nieuws

Lantaarn toren Joure met spoed verwijderd: Houten draagconstructie aangetast

utiliteitsbouw Premium 832

Lantaarn toren Joure met spoed verwijderd: Houten draagconstructie aangetast
De lantaarn van de Jouster Toer in Joure wordt met spoed verwijderd. De houten draagconstructie vlak boven het uurwerk is aangetast door de bonte knaagkever. ,,Het is constructief niet meer verantwoord om de open koepel te laten staan'', aldus restauratietimmerman Hugo Landman (vooraan) van Jurriëns Noord, die er samen met Rein van der Wal aan het werk is. De lantaarn wordt weggetakeld en in de werkplaats gedemonteerd. Daar wordt bekeken welke balken, die nog uit de bouwperiode van 1628 dateren, kunnen worden behouden.

De zes meter hoge lantaarn van de Jouster Toren in Joure is met spoed verwijderd. De houten draagconstructie vlak boven het uurwerk is aangetast door de bonte knaagkever. Eerder al werd de stalen spits van vier meter, waar de haan op staat, al weggehaald.

“Het is constructief niet  verantwoord om de open koepel te laten staan”, aldus restauratietimmerman Hugo Landman van Jurriëns Noord, die samen met zijn collega Rein van der Wal de mankementen constateerde.

De lantaarn is met een 140 tons kraan naar beneden getakeld, naar de werkplaats in Sneek vervoerd en wordt daar gedemonteerd. Het timmermansduo bekijkt vervolgens welke balken, die nog uit de bouwperiode van 1628 dateren, kunnen worden behouden. “Het hele bouwwerk stond nagenoeg los op de toren. Toen we een plank weghaalden, schommelde de hele koepel heen en weer. Wij zijn wel wat gewend, maar iemand die dat niet is, gaat met de staart tussen de benen weer naar beneden.’’

Halverwege de eerste dag zijn de restauratietimmermannen weer naar Sneek gereisd om stalen steigerbuizen te halen. “Daarmee hebben we de liggers van de koepel direct onderstempeld. We hadden een aantal van de acht schoren weggehaald en zagen toen hoe de uiteinden van de spin er aan toe waren. Het was onverantwoord om door te gaan. We willen voorkomen dat de lantaarn van zo’n vijf ton in de toren wegzakt.’’

Alle uiteinden van de balken zijn door de knaagkever en houtworm aangetast

Alle uiteinden van de balken van de draagconstructie zijn door de knaagkever en ook houtworm aangetast. Dat geldt ook voor de slof waar een zware eikenhouten makelaar van 50 bij 50 cm op staat. “Het hout is vrijwel compleet weg.’’

Tijdens het eerste onderzoek is een klein deel van de loodbekleding verwijderd. “Dan zie je de gaten, soms zo groot dat je met gemak je halve arm er in kunt steken. Van balken die 30 cm in het vierkant zijn, is soms nog maar twee centimeter over’’.

Voor de zekerheid heeft Jurriëns Noord de zware luidklok op een inderhaast gebouwd steigertje laten zakken. Dat steigertje staat op de constructie van de toren zelf. In overleg met Wietze Bouma van Jong Architecten in Lemmer zijn de afgelopen week stap voor stap de te nemen maatregelen besproken.

De kosten lopen zo maar richting de honderdduizend euro

De werkzaamheden in het topje van de toren worden tijdens begrafenissen en huwelijken aangepast.  “We doen het zo dat we dan het stille werk aanpakken’’, vertelt Hugo Landman, terwijl hij een zware kettingzaag uit de werkbus pakt. De klim naar boven door soms heel nauwe trapopeningen noodzaakt het duo om elke keer weer gereedschap of bouwmateriaal mee te nemen.

De stichting Behoud Rijksmonumenten, die de 41 meter hoge kerktoren twee jaar geleden van gemeente De Fryske Marren overnam, komt voor een fikse onvoorziene uitgave te staan. De kosten lopen volgens de eerste schattingen zo maar richting de honderdduizend euro. De Hobbe van Baerdtkerk, waar de Jouster Toren onderdeel van uitmaakt, is achttien jaar geleden gerestaureerd. De voorloper van Jurriëns Noord, Bouw 75, klaarde die klus.

Reageer op dit artikel