nieuws

Opinie | Oefen alvast met de aanleg van een klein energie-eiland in de Noordzee

infra 1708

Opinie | Oefen alvast met de aanleg van een klein energie-eiland in de Noordzee

Als het aan Erik Oostwegel ligt grijpt minister Wiebes de bouw van windpark IJmuiden Ver aan om alvast serieuze ervaring op te doen met de bouw van een windeiland op zee. Want bij de uitbouw van offshore windparken richting de Doggersbank in een latere fase, is zo’n kunstmatig eiland volgens de CEO van HaskoningDHV onontbeerlijk. “Het is echt de enige manier om windenergie efficiënt aan land te krijgen.”

In een recente brief aan de Tweede Kamer koppelt minister Eric Wiebes de mogelijke aanleg van kunstmatige eilanden aan de eventuele verdere uitrol van windenergie op zee ná 2030. Maar waarom zo lang gewacht?

Juist nu zouden we de kans moeten durven grijpen om belangrijke ervaring op te doen met dit energie-eiland-concept. Voor geplande ontwikkelingen verder op zee (zoals de Doggersbank) is een eiland namelijk onontkoombaar. Met een rendabel pilot-eiland in het windenergiegebied IJmuiden-Ver kan Nederland een sleutelpositie innemen. Een multifunctioneel eiland brengt ook interessante maatschappelijke en economische baten en exportkansen met zich mee.  Sinds anderhalf jaar ondersteunt Royal HaskoningDHV het private initiatief van Offshore Service Facilities (OSF), vanuit de volle overtuiging dat het eiland een bijdrage kan leveren aan de energietransitie. OSF heeft een sterk consortium gevormd waaraan gerenommeerde partijen zoals Van Oord, Boskalis, Nouryon en kennisinstellingen Marin, Deltares en TNO inhoudelijke ondersteuning leveren.

Eiland binnen de gestelde tijd

Het windenergiegebied IJmuiden-Ver, onderdeel van de routekaart windenergie op zee 2030, is bij uitstek geschikt voor een pilot-eiland. TenneT plant in dit gebied namelijk al de plaatsing van twee grote platforms waarvandaan de stroom per zeekabel naar het vasteland wordt getransporteerd. Het platform voor IJmuiden-Ver Zuid dient operationeel te zijn in 2027, het platform in IJmuiden-Ver Midden in 2029. Voor de zuidelijke locatie is een platform verstandig om aan de gestelde tijdslijn te kunnen voldoen. Voor IJmuiden-Ver Midden is het mogelijk om op tijd een eiland te bouwen (IJVER) met een omvang van ongeveer 50 hectare. Dat is voldoende voor de infrastructuur van TenneT, aangevuld met andere aan de energietransitie gerelateerde activiteiten. En aangezien het eiland wordt gerealiseerd op dezelfde locatie als waar TenneT het platform heeft gepland, kunnen alle andere werkzaamheden van TenneT (én die van de rijksoverheid) die betrekking hebben op IJmuiden-Ver gewoon doorgaan. De inrichting en bekabeling van de windparken worden niet verstoord.

De routekaart wind op zee

 

Bovendien heeft TenneT op 17 januari 2019 tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer de kostenreductie van een eiland voor IJmuiden Ver gekwantificeerd op circa 10-15% op de kostprijs van het net op zee ten opzichte van een netconcept gebaseerd op platforms.

Multifunctionaliteit drukt maatschappelijke kosten verder

Door het eiland iets groter en multifunctioneel te maken, daalt de kostprijs per vierkante meter verder. Er zijn legio toepassingen op het eiland mogelijk die direct gerelateerd zijn aan de energietransitie. Bijvoorbeeld een locatie voor de omzetting van windenergie naar groene waterstof dat een cruciale rol gaat spelen in de energietransitie als energiedrager, brandstof voor transport, grondstof voor industrie en vervanger van Gronings aardgas. Voor het vervoer ervan kan bovendien gebruik worden gemaakt van bestaande gasinfrastructuur.

Energieslurpers dicht bij de bron

Andere mogelijkheden: een kabelverbinding met het Verenigd Koninkrijk en datacentra met een hoog energieverbruik. Ook valt te denken aan eilandaccommodatie voor de mensen die windmolens bouwen en onderhouden. Een ideale hub op korte afstand van hun werkgebied.
Nog meer opties: steunpunten voor Defensie, kustwacht, Rijkswaterstaat en hulpdiensten, een ecologisch onderzoeksstation en wellicht een plek voor het satellietgrondstation in Burum, dat door de uitrol van 5G verplaatst moet worden.

Privaat initiatief

In zijn brief van 5 april 2019 uit minister Wiebes vooral zijn zorgen met betrekking tot de planning. Royal HaskoningDHV en OSF willen zijn zorgen wegnemen. Dit initiatief staat de routekaart niet in de weg, sterker nog: het vormt er een krachtige aanvulling op. OSF wil op eigen kosten aantonen dat het mogelijk is om voor IJmuiden-Ver Midden tijdig een eiland gereed te hebben, zodat TenneT (binnen de gestelde tijd) het omliggende windpark kan aansluiten.

Unieke kans en weinig te verliezen Uiteraard moet er nog voor veel zaken een oplossing worden gevonden. Doel van de initiatiefnemers is dan ook om de eilandoptie parallel uit te werken aan de platformoplossing voor IJmuiden-Ver Midden, waarna de overheid over een jaar een gefundeerd besluit kan nemen welke optie de voorkeur heeft.

Dit initiatief biedt een unieke kans aan een innovatieproject waarmee waardevolle ervaring wordt verkregen voor de bouw van toekomstige (energie-)eilanden in de Noordzee. Een project dat bovendien exportkansen creëert voor de Nederlandse waterbouwsector en kennisinstellingen. De overheid en TenneT werken al volop aan het uitwerken van de platform-opties. Er is dus geen tijd te verliezen om ook de uitwerking van de eiland-optie te starten!

Van cruciaal belang is dat de overheid toestaat dat een vergunningsaanvraag wordt voorbereid door het consortium en met medewerking van de overheid. Vooralsnog is dat niet het geval waardoor een kans op een innovatief project in de energietransitie jarenlang vertraging oploopt.

Erik Oostwegel
CEO Royal HaskoningDHV,  mede namens OSF.

Reageer op dit artikel