Wat zijn de vijftig grootste bouwprojecten van Nederland? Waar staan ze, wie bouwden ze en hoe groot zijn ze? Cobouw zocht het uit.

Alle projecten uit de top vijftig, overzichtelijk geplaatst op een kaart van Nederland. Waar liggen de grootste projecten?

In Appingedam verrees de Campus Eemsdeltacollege', een complex van in totaal 16.000 vierkante meter en drie bouwlagen dat onderdak biedt aan vier middelbare scholen en een regionaal cultuurcentrum en een sportcomplex. Het ontwerp van De Unie Architecten voorziet in een centraal, gemeenschappelijk plein waaromheen de verschillende gebouwen zijn gesitueerd. Dit naar analogie van een typisch Gronings Wierdedorp. De gebouwen hebben elk hun eigen signatuur maar vormen samen toch één geheel. Het complex kent een parkstructuur, ontworpen door Felixx Landscape Architects, die naadloos overgaat in de groene ruimte rondom de campus. Dankzij een modulaire structuur is het complex snel uitbreidbaar. Het complex is bovendien aarbevingsbestendig, energieleverend, circulair en onderhoudsvrij. Hoofdaannemer was BAM Bouw en Techniek regio Noord.

Hergebruik, (sociale) duurzaamheid en gezondheid waren voor de architecten van Gortemaker Algra Feenstra de uitgangspunten voor het ontwerp van de ingrijpende renovatie van scholengemeenschap De Goudse Waarden in Gouda, waarbij ook een nieuwe sportzaal werd gerealiseerd. Dat resulteerde in een gasloos, circulair en Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) dat genkemerkt wordt door veel licht en veel ontmoetings- en verblijfsruimte. Bij de renovatie van het schoolgebouw bleef alleen het skelet van gewapend beton overeind. De opbouw gebeurde zoveel mogelijk met duurzame materialen. Zo zijn in de gevel als isolatiemateriaal dekens gebruikt die zijn gemaakt uit 6.000 gerecyclede spijkerbroeken. Bouwer was J.P. van Eesteren, constructeur Swinn.

Op de locatie van het gesloopte pand van Auto Lichtstad - veelal de lelijkste locatie van Eindhoven genoemd - verrees De Bakermat: een complex met 220 huurappartementen, 1.600 m² commerciële ruimtes, 300 m² horeca en een parkeergarage. Het winnende ontwerp van een prijsvraag van SDK Vastgoed uit 2015 voor De Bakermat is het resultaat van een ongebruikelijke samenwerking tussen Van Aken Architecten en industrieel ontwerper Martin Baas. Dat leidde tot een opmerkelijke vormgeving, een 'ensemble van huisjes' met een maximale hoogte van 74 meter. Overigens wijkt de definitieve uitvoering als gevolg van regelgeving op een aantal punten sterk af van het oorspronkelijke ontwerp. Het gebouw is onder meer duurzaam door de aansluiting op een lokaal warmtenet. Bouwer was Stam + De Koning Bouw.

Pontkade III, op het voormalige terrein van de NDSM in Amsterdam-Noord, herbergt 208 vrijesectorhuurappartementen, 1600 m² kantoorruimte, commerciële ruimten in de plint en 119 parkeerplaatsen voor bewoners. Het complex bestaat uit drie gebouwen, waaronder een toren met 18 etages. Pontkade III is een ontwerp van Moke Architecten uit Amsterdam. Het gebouw heeft een privébinnentuin van 1.500 m² die tevens wordt gebruikt voor berging van hemelwater. Op de begane grond is ruimte voor winkels en horeca. Pontkade III, dat fraai uitzicht biedt over de werf, het IJ en Amsterdam, is in opdracht van Amsterdam Waterfront en Reggeborgh Beheer gebouwd door Kondor Wessels Amsterdam en IBB Kondor. Het gebouw is gekocht door investeerder Hines Netherlands BV.

Accelerator op het Utrecht Science Park is een duurzaam multi-tenantgebouw bestemd voor ondernemingen in life sciences, waaronder de biotechbedrijven Genmab en Merus die therapieën ontwikkelen tegen kanker. Het ruim 22.000 m2 grote gebouw huisvest kantoren en laboratoria, auditorium, vergadercentrum, parkeergarage en een restaurant. Accelerator heeft flexibel in te delen verdiepingsvloeren; blikvanger in het door cepezed ontworpen pand is de verdiepingen hoge plantenwand in het atrium. Het efficiënte materiaalgebruik, 420 zonnepanelen op het dak, parkeerplekken met oplaadplekkende, warmtepompen en warmtekoudeopslag leverde het gebouw het Breeam Excellent-certificaat op. Accelerator is ontwikkeld door Kadans Nederland en gebouwd door BAM.

In opdracht van zorginstelling Amstelring en Syntrus Achmea Real Estate restaureerde en bouwde Bouwcombinatie De Nieuwe Plantage 305 seniorenappartementen, 20 (huur)stadswoningen, zorgfaciliteiten en een parkeerkelder voor 220 auto's aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam. De combinatie bestond uit Koopmans Bouw, Nico de Bont en Mobilis. Koopmans realiseerde de seniorenappartementen en de stadswoningen, Mobilis bouwde de parkeergarage; Nico de Bont restaureerde en herontwikkelde het monumentale gebouw van het voormalige Rooms-Katholieke Oude Mannen- en Vrouwenhuis Sint Jacob tot opvang voor 32 psychogeriatrische patiënten en restaureerde de monumentale kerkzaal uit 1866 op de binnenplaats van het zorgcomplex.

Lab42 is het multifunctionele onderwijsgebouw van de Faculteiten Wiskunde en Natuurkunde van de Universiteit van Amsterdam op het Amsterdam Science Park. Het gebouw van ruim 12.000 m² is energieneutraal, circulair en duurzaam. Het gebouw is opgebouwd uit een demontabel stalen hoofdframe. Ook de vloeren kunnen aangepast worden, net als de scheidingswanden en de gevel. 95 procent van het wapeningstaal en 70 procent van het aluminium in de gevel bestaat uit gerecycled materiaal, evenals gipsplaten, beton en kabelgoten. Het dak ligt vol met PV-panelen, in het glazen atriumdak zijn zonnecellen opgenomen en er zit ruim 330 m² aan zonnepanelen in de gevel. Het transparante Lab42 is ontworpen door Benthem Crouwel Architecten en gebouwd door Visser & Smit Bouw.