nieuws

Straatmaken met een kleine footprint: het kan in Groningen

infra 3155

Straatmaken met een kleine footprint: het kan in Groningen
Aannemer Avitec uit NIeuw-Buinen zet uitsluitend elektrische machines en materieel in voor het herstraten van de binnenstad van Groningen. Het gaat om het eerste emissievrije project in Nederland, waarvoor geen matereel op diesel of andere fossiele brandstoffen wordt ingezet.

Van shovel tot palletiseerrobot en van lamellenknipper tot trilplaat, de vervanging van de gele bestrating in de binnenstad van Groningen is een volledig emissievrij project. Aannemer Avitec Infra & Milieu uit Nieuw-Buinen kon als een van de weinigen voldoen aan de strikte eisen van de gemeente. ‘‘Collega’s verklaarden ons voor gek, maar wij hebben hier volmondig ‘ja’ op gezegd.’’

“Zo groot als in dit project heeft nog geen aannemer in Nederland het op deze manier aangepakt’’, vertelt Berden de Vries van Avitec Infra & Milieu. In totaal 80.000 vierkante meter wordt opnieuw bestraat. De gele klinkers zijn te glad en het opruwen ervan hielp onvoldoende. Een oppervlakte van nog eens 10.000 m2 valt buiten de aanbesteding. Die klinkers liggen op plekken waar de riolering moet worden vervangen of andere zaken worden opgepakt. De aanneemsom bedraagt 3,7 miljoen euro.

Machines en materieel nieuw aangeschaft

Van shovel tot palletiseerrobot en van lamellenknipper tot trilplaat, alle machines en materieel zijn nieuw aangeschaft. De investering van bijna acht ton wordt voor een groot deel binnen de duur van het project afgeschreven. ‘‘De extra kosten ten opzichte van diesel vielen ons mee. Enkel de elektrische minigraver kostte bijna tweemaal zoveel als eentje op diesel. De shovels vielen daarentegen weer in prijs mee’’, vertelt De Vries.

De speurtocht naar de machines was intensief, maar relatief kort. Binnen 3,5 maand na de aanbesteding was de aanschaf rond. De gunning was in maart en de start van de werkzaamheden – begin juli – was afhankelijk van het tijdstip, waarop de laatste bestelling was geleverd. Uitgangspunt was dat Avitec direct volledige elektrisch wilden starten, zonder inzet van machines op fossiele brandstof. Het elektrische machinepark was net op tijd in de huiskleuren geel en wit gespoten.

Afstand tot de arbeidsmarkt
Avitec Infra & Milieu werkt tijdens het project in Groningen met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Het was een van de voorwaarden in het Groningse aanbestedingsplan voor het vervangen van de gele stenen in de binnenstad. De medewerkers zijn in eerste instantie tijdelijk aangesteld en helpen bij het verwerken van de afgekeurde stenen, die op het depot aan de Hammerfestweg weer op pallets worden gezet. Mogelijk volgt een langer dienstverband. Voor de verwerking van afgekeurde stenen heeft Avitec een compleet nieuwe, elektrische palletiseerrobot gekocht. De lopende band – ook elektrisch aangedreven – wordt gevoed door de tijdelijk ingehuurde medewerkers. Ze leggen de stenen in de lengterichting. Zo’n 8 tot 10 vierkante meter klinkers passen op een pallet. De stenen worden hergebruikt, maar op dit moment is nog niet bekend op welke plek.

Traditioneel

De gemeente Groningen wilde het project met zoveel mogelijk elektrische machines draaien. Vijf aannemers deden mee aan de EMVI-inschrijving, maar alleen Avitec lukte het om aan die specifieke eis te voldoen. ‘‘We kregen toch wel vragen toen ze hoorden dat we alles honderd procent elektrisch konden uitvoeren. We hadden het al tot in de finesses uitgezocht en konden daar dus volmondig ja op zeggen.’’

‘‘De wegenbouw is vrij traditioneel ingesteld. Net als wij gebruiken ook collega-aannemers voornamelijk voertuigen en apparatuur, die op diesel draaien. Enkele collega’s verklaarden ons voor gek toen we aan onze speurtocht begonnen. We hadden helemaal niks elektrisch. Naarmate we verder met onze speurtocht gingen, raakten we des te meer overtuigd dat het moest lukken. We vonden dat we positief naar het project moesten kijken en zoeken naar de kansen en mogelijkheden die op de markt aanwezig zijn. Wat we nu hebben staan, ziet er allemaal degelijk en deugdelijk uit.’’

Drukke maanden

De afdeling Inkoop van Avitec heeft een paar drukke maanden gekend. Niet alleen moesten de medewerkers elektrische machines en apparatuur vinden, maar ook beoordelen op aspecten als accuduur, tilvermogen en laadtijd. Niet alle merken hebben al stappen op het gebied van elektrische voertuigen en apparatuur gezet. ‘‘We zijn op zoek gegaan naar bekende en gerenommeerde merken, waar we op kunnen vertrouwen. Je weet wat je aan ze hebt en op basis van die kennis kun je snel beslissen.’’

Het wagenpark en materieel zijn voornamelijk standaard, maar wel in de nieuwste modellen en uitvoeringen. ‘‘We hebben geen moeilijke toestanden uitgehaald. Daarvoor is de techniek ook nog niet ver genoeg ontwikkeld. Een van de belangrijkste zaken is accuduur. Leveranciers kijken mee over onze schouders, want ze zijn ook heel benieuwd hoe de apparatuur zich in de praktijk houdt. We hebben in elk geval garantie op de accu’s voor de duur van het hele project.’’

Ervaring opdoen

Tot aan de bouwvak doet Avitec ervaring met het stroomverbruik op. ‘‘We kijken hoeveel we elke dag kunnen uitvoeren. Voor het weghalen van de oude stenen en leggen van de nieuwe klinkers houden we een productie van 55 tot 60 vierkante meter per dag aan. We hebben tot nu toe geen klachten over de machines en apparatuur van onze medewerkers, maar in geval van nood kloppen we bij de leveranciers aan. We hebben de afspraak dat ze waar mogelijk eventueel aanpassingen verbeteringen mogen doorvoeren.’’

Op het depot aan de rand van Groningen-stad wordt met aansluitingen van 220 volt gewerkt. Daar worden apparatuur en machines ‘s nachts opgeladen. Krachtstroom is niet nodig. Avitec heeft één medewerker aangewezen, die er verantwoordelijk voor is dat alle machines aan het einde van de werkdag aan de stroom worden gezet.

‘‘Mocht er een stroomstoring zijn, dan beschouwen we dat als een onvoorziene calamiteit en ligt het werk stil. We hebben met de opdrachtgever afgesproken dat we dan in elk geval geen dieselaggregaat inzetten. We zien het als een risico van het werken met elektrische machines. Binnen het bestek zijn de afspraken ook zodanig dat alle werkzaamheden met de nieuwe elektrische apparatuur en machines kunnen worden uitgevoerd.”

‘‘De elektrische trilplaat is te licht voor bijvoorbeeld het trillen van granulaat in de fundering en dat hebben we dan ook niet in het bestek opgenomen.’’ ‘‘Alles aan het project is nieuw. De jongens moeten er ook aan wennen. De bediening van elektrische machines en voertuigen is anders. Alles gaat een stuk gevoeliger in de aansturing. Een bijkomstig en onvoorzien voordeel is dat de trilplaat veel minder geluid produceert dan de dieselmachines, waar we gewend mee zijn om mee te werken. Tijdens het verdichten van een zandbed kunnen we gewoon tegen elkaar praten’’, glimlacht De Vries.

Dubbel gekocht

De beide straatmakersploegen van Avitec Infra & Milieu, die in Groningen aan de slag gaan, maken gebruik van hun eigen, splinternieuwe materiaal en apparatuur. ‘‘We hebben alles dubbel gekocht’’, aldus Berden de Vries van Avitec Infra & Milieu. Alleen de minigraver en vrachtwagen worden gedeeld. Elke ploeg heeft onder andere zijn eigen auto, pick-up met kipbak, shovel, trilplaat en trilstamper, lamellenknipper en powerbank voor de aansluiting van lichte elektrische apparaten.

Euro-6-norm

De MAN 420 (8×4) vrachtwagen met kipbak en autokraan brengt oude stenen vanuit de stad naar het depot en de nieuwe stenen op pallets weer retour naar de binnenstad. De vrachtwagen maakt gebruik van HVO-brandstof en voldoet aan de Euro 6-norm. Deze brandstof is uit biomassa gewonnen en zorgt voor een flinke reductie van de CO2-uitstoot. Een Goupil G4-pickup met kipbak is bedoeld voor de korte ritjes van het depot naar de stad en weer terug. Het elektrische karretje, waarin twee man kunnen zitten, heeft een maximumsnelheid van 24 kilometer per uur. ‘‘Daarin nemen we gereedschap en andere benodigdheden in mee naar onze projectlocatie.’’

De minigraver – een Limach E.18.1 – was een van de duurste machines. Deze kraan wordt gebruikt voor het graven van sleuven en het plaatsen van kolken. De machinist merkt wel dat zijn werk veel van de accu’s vergt. Na bijna twee uren sleufgraven staat de energiemeter al op iets boven de 70 procent. Twee elektrische shovels van Kramer 5055E worden in de binnenstad en op het depot ingezet. Het verwijderen van klinkers nemen ze voor hun rekening, maar ook transport van bijvoorbeeld zand. De keuze voor vertrouwde merken bracht Avitec ook bij huisleverancier Wacker Neuson, de fabrikant van de trilplaat en stamper.

Voor het transport staat een elektrische bestelauto, de Peugeot Partner, klaar. Tijdens de opstart van het project bekijkt Avitec of eventueel een tweede exemplaar nodig is.

Reageer op dit artikel