nieuws

VolkerWessels onthutst over gunning Afsluitdijk aan BAM: “Ons ontwerp is veel mooier”

infra Premium 18544

VolkerWessels onthutst over gunning Afsluitdijk aan BAM: “Ons ontwerp is veel mooier”

BAM en Van Oord hebben vandaag de Afsluitdijk definitief gegund gekregen. Een kwaliteitsscore van 98 procent was niet genoeg voor VolkerWessels en Boskalis om het mega-project binnen te slepen: “We leggen het af tegen een prijskanon.”  Het prijsverschil bedraagt zo’n 10 miljoen euro.

Verliezen is nooit leuk. En bij een aanbesteding kan er maar een winnen en dat is de combinatie Levvel. Simpel zat. Tenderen is een gok van 1:4 . Twee keer achter elkaar viste VolkerWessels achter het net. Binnen een maand tijd greep de bouwer naast zowel de Afsluitdijk als de landtunnel A16.

Open wond bij VolkerWessels

Het rekenwerk kost het bedrijf miljoenen aan tenderkosten, die in rook opgaan. Hoeveel precies wil topman Jan de Ruiter van VolkerWessels niet zeggen. Wel dat het om veel geld en uren gaat en dat direct een post op de begroting wordt gereserveerd voor tenderkosten waar geen opbrengsten tegenover staan.

Het winnende ontwerp van Levvel

De gunning is nog een open wond bij VolkerWessels. Het verlies van een mega-contract als de Afsluitdijk komt keihard aan. “We hadden ‘m heel graag gehad. We hadden ook een veel mooier ontwerp.”

De Ruiter trekt een zuur gezicht. Afgelopen donderdag kon hij prachtige jaarcijfers presenteren, maar wel met een ferme boodschap richting opdrachtgevers van grote projecten. VolkerWessels zal nog kritischer gaan kijken naar projecten boven de 150 miljoen euro.

Geen bezwaar

De renovatie van de Afsluitdijk is een dbfm-project met een totale waarde van bijna 1 miljard euro. BAM en Van Oord schreven in voor 550 miljoen euro netto en kregen het project voorlopig gegund. Vandaag is de gunning definitief geworden. De verliezers VolkerWessels & Boskalis en Fluor hebben geen bezwaar gemaakt. De termijn daarvoor verliep afgelopen woensdag.

Opvallend is dat het winnende consortium ruim 80 miljoen euro onder de plafondprijs inschreven. “Een prijskanon”, noemt De Ruiter de winnende inschrijvers. Bezwaar maken had weinig zin in zijn ogen: “We hadden 98 procent van de emvi-punten. Waar moet je dan bezwaar tegen maken. We hadden al bijna de maximale score.” Aanvechten dat je een 10 wilt in plaats van een 9.8 maakt bij een rechter geen kans, weet ook De Ruiter. ‘Take your loss’, maar dat valt hem niet mee.

Fictieve korting

Het ontwerp van VolkerWessels was veel duurder, maar ook kwalitatief veel beter, is zijn stellige overtuiging. Het draait bij deze grote tenders bijna altijd om de beste prijs/kwaliteit: met een betere kwaliteit mag je een fictieve korting doorrekenen om zo te concurreren met prijsduikers. Met andere woorden: extra kwaliteit wordt beloond met fictief geld dat mag worden afgetrokken van de werkelijke inschrijfprijs.

Artist impression van de nieuwe Afsluitdijk. In 2023 moet de dijk weer superstormproef zin. Beeld: Rijkswaterstaat

Bij de Afsluitdijk behaalde de combinatie VolkerWessels/Boskalis bijna de maximale kwaliteitsscore: 10 keer het cijfer 10, een keer een 9 en een keer een 8. Tegenover 100 procent van de punten staat een fictieve aftrek van 350 miljoen euro. Dat betekent dat Rijkswaterstaat 350 miljoen euro heeft uitgetrokken voor extra kwaliteit.

Een dbfm-contract is lastig geld verdienen

De opdrachtgever heeft de plannen van de marktpartijen beoordeeld op de criteria duurzaamheid, ‘tevreden gebruiker’, ‘tevreden beheerder’ en ‘tevreden omgeving’ en de beheersing van technische risico’s.

De verliezende combinatie haalde 338 miljoen euro binnen van de maximaal mogelijk 350 miljoen euro fictieve aftrek. De combinatie schreef dus in voor bijna 800 miljoen euro, maar kwam op papier toch slechts 10 miljoen euro uit boven de beoogde winnaar die voor 549 miljoen euro inschreef.

Prestige is leuk, maar er moet wel brood op de plank

De Ruiter slikt het verlies als een bittere pil. In dit geval heeft kwaliteit wel degelijk een grote rol gespeeld, maar viste de combinatie toch achter het net. Zijn conclusie is dat bij de grote dbfm-contracten het steeds lastiger wordt om een goede boterham te verdienen.

Bij de zeesluis IJmuiden moest het bedrijf al 67.5 miljoen euro verlies nemen. Uitgerekend samen met combinatiepartner BAM die eenzelfde bedrag moet ophoesten. Daar gaat het om een verlies van 135 miljoen euro op een contract van 600 miljoen euro.

VolkerWessels heeft zich voorgenomen extra kritisch te kijken naar de winstgevendheid van projecten boven de 150 miljoen euro. Prestigieuze projecten staan leuk in het orderboek, maar De Ruiter verdient liever een goede boterham met rotondes, fietspaden en kabels. “Maar de Afsluitdijk vond ik toch wel een pareltje. Dat is wel echt jammer. Nederland had een veel mooiere Afsluitdijk gekregen met ons ontwerp.”

Storm van 1 x per 10.000 jaar

Rijkswaterstaat kiest logischerwijs voor de beste prijs/kwaliteitsverhouding. Dat is dus het ontwerp van BAM en Van Oord. De combinatie Levvel is bij het ontwerp uitgegaan van het beheersen van risico’s, benutten van kansen, duurzaamheid (duurzaam bouwen en energieneutraliteit) en slimme toepassingen van bewezen technologie. Nadat de Afsluitdijk is versterkt, kan hij een storm weerstaan die eens in de tienduizend jaar voorkomt.

Tevens wordt de afvoercapaciteit vergroot: de spuisluizen worden uitgebreid en er worden pompen ingebouwd. Bij de afvoercapaciteit wordt zo min mogelijk energie verbruikt vanuit het principe: “Spuien als het kan, pompen als het moet.” Zo kan ook in de toekomst bij alle weersomstandigheden voldoende water worden afgevoerd uit het IJsselmeer naar de Waddenzee.

Vrijdag is de opdracht definitief gegund. De topvrouw van Rijkswaterstaat Michèle Blom:  “Rijkswaterstaat verheugt zich op de samenwerking met Levvel. Levvel heeft een slim en robuust ontwerp gemaakt dat het erfgoed van Lely eer aandoet.”

Dit najaar gaat de combinatie buiten aan de slag. In 2023 wordt dan de versterkte dijk opgeleverd.


Project Afsluitdijk

  • Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
  • Opdrachtnemer: Levvel (Van Oord, BAM, Rebel)
  • Contract: dbfm met 25 jaar onderhoud
  • Contractwaarde: 550 miljoen euro (netto contant)
  • Plafondprijs: 630 miljoen euro
  • Reservering MIRT: 826 miljoen
  • Op TenderNed: november 2016
  • Gunning: maart 2018
  • Financial close: zomer 2018
  • Uitvoering: 2018-2022

Top 5 risico’s

  • Functioneren bestaande spuisluizen
  • Functioneren aangrenzende infrastructuurfonds
  • beheersing raakvlakken
  • vergunningen
  • onderschatting complexe vraagstukken

dbfm-contract Afsluitdijk

  • Dijk versterken (overslagbestendig) over 32km
  • Versterken 25 spuisluizen: Den Oever en Kornwerderzand
  • Bouw van 2 nieuwe keersluizen: Den Oever en Kornwerderzand
  • Inbouw pompen Den Oever
  • Verzorgingsplaats monument
  • A7 (+kleine verbeteropgave)
  • Coupure vismigratierivier
  • Fietspad Waddenzeezijde 2 trajecten

Lees meer over de Afsluitdijk

Rijkswaterstaat betaalt 549 miljoen euro voor Afsluitdijk: weer een koopje

Wie wil er nog een groot project?

 

Reageer op dit artikel