nieuws

Den Ouden bouwt c2c-rotonde die wenkbrouwen doet fronsen

infra 283

Den Ouden bouwt c2c-rotonde die wenkbrouwen doet fronsen

Rond. Dat wordt de nieuwe rotonde bij Steyl nóg net wel. Voor het overige is vrijwel alles anders, zo niet nooit eerder vertoond. De samenwerkingsvorm, de snelheid en de toegepaste materialen. Er kwam zelfs geen aanbesteding aan te pas.

In rondjes lullen. Precies dat wilden de betrokken bouwers voorkomen bij de opzienbarende rotonde die bij Steyl in de gemeente Venlo verrijst. De keet staat er al. 6 juni gaat de eerste schop de grond in.

Joris van de Vleuten van Den Ouden Groep staat te popelen om te beginnen. In deze rotonde stopt hij namelijk een aantal innovaties. “En dat is toch spannend.”

Eerst nog even over het voorbereidingstraject. Met aanbesteden heeft dit project helemaal niets te maken. Volgens de letter van de wet, had dat wel gemoeten. Maar een gemeente kan van de regeltjes afwijken en deed dat ook.

[ Hoe Venlo kan afwijken van de aanbestedingsplicht
Na onderzoek gezamenlijk met adviesbureau Kragten besloot Venlo de rotonde die een hoog innovatiegehalte kent niet (Europees) aan te besteden. Mag dat ook? En hoe doe je dat? Dit is de motivatie van de Limburgse gemeente: “Gezien het hoog innovatief karakter en de nog beperkte algemene kennis van toepassing van C2C in infrawerken, zowel intern als extern, zou de meest voor de hand liggende aanbestedingsprocedure een Concurrentiegerichte Dialoog zijn. Bij deze procedure zullen echter de transactiekosten voor beide partijen disproportioneel hoog zijn ten opzichte van de aanneemsom. Ons voorstel is dan ook om dit project enkelvoudig onderhands (obv de principes van ketensamenwerking)  verder in te gaan met Kragten en Den Ouden Groep.” ]

Ralf Pakbier, beleidsadviseur Verkeer van de gemeente Venlo wilde voorkomen dat mooie ambities sneuvelen tijdens het aanbestedingsproces. “Bovendien zouden de transactiekosten disproportioneel hoog zijn ten opzichte van de aanneemsom”.

Het begon allemaal met een telefoontje van Joris Janissen, directielid bij (klimaat)adviesbureau Kragten naar Ralf. Joris noemt Venlo dapper.

“Voor dit soort projecten heb je een klant nodig die het aandurft. Aanbesteden zou erg lastig geweest zijn. Hoe objectiveer je gunningscriteria voor een cradle to cradle in de infrastructuur die nog niet bestaat? Dat is niet te doen”, aldus Janissen.

Van de Vleuten sluit zich daarbij aan. “Zelfs binnen de aanbestedingsmethode EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving, red) komen innovaties niet echt van de grond.”

Vanaf dag één open gesprek

Ook de voorbereiding doet wenkbrauwen fronsen. Vanaf dag één voeren Den Ouden, Kragten en de gemeente een open gesprek met elkaar en met toeleveranciers, aannemers, Zuyd hogeschool, nutsmaatschappijen en omwonenden. Dat laatste leidt waarschijnlijk zelfs tot nog een primeur. Een rotonde met één extra afritje enkel en alleen om één huis bereikbaar te houden.

Uniek is zeker ook dat dit misschien wel de eerste c2c-rotondes ter wereld wordt. Of in elk geval in Nederland. Van de Vleuten: “Tientallen hebben wij er aangelegd. Dit heb ik nog nergens gezien.”

Maar wat is er dan cradle-to-cradle aan? “Vrijwel alles kan over dertig jaar worden hergebruikt. Dat komt omdat we de dosissen toxische stoffen in de toegepaste materialen behoorlijk terugbrengen.”

Bewust afgestapt van asfalt

Bewust is afgestapt van asfalt als verhardingsconstructie van de rotonde. “Asfalt is aardolie en aardolie betekent veel energie tijdens het productieproces. Bovendien gaat asfalt substantieel minder lang mee dan beton.” Beton in een verhardingsconstructie staat voor duurzaamheid in functie van levensduur, 25 tot 30 jaar functionaliteit met weinig onderhoud. Duurzaamheid in de functie van milieueffect, CO2 uitstoot is volop in ontwikkeling bij Den Ouden Groep.

Joris van de Vleuten

Joris van de Vleuten

Zo milieuvriendelijk is beton toch niet? “Maar wij gebruiken een betonsamenstelling met een hele lage co2-uitstoot. Zeventig procent minder dan normaal”, claimt Van de Vleuten. “Wij gebruiken een samengestelde binder in plaats van een traditionele invulling van hoofdzakelijk cementklinker. Dit gecombineerd vezelwapening van rest-staal.”

Het exacte geheim van de smid, geeft Van de Vleuten niet prijs. “Of het in de tuin groeit? Dat wel, natuurlijk”, glimlacht hij. “Lange levensduur en verlagen van het milieu-effect gaat toch goed samen. “De markt is klaar voor deze transitie”.”

Oneffenheden voorkomen

Om te voorkomen dat automobilisten last ervaren van benodigde overgangen/ aansluitingen worden hieronder onderslagplaten toegepast in plaats van een gekoppeld of verdeuvelde aansluiting. Hierbij worden de lasten overgedragen en ontstaan er nimmer oneffenheden waarbij het rijcomfort is geborgd. “In feite schuiven we twee platen over elkaar heen op de overgangen. Beton zet namelijk uit en krimpt.”

Fietsoversteken worden worden uitgevoerd in rood beton in plaats van rode coating Het voordeel van door en door gekleurd beton ten opzichte van coating is volgens de bouwer ook dat je geen toxische stoffen hoeft te gebruiken voor het rood maken van de fietspaden. “Beton kun je kleuren met natuurlijke kleurstoffen.”

Deze ‘Droom’, zo heet de rotonde, herbergt echter meer inventieve foefjes. Zo wordt het regenwater opgevangen en geïnfiltreerd binnen de beperkte vrije ruimte en vangen honingbomen, bedacht door de adviseurs van Kragten en olivijn in bestratingsmateriaal co2 af. Tevens zetten we in op biobased markering, aluminium lichtmasten en verkeersborden. Onderhoudsarme groenvoorzieningen rond om de rotonde worden ingezet om fijn stof te vangen. We spelen nog met het idee om de oversteekplaatsen van fietsers en voetgangers te voorzien van slimme verlichting, maar daar wordt nog over nagedacht.

Elke onderdeel apart

Demontabel. Over dertig jaar kun je elk onderdeel er apart uitpakken. Dat is volgens de directbetrokkenen de kracht van deze rotonde. Achttien studenten dachten mee. En toeleveranciers deden ook hun “stinkende” best om productie vrij van toxische stoffen te krijgen.

Joris Janissen

Joris Janissen

Adviseur Janissen.: “Eigenlijk streefden we een leaseconstructie na, maar dat bleek nog niet zo eenvoudig. Met drie studenten is Den Ouden dat nog wel aan het uitdokteren.”

En die ronde vorm? “Ook die stond zelfs ter discussie”, lacht Janissen. Met de zelfrijdende auto op komst maakt de vorm niet meer uit.”

Ook die vondst zal nog even op zich laten wachten. Bij andere gemeenten is de interesse in elk geval ook gewekt. Bouwer Van de Vleuten hoopt op meer. “We willen deze droom, zijnde een cradle to cradle gecertificeerde rotonde, door ontwikkelen en vermarkten waarbij we binnen huidige ketensamenwerking sleutelen aan samen werken, efficiëntie van schets tot realisatie, duurzaamheid in de functie van levensduur en milieueffect (schoner) zodat initiatiefnemers ontzorgd worden in verkeersoplossingen voor de lange termijn”

Geen cent overgehouden

Veel energie stak hij in dit verhaal. Het is hem alles waard. Zelfs het feit dat hij geen cent overhoudt aan deze opdracht maakt hem niets uit. Met veel genoegen blikt hij terug op een spannend avontuur waarin alles anders was.

“Het bouwproces is veel korter, waarmee de kosten zijn bespaard. In januari begonnen we, in oktober zijn we klaar. En door de open boekhouding en de open gesprekken met leveranciers en aannemers hebben we tijdens de realisatie waarschijnlijk nul wijzigingen ten opzichte van het uitvoeringsontwerp. Alles lag op tafel.”

En zo kunnen Ralf, Joris en Joris nog uren met elkaar praten. Janissen tegen Van de Vleuten en Pakbier, na afloop van het interview. “Hebben jullie nog even tijd? Ik heb misschien nog wel een ideetje dat we kunnen inpassen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels