nieuws

‘Flexibele huizen zijn allang geen dozen meer’

woningbouw 3609

‘Flexibele huizen zijn allang geen dozen meer’
Flexibele huizen zijn allang geen dozen meer

Hodes Huisvesting is aanbieder van verplaatsbare fabriekswoningen. Het permanente Bouwbesluit houdt onvoldoende rekening met kleine, betaalbare, duurzame huizen, vindt directeur Antonie Ter Harmsel.  “Een klein huis heeft vaak genoeg aan een elektrische boiler en stralingspanelen.”

“Wacht even, Antonie”, zei de Antonie Ter Harmsel begin dit jaar tegen zichzelf. “Dit is een compleet andere taal dan bouwend Nederland gewend is.” De directeur Hodes Huisvesting was bezig de laatste hand te leggen aan de nieuwe website van het Twentse bedrijf in flexibele huisvesting toen hij zich realiseerde dat Hodes geen standaard bouwbedrijf is. “We zijn geen aannemer maar een aanbieder.”

Een aanbieder – dat geeft nog wel eens problemen, zegt Ter Harmsel. Opdrachtgevers die een bepaalde traditionele bouwmethodiek voorschrijven in de aanbesteding, terwijl Hodes dus al huizen heeft bedacht die voldoen 90 procent van de eisen. De wanhoop is de Hodes-directeur dan nabij. “Ik wil soms wel hard weglopen.”

Moederbedrijf in financiële problemen

Hodes is sinds drie jaar een aanbieder van “permanente flexibiliteit” in woonoplossingen. Daarvoor was het bedrijf op de utiliteitsmarkt actief. Maar die markt zakte in. “Alles viel stil”, herinnert TerHarmsel zich. De omzet van Hodes daalde tussen 2010 en 2013 met 40 procent. Moederbedrijf Hegeman+ kwam in de financiële problemen. Begin 2017 nam de directie van Hodes het bedrijf over.

De woningmarkt biedt kansen, zag Hodes. De vraag naar tijdelijke woningen voor asielzoekers en statushouders legde het probleem bloot dat Nederland veel meer flexwoningen nodig heeft: bijvoorbeeld voor arbeidsmigranten, internationale studenten, mantelzorgers, dak- en thuislozen; pas gescheiden stellen en mensen die woonruimte zoeken vanwege huiselijk geweld. “We hebben in Nederland een flexibele schil van woningen nodig”, is inmiddels ook de overtuiging van Ter Harmsel. “Vooral in gebieden waar je de demografische ontwikkelingen niet goed kan voorspellen.”

Marktleider zorgkamers

Hodes assembleert al tien jaar in de fabriek in Enschede zorgkamers voor mensen met lichamelijke beperkingen die daardoor langer thuis kunnen blijven wonen. De modules kunnen in de tuin worden geplaatst en hebben een slaap- en badkamer. Hodes is naar eigen zeggen marktleider in deze markt. Ook een uitbouw, miniwoning en compactwoning worden in Enschede gemaakt. Op de website verkoopt Hodes inmiddels ook studio’s en rijtjeshuizen uit de fabriek. De prijzen staan erbij. Die laatste kost 74.540 euro exclusief btw. Een miniwoning is te koop voor 25.230 euro.

“Toen we de woningen gingen tekenen, zei iedereen: een beetje woning heeft  een beukmaat van 5,10 meter of 5,20, liever nog 5.40. Ik zei: ik wil 4,80 meter. Dan kunnen we een woonlaag die in de fabriek wordt geassembleerd over de weg vervoeren”, herinnert Ter Harmsel zich.

De eerste fabriekswoningen staan inmiddels in Zwolle. Voor woningcorporatie Deltawonen werden twee jaar geleden zestien woningen voor senioren geplaatst. De productietijd in de fabriek was twee weken per woning. Per dag werden twee woningen geplaatst. “De vloer- en wandtegels, de keuken en de badkamer zitten er dan al in; de bewoner moet alleen nog behangen en laminaat leggen”, zegt Ter Harmsel.

Geen beauty’s, wel sober en doelmatig

Voor corporatie Wonen Midden Delfland werden daarna statushouders geleverd: 11 studio’s voor alleenreizigers en vier woningen voor gezinnen. Geen beauty’s, maar volgens Ter Harmsel wel “sober doch doelmatig”.

Ook fabriekswoningen moeten er goed uitzien, weet Ter Harmsel inmiddels. Flexibele woningen hoeven allang geen dozen meer te zijn. “Opdrachtgevers willen volwaardige architectuur”, zei hij eerder tegen Cobouw. Bij een van de competities zei Hodes tegen de architect: “Het mag niets kosten en het moet vierkant zijn.” De opdracht werd niet binnengehaald.

Antonie Ter Harmsel: "Een all electric-woning is beter te bereiken met het tijdelijke bouwbesluit."

Antonie Ter Harmsel: “Een all electric-woning is beter te bereiken met het tijdelijke bouwbesluit.”

In de regio Zuid-Holland is Hodes dichtbij een overeenkomst om dertig woningen voor een- en tweepersoonshuishouden te leveren. De lokale corporatie heeft het geld niet, en de gemeente wil toch vaart maken. Ter Harmsel twijfelt een beetje. “Ze willen de exploitatie en het beheer door ons laten doen.” Liever heeft hij alleen het onderhoud.

Veel prikkels uit de markt: niches, trends?

Ook in het zuiden van het land lonkt een order voor vijftien fabriekswoningen. “Eigenlijk bieden we permanente flexibiliteit. Verplaatsbaar. Aanpasbaar. Dat woningen tegenwoordig nog worden gemaakt door beton te storten zodat ze niet meer te verplaatsen zijn, is niet meer van deze tijd”, vindt hij.

Ook het Bouwbesluit gaat onvoldoende met zijn tijd mee, vindt Ter Harmsel. Kleine, energiezuinige woningen moeten in verhouding te veel installaties hebben. Je bent zo 30.000 euro verder. “De regelgeving beperkt ons. Een all electric-woning is beter te bereiken met het tijdelijke bouwbesluit.” Liever zou hij zo min mogelijk installaties, zoals een warmtepomp, gebruiken en zo min mogelijk energieslurpers in huis hebben. “Een klein huis heeft vaak genoeg aan een elektrische boiler en stralingspanelen.”

Wat dat betreft is de markt voor kleine, verplaatsbare huizen nog niet volwassen. Ook lastig: wat moet Hodes met de vraag naar tijdelijke woningen voor mensen die een huis laten bouwen en een jaar een huis willen huren? “Doen? Ik denk dat we het toch maar gaan proberen.” Ook krijgt hij steeds meer vragen of Hodes mantelzorgwoningen kan maken voor bij opa en oma in de tuin. Een vakantiepark vroeg of hij twintig tiny houses kan maken. “Probeersels”, noemt Ter Harmsel het. “Er komen heel veel prikkels uit de markt op ons af.” Niches? Trends? “Ik zie er nog geen constante in.”

_________________

Hodes Huisvesting

Hodes is opgericht in 1925 en was in haar beginjaren een traditionele woningbouwer. In de zestiger jaren kwam daar de tijdelijke huisvesting bij. Vanaf 1970 is het bedrijf zich volledig gaan richten op de tijdelijke huisvesting in de elementenbouw. In 1993 werd Hodes onderdeel van Hegeman+ en ging het bedrijf zich naast elementenbouw ook specialiseren in de modulebouw. Begin 2017 nam de directie van Hodes het bedrijf over. Naast flexibele woningbouw biedt Hodes ook huisvestingsoplossingen voor onderwijs en zorg.
Het bedrijf zegt bij te willen dragen aan een duurzame omgeving. “Wij vinden dat we af moeten van het idee dat alles bestemd is voor de eeuwigheid omdat de toekomst steeds minder voorspelbaar wordt. We zien dat er daardoor steeds meer behoefte ontstaat aan flexibel, duurzaam en betaalbaar huisvesten. En in die behoefte willen we voorzien.”
Reageer op dit artikel