nieuws

Nooit spijt van dbfm: “De snelste bouwer wint de tender”

infra 4065

Nooit spijt van dbfm: “De snelste bouwer wint de tender”

Met de wegverbredingen tussen Schiphol en Almere is een kleine 5 miljard euro gemoeid. Vier van de vijf projecten zijn in dbfm-contracten gegoten. Projectdirecteur Hans Ruijter van Rijkswaterstaat heeft nog geen moment spijt van die keus.

De tenderfase is intensief en relatief duur en de uitvoering verloopt in recordtempo. De druk is zo hoog omdat bouwers een hoge beschikbaarheidsvergoeding krijgen en de grote som geld bij de opdrachtgever betaalt bij oplevering. De tucht van de externe financiering zorgt ervoor dat de bouwcombinatie die het werk het snelste kan uitvoeren de tender wint.

Geen Bahama-model meer

Het merendeel van de risico’s ligt bij de marktconsortia, maar de opdrachtgever kiest er bewust voor wel een helpende hand te bieden. “Dienend opdrachtgeverschap”, noemt Ruijter dat. Bij A15 Maasvlakte Vaanplein en de Tweede Coentunnel werden alle risico’s bij de markt belegd en bleef de opdrachtgever op de achtergrond, conform het Bahama-model.

Beide dbfm-projecten draaiden uit op grote verliezen voor de betrokken marktpartijen. Het idee is dat alle bouwers een boterham overhouden aan de projecten, maar dat lukt nog niet helemaal. Heijmans nam deze zomer een verlies van 11 miljoen euro bij het SAA-project Gaasperdammertunnel.

“Een enkele keer kost dat geld”

Bij de SAA-contracten is echter gebroken met het idee dat de opdrachtgever zich zo min mogelijk met het project bemoeid. “Wij stimuleren hier juist om tegenvallers of dreigende risico’s vroegtijdig op tafel te leggen en samen oplossingen te verzinnen. Een enkele keer kost dat geld, maar vaak helpt het ook om met elkaar in gesprek te gaan en te kijken wat er mogelijk is om het probleem op te lossen. Dat kan soms ook door de contacten die opdrachtnemer met stakeholders heeft opgebouwd. Soms is een telefoontje genoeg.” Zo probeert Ruijter de scherpe kantjes van de contract-vorm af te vijlen. De voordelen wegen wat hem betreft op tegen de nadelen.

Bij dbfm-contracten loont het voor de markt om zo snel mogelijk op te leveren. Zo heeft de opdrachtgever de bouwcombinatie bij de wegverbreding van de A1/A6 gevraagd om te kijken naar een extra versnelling van de knooppunten Muiderberg en Diemen.

Sneller, sneller en nog sneller

“De snelwegen waren al verbreed en de knooppunten zouden in negen weekenden tot aan de kerst worden aangepast. Die negen weekenden zijn overeind gebleven en al voor de zomer uitgevoerd. In goed overleg,” licht Ruijter toe.

 

De bouwcombinatie wist te versnellen en te versnellen en leverde begin oktober het project drie jaar eerder op dan gepland. De combinatie heeft inmiddels 200 miljoen euro ineens gekregen op de datum van oplevering. Een extra bonus was niet nodig om de bouwer te stimuleren extra tempo te maken.

300 mensen tegelijk: meerkosten vergoed

Meerkosten voor extra materiaal, mensen of maatregelen werden overigens wel vergoed.  Een enorme klus met veel sloop- en asfalteringswerk waar gemiddeld 300 mensen tegelijk aan werkten. Alleen al voor het doseringssysteem ging het om 200 lussen en borden op 75 verschillende locaties.

Zoals te verwachten had SAAOne wel oren naar een snelle oplevering en samen werden nieuwe afspraken gemaakt met alle mogelijke stake-holders als gemeenten, waterschappen en ProRail. “Dat was nog het lastigste”, beaamt Johan Kempe namens de bouwcombinatie, waarbinnen VolkerWessels, Boskalis, Hochtief, DIF nauw samenwerken. “Het vraagt extra inspanning van onze mensen om het tempo zo hoog te houden, maar de finish is in zicht en dat houdt de motivatie erin.”

Drukste stukje snelweg

De 23 kilometer tussen Muiderberg en Diemen behoren tot de drukste stukjes snelweg van Nederland. In de spits passeren er ruim 6000 auto’s per uur. Bij het project dat onderdeel is van de wegverbreding tussen Almere en Schiphol horen ook het aquaduct en de spoorbrug Muiden. “Natuurlijk springen die onderdelen meer in het oog, maar elke fasering heeft zijn spannende momenten”, was de ervaring van Kempe.

Overigens liep niet alles op rolletjes. Bij het aquaduct waren tegenvallers te melden met de ondergrond, maar werd de vertraging alweer snel ingelopen. Bij het bouwen van de spoorbrug ging het aanvankelijk ook mis en liepen de werkzaamheden enorm uit, waardoor het treinverkeer tussen Almere en Amsterdam een dag lang was gestremd.

Geen grote boete

Rijkswaterstaat koos ervoor geen enorme boete op te leggen, maar met de bouwers uit te zoeken waar de knelpunten zaten. De brug moest immers ook nog over de snelweg heen worden gemanoeuvreerd. Die opzet lukte en de schuifoperatie verliep letterlijk wel op rolletjes en ging twee keer zo snel als gepland. De oplevering van het grootste deelproject lukt maar liefst drie jaar eerder dan in het contract overeengekomen.

 


Project A1/A6  (SAA2)

  • Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
  • Opdrachtnemer: SAAOne (VolkerWessels, Boskalis, Hochtief, DIF)
  • Contractvorm: dbfm, inclusief 25 jaar onderhoud
  • Contractwaarde (zonder onderhoud): 1 miljard euro
  • Start bouw: zomer 2013
  • Geplande oplevering: 2020
  • Werkelijke oplevering: oktober 2017

SAA2 in asfalt en beton

  • Verbreding A1 van 2×3 naar 2×5 rijstroken+2 wisselstroken (23 km)
  • 1 mln ton asfalt
  • 9 mln m3 zand
  • 80.000 m2 geluidschermen
  • 60 kunstwerken
  • nieuwe brug AmsterdamRijnkanaal
  • aquaduct
  • aanleg aansluiting Muiden/Weesp
  • nieuwe spoorbrug
  • uitbreiding knooppunt Muiderberg

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels