Aannemers nemen nog altijd vooral aan. Niet in de betekenis van aannemen dat iets lukt, maar in de letterlijke zin: opdrachten aannemen. En dat terwijl veel van hen precies weten hoe het beter kan. Hoe het slimmer, duurzamer en toekomstbestendiger kan. Toch blijft het vaak stil. Alsof het niet gepast is om je opdrachtgever te vertellen dat de opdracht zelf misschien niet klopt en veel beter kan.

'De tijd is aan ons, laten we durven'. Deze slogan, die centraal stond op Springtij, ráákt mij. Ik voel een grote urgentie want de opgaven zijn enorm.

Als het gaat over duurzaamheid schreef ik jarenlang elke week een "deze week was een goede week - omdat"-lijstje met momenten die mij energie gaven. Bijna alles op dat lijstje ging over een moment van inzicht, verdieping en verbinding waaruit nieuwe stappen in de transitie naar duurzaamheid ontstaan.

Om als bouw de energietransitie te maken, hebben we niets aan de denkwijzen die ons gebracht hebben waar we nu zijn. Innovaties genoeg, maar niet op grote schaal. Daarvoor moeten we afscheid durven nemen van het oude, en daarbij hebben we elkaars hulp nodig.

Een mix van jong en oud, een vrouw als boekhouder, een schat aan bestuurlijke ervaring en toch ook een tikkeltje wetenschappelijk. Het nieuwe kabinet oogt divers, fruitig en slim. De grote vraag is echter: wat schiet de bouw hiermee op?

Dat 2021 een roerig jaar was is een understatement van jewelste. De polarisatie in het publieke debat nam ongekende vormen aan. Onwrikbare meningen werden fanatiek gedeeld én verdedigd. Als je de media moet geloven stonden we dit jaar allemaal lijnrecht tegenover elkaar. Raar maar waar: ik zag in de bouw een heel andere tendens.

De bouwsector is voorlopig niet af van de Gideonsbende. Dat zegt boekenschrijver, transitiehoogleraar en oprichter van de 'optimistische rebellenclub' Jan Rotmans. "Of de bouw bang moet zijn voor ons? Nee, ze moeten ons omarmen. Wij willen niet vechten."

Met hun compacte, houten en kant-en-klare woningen wil Startblock de woningnood voor starters oplossen. Dat moet vooral samen. "Als Iedereen zijn verantwoordelijkheid pakt, kunnen wij de missie halen om de woningnood op te lossen."

BAM, Plegt-Vos, Van Wijnen, Lister Buildings. De ene na de andere bouwer opent of overweegt een woningfabriek. Architect Harvey Otten dook in het verleden. Hij vreest voor 'McDonalds-woningen' en waarschuwt bouwers voor teleurstellingen. "Geen enkele fabriek bestaat nog."

Het grote tekort aan betaalbare woningen dwingt woningmakers efficiënter te werken. Toeleveranciers zinnen op het aanbieden van standaard onderdelen met lagere prijzen om aannemers te verleiden. "We zijn liefdevol sturend."