nieuws

Wethouder Amsterdam buigt niet voor stijgende bouwkosten: ‘Ontwikkelaars moeten nu grote jongens zijn’

woningbouw Premium 4545

Wethouder Amsterdam buigt niet voor stijgende bouwkosten: ‘Ontwikkelaars moeten nu grote jongens zijn’

Wethouder Laurens Ivens (bouwen en wonen) van Amsterdam maakt zich zorgen over de stijgende bouwkosten, maar vindt dat ontwikkelaars gewoon moeten doorbouwen. “Een man een man, een woord een woord.”

Amsterdam was jarenlang het el Dorado van woningbouwers. Maar de stijgende bouwkosten zorgen dat nu ook in de hoofdstad bouwprojecten stil komen te liggen. Het faillissement van Bouwgroep Moonen, dat 23 projecten stil moest leggen, is daar het meest tastbare bewijs van. Moonen laat 370 onafgebouwde nieuwbouwwoningen achter, het merendeel hiervan staat op Holland Park in Diemen, dertig in aanbouw zijnde woningen staan in Amsterdam. Ook in Amsterdam-Noord hapert de bouw; een nieuwbouwproject is vanwege de stijgende bouwkosten uitgesteld.

En toch zegt u tegen AT5 dat het u niet boeit dat bouwers minder winst maken door de stijgende bouwkosten?
“Laten we het niet dramatischer maken dan het is, de bouw ligt niet stil. We hebben een historisch hoge bouwproductie gehad en er wordt nog steeds onwijs veel gebouwd. Maar ik maak me wel zorgen om sommige bouwprojecten. In de crisis zagen we dat er geen projectontwikkelaar was die ergens in wilde stappen, we hebben problemen met het vereveningsfonds gehad, daarna hebben we de situatie gehad dat corporaties minder geld hadden om te investeren vanwege de verhuurdersheffing en de saneringsheffingen; daarna waren de de heipalen op, allemaal tegenslagen. Ondanks al die tegenslagen is het gelukt om een recordaantal woningen in aanbouw te nemen.”

Maar nu hebben we een andere situatie…
“Het is niet zo dat door één probleem gelijk alles instort. Ik heb ook even gedacht toen die heipalen allemaal op waren, pfff, nu zakt die hele bouw in. Nou, dat is toch redelijk snel opgelost. Wat we nu zien is dat er overal in het land heel veel gebouwd wordt, niet alleen woningen. Ik moet altijd denken daan de HSL en de Betuweroute die tegelijkertijd gebouwd werden. Toen liepen de bouwkosten ook opeens op, want de bouwvakker was opeens vreselijk schaars. Ik ben ook heel blij voor die bouwvakkers die op dit moment een goede boterham kunnen verdienen.”

Op basis van wat we in het verleden gezien hebben, zullen we de huidige problemen in de bouw overwinnen, zegt u?
“We zullen alle zeilen bij moeten zetten, dat doen we ook. We moeten er niet te makkelijk over doen, maar er wordt nog steeds gebouwd. De bouw is een aantrekkelijk beroep, het is interessant om in de bouw te gaan werken. De bouwopgave in Amsterdam is ontzettend groot, niet alleen in de woningbouw.”.

Maar ondertussen zijn er te weinig bouwvakkers.
Op dit moment is het aantal bouwvakkers even een probleem. De oproep van de voorzitter van Bouwend Nederland, Maxime Verhagen die hij een jaar geleden deed dat er meer mensen klaargestoomd moeten worden om in de bouw te gaan werden, is terecht en het beeld wat hij schetste wordt nu bevestigd.”

Het bouwtempo in Amsterdam gaat daarvan de gevolgen ondervinden.
“Daarom is het een serieuze, nieuwe uitdaging. Ik zeg dus niet we staan stil, dat zeggen ontwikkelaars en beleggers ook niet. Die staan nog steeds in de rij voor alle projecten die er in Amsterdam zijn. Dus we staan allesbehalve stil. Maar er moet wel wat gebeuren. Er moeten wel voldoende bouwvakkers bijkomen.”

Er zijn projectontwikkelaars die eigenlijk niet meer zo’n zin hebben om in Amsterdam te bouwen, en dan hebben we het niet alleen over hoge bouwkosten, maar ook over 40-40-20 (40 procent sociale huur, 40 procent middenhuur en 20 procent dure segment), dat maakt de business case lastig.
“Dat zou ik een heel gek verhaal vinden. Als het ergens aantrekkelijk is om te bouwen, is het Amsterdam. Het klopt wel dat sinds wij sturen op kwaliteit, betaalbaarheid en duurzaamheid, dat er minder winst is te maken. Dat doen we omdat we wel de juiste woningen willen bouwen voor de Amsterdammers.”

“Toen we net de crisis uitkwamen waren het de partijen die heel grondposities hadden ingenomen, die héél veel verdienden. De bouwkosten waren nog laag, de eisen van de gemeenten ook. Wat ik ook op AT5 zei: Het boeit me niet dat die winsten er nu uit zijn. Die winsten die in Amsterdam gemaakt werden, waren echt ongezond. Ik ben blij dat de bouwvakker nu een eerlijk boterham verdient. Ook ben ik blij dat wat er in Amsterdam gebouwd wordt toekomstbestendig is, zowel qua betaalbaarheid als qua duurzaamheid.”

Maar zijn er nog genoeg ontwikkelaars en bouwers die willen bouwen?
“Op dit moment wordt er bij elke grondpositie die we in de aanbieding doen nog flink ingeschreven. Er zijn heel veel bouwbedrijven die willen. Ik hoor inderdaad ook dat bouwbedrijven zeggen: Amsterdam is dan niet meer de plek voor mij, want te veel regels, te lastig en te duur om te bouwen. Waar ik naar moet kijken is: wordt er uiteindelijk nog gebouwd? En dat gebeurt nog.”

Ook als het tekort aan mensen, zoals het Economisch Instituut voor de Bouw voorspelt, nog een paar jaar aanhoudt?
“Dat is zoals gezegd een serieuze uitdaging. Maar het is ook de conjunctuur die gaande is. Daar hoort ook bij de economie dat ontwikkelaars de bouwkosten te goedkoop hebben ingeschat, en niet meer zoals in het verleden heel veel bakken met winst kunnen maken, maar af en toe verlies. Dat Bouwgroep Moonen failliet gaat vind ik heel vervelend, voor de 110 mensen die er werken en ook voor de mensen die op een woning wachten. Dat is de keerzijde. Maar als bedrijven een jaar geleden een grondpositie hebben gekocht, de bouwkosten te laag hebben ingeschat, en nu zeggen: ‘we gaan even niet bouwen’, dan moet je ook even een grote jongen zijn en doorgaan. Bedrijven maken winst en bedrijven maken af en toe verlies, als de schop maar in de grond in blijft gaan. Ik hoop dat ze zich niet te rijk hebben gerekend.”

Hoe zit het met de nieuwbouwgebied bij station Noord? Daar zijn twee ontwikkelaars (AM en Blauwhoed) die tegen de hoge bouwkosten aan hikken.
“Ik ga niet via de media onderhandelen. Ik heb het via de media moeten vernemen dat de ontwikkelaars zeggen niet te gaan bouwen. Wij zeggen: de gemeente heeft met hen afspraken gemaakt: jullie krijgen hier de grond, dan moet je ook gaan bouwen. Dus wij gaan ze zo veel mogelijk aan die afspraak gaan houden. Als wij de grond uitgeven, dan is het zo dat zij daar een prijs voor betalen maar ook een plicht hebben om daar te bouwen. Een man een man, een woord een woord.”

Is het realistisch om te zeggen dat het ambitieuze bouwtempo van Amsterdam mogelijk niet gehaald gaat worden?
“Ik heb daar geen aanwijzingen voor. Ik maak me wel zorgen.”

Reageer op dit artikel