Leegstaande distributiecentra die op risico zijn ontwikkeld, zetten het imago van de logistiek onder druk. Waar de sector jarenlang werd gekenmerkt door schijnbaar oneindige groei, tekent zich nu een ander beeld af. En dat is vooral zichtbaar buiten de traditionele logistieke hotspots.

De top 50 van grootste projecten van Nederland wordt ook dit jaar weer gedomineerd door de Randstad. Zeker 33 van de projecten in de lijst zijn in dat deel van het land gelegen. Daarbij springen Amsterdam en Rotterdam er nog eens extra uit. Waar staan alle projecten precies? De vijftig grootste projecten overzichtelijk geplaatst op de kaart van Nederland.

De verticale stad van de toekomst: zo omschrijft VORM project Binck City Park in Den Haag. De bebouwingsdichtheid is hoog, met 896 appartementen op een perceel ter grootte van een voetbalveld. Met daktuinen en allerlei voorzieningen blijft deze compacte stad toch leefbaar. ''Benut de ruimte die je hebt, want die is schaars."

Het Feringa Building op de Zernike Campus van de Rijksuniversiteit Groningen springt zowel in het oog door de technische voorzieningen als vanwege de architectonische kwaliteiten. Het is de nieuwe thuisbasis van de faculteit Science & Engineering. Het gebouw, met een oppervlakte van 64.000 m² en vijf verdiepingen, is vernoemd naar Nobelprijswinnaar Ben Feringa en wordt gebruikt voor onderwijs en onderzoek. Het ontwerp, van Ector Hoogstad Architecten, is gericht op transparantie en samenwerking. Centraal ligt een ruim atrium dat als ontmoetingsplek fungeert, met daaromheen laboratoria, collegezalen en kantoren. Deze indeling moet de kruisbestuiving tussen onderzoekers en studenten stimuleren. Doordat er zogeheten cleanrooms in het gebouw zitten, zijn hoge eisen gesteld aan de installaties, trillingsbeperking en klimaatbeheersing. Ook is het gebouw bestand tegen aardbevingen.

BAM heeft in het eerste half jaar een winstmarge van 6,9 procent behaald. Dat is veel hoger dan de laatste jaren. Het bouwconcern uit Bunnik scoorde twee opvallende ontwikkelposities in de regio Eindhoven.

Om diefstal en ongeautoriseerde toegang te voorkomen is bouwplaatsbeveiliging een noodzaak. "Als je niet wilt dat materialen worden gestolen en geen last van ongewenst bezoek wilt hebben, dan kun je eigenlijk niet meer om camerabeveiliging heen", zegt projectleider Jochem Rentenaar bij De Nijs.

De miljardeninvesteringen van netbeheerders in het verzwaren van het stroomnet en die van de Rijksoverheid in defensieprojecten, leggen Heijmans geen windeieren. Ook in de infrabouw boerde de bouwer het afgelopen halfjaar goed. Maar ceo Ton Hillen is wel kritisch. "Er is te lang marginaal geïnvesteerd in het op peil houden van onze infra.''

Heijmans houdt vast aan de omzetverwachting van 3,1 miljard euro voor 2026. In het eerste halfjaar behaalde de bouwer een omzet van 1,5 miljard. De orderportefeuille groeide naar 4,1 miljard. Een jaar geleden was dat nog 3 miljard euro.