tweede. Voor de bouwvak is de zogeheten pop up-wijk klaar. Die “trendy kreet” heeft Van Wijnen zelf bedacht, al klinkt “Duplo voor grote mensen” ook goed, zegt Hilbrand Katsma, regiodirecteur Van Wijnen Noord en Oost. Pop up slaat op het tijdelijke karakter van de woonwijk. Elf jaar is kort in vastgoedland.

Nog nooit vertoond: wijk met 46 circulaire woningen

Katsma is razend enthousiast. “Geweldig mooi”, zegt hij over de wijk die 14 grondgebonden en 32 appartement krijgt. Volgens hem heeft er op deze schaal in Nederland nog geen circulaire woningbouw plaatsgevonden.

Hilbrand Katsma, regiodirecteur Van Wijnen Noord en Oost

“We willen mensen hiermee inspireren en laten zien dat het kan”, zegt Katsma. “De laatste tien jaar zijn in de bouw ruim honderdduizend mensen uit de bouw verdwenen en zijn duizenden bedrijven failliet gegaan. We hebben nu een schaarstecrisis. Met Van Wijnen hebben we de weg ingeslagen van modulariteit en industrialisatie, omdat we met minder mensen veel meer werk moeten doen.”

Van Wijnen wil in de toekomst geen huizen meer slopen

Maar de motivatie voor circulair bouwen ligt dieper. Van Wijnen heeft midden in de de crisis in de spiegel gekeken en een stip aan de horizon gezet. “Op zich wel dapper. We willen in 2025 geen afval produceren en in 2030 geen footprint hebben. In de toekomst willen we niet meer slopen.”

Van Wijnen, dat aangesloten is bij Circulair Friesland, begon zes jaar geleden de eerste stappen te zetten richting de circulaire woning. Eerst was er het concept Fijn Wonen, daarna Fijn Wonen 2.0. Nu is er de circulaire woning die op de bouwplaats in één dag geassembleerd wordt. “Dit wordt onze nieuwe standaard”, zegt Katsma. Straks bouwt Van Wijnen alleen maar huizen volgens dit principe, is de bedoeling.

Impressie van de circulaire woonwijk van Van Wijnen.

Levend laboratorium aan de Loskade

Het woningconcept dat sinds deze week in Groningen is te bezichtigen, wordt de komende jaren doorontwikkeld naar off grid en zal uiteindelijk autarkisch worden. Van Wijnen heeft al een smart grid voor de wijk ontwikkeld. De Groningse wijk wordt volgens de regiodirecteur een “levend laboratorium”, waarin de nieuwste snufjes, zoals warmtepompinstallaties, uitgetest worden. Van Wijnen verzamelt data van de bewoners (studenten, statushouders en spoedzoekers) die maximaal een half jaar in de wijk mogen wonen in de woningen die eigendom zijn van Wijnen, en verhuurd worden door een makelaar.

Dat de gemeenten Groningen tijdelijke woningbouw wilde, was overigens geen hindernis voor Van Wijnen. Eerder een stimulans voor de nieuwe “mindset”, zegt Katsma. “Het heeft ons erg geholpen om te innoveren. Want daardoor werden we gedwongen om scherp na te denken over circulaire en modulaire woningbouw.”

Remontabel huis, van trap tot complete gevels

Alle onderdelen komen uit een van de vier fabrieken van Van Wijnen in Gorredijk en Heerenveen en moeten “remontabel zijn”. Volgens Katsma hoef je bij het opnieuw in elkaar zetten van de huizen niet steeds hetzelfde huis te bouwen. “Je kunt weer voor huistype A kiezen, maar het kan ook huistype B worden.” Van Wijnen gaat verschillende gevels uitproberen. Zo zijn er gevels met kurk, met minerale steenstrips, maar ook met keramische steenstrip, om aan de eisen van welstand te doen. “Je kunt niet in één keer de hele transitie maken”, verklaart de bouwdirecteur.

De logistiek rond de bouw zal ook een kunststukje worden. “Wat je normaal in zestig dagen doet, doe je nu in één dag”, voert Katsma de spanning op. “Materialen worden just-in-time geleverd. De planning wordt nauwkeurig in stukken van tien minuten verdeeld.” Van Wijnen werkt met een hub. Materiaal dat in het kritische pad van de planning nodig is, wordt de dag ervoor al geladen, om op tijd te kunnen worden bezorgd. De opeenvolgende werkzaamheden vormen een “prachtige iteratie”, zegt Katsma. Zo’n beetje alle onderdelen worden gehesen: de vloeren inclusief vloerverwarming; de gevels compleet met afgewerkte ramen en deuren; de badkamer- en keukenunits, de trap en tenslotte het dak.

Kant-en-klare gevels worden just-in-time aangeleverd. Foto: Van Wijnen

Nooit spijt van circulaire woningen in krimpgemeenten

Van Wijnen wil laten zien dat circulaire woningbouw geen vreemde ogende woonwijken oplevert, maar gewone Hollandse straten. Ook wil de bouwer de ogen openen van krimpgemeenten en gemeenten die niet helemaal zeker weten of hun inwonertal groeit of niet. “Het risico is dat je niet gaat investeren in zo’n dorp”, zegt Katsma. Van verplaatsbare woningen krijg je volgens hem nooit spijt. “Als je investeert in snel internet en hele comfortabele woningen, die betaalbaar en gasloos zijn en het liefst geen energierekening hebben, wordt het opeens erg aantrekkelijk om in zo’n dorp te wonen. Ga dat avontuur maar eens aan”, pept hij de gemeenten op.

Om de prijs hoeven ze het niet te laten. In eerdere prototypes was een conceptwoning van Van Wijnen 20.000 à 30.000 euro duurder. Anno 2019 biedt Van Wijnen een circulair huis aan voor dezelfde prijs als wat je voor een regulier huis op de markt moet betalen. In het begin zal de winstmarge van Van Wijnen op de circulaire huizen minder zijn, geeft Katsma toe, maar als er eenmaal schaalgrootte is, moet het zich terugbetalen. “We hebben er veel vertrouwen in.”

Stop met praten, ga dingen doen

Minder winst of niet in het begin, het is volgens de Katsma tijd voor actie. “Er wordt in de bouw ontzettend veel gesproken over circulariteit. Wij zijn van mening dat je dingen moet doen. Zeker, we nemen een risico. Maar je moet wel. Nederland staat bijna onderaan het lijstje voor het behalen van klimaatdoelstellingen. Blijkbaar is moeilijk om in beweging te komen. Wij denken dat we met de circulaire woning een sleutel hebben gevonden om bij te dragen de goede kant op te bewegen.”

Deze Nederlandse huizen worden in buitenlandse fabrieken gebouwd

Deze Nederlandse huizen worden in buitenlandse fabrieken gebouwd

Verplaatsbare huizen vliegen de fabriek uit

Verplaatsbare huizen vliegen de fabriek uit

Reageer op dit artikel