nieuws

Opinie | Klimaatakkoord heeft totaal geen oog voor gezond leefklimaat woningen

bouwbreed 597

Opinie | Klimaatakkoord heeft totaal geen oog voor gezond leefklimaat woningen

De Beng-eisen leggen volgens Atto Harsta te eenzijdig de nadruk op energieverbruik en gaan voorbij aan het feit dat gebouwen ook een gezonde leefomgeving moeten bieden. “Als we nu niet oppassen creeëren we nu een enorme renovatie-opgave over tien of vijftien jaar.”

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over wetgeving die bepalend is voor hoe gebouwen in Nederland er de komende jaren uit gaan zien. De politiek kiest er daarbij voor om zich te richten op duurzaamheid en de eisen van de energietransitie. Men lijkt zich niet bewust van de moeilijk herstelbare schade die strenge duurzaamheidseisen aanrichten als er geen goede wettelijke kaders zijn voor de leefbaarheid van gebouwen. Er dreigt namelijk een situatie te ontstaan waarin we huizen afrekenen op slechts één aspect, terwijl we de primaire rol van gebouwen vergeten: het bieden van een comfortabel onderdak. Illustratief voor deze instelling is hoe de politiek momenteel omgaat met de rol van daglicht in gebouwen.

Daglicht is essentieel voor fysieke en mentale gezondheid

Daglicht is van essentieel belang voor de fysieke en mentale gezondheid van de mens. De associaties die we hebben bij woorden als duister en zonnig hebben we niet voor niets. Zo gaat de wetenschap er vanuit dat Seasonal Affective Disorder – beter bekend als winterdepressie – zijn oorzaak vindt in een gebrek aan daglicht. Blootstelling aan meer daglicht leidt juist tot een hogere arbeidsproductiviteit en hogere cijfers op school. Patiënten die verblijven in goed verlichte ziekenhuizen liggen daar doorgaans minder lang dan patiënten in donkere kamers. Om nog maar te zwijgen van het feit dat voldoende daglicht bijdraagt aan het voorkomen van schimmels en daarmee ook ziektes.

Een halve vierkante meter raamoppervlak per woonruimte is bizar

Daarom is het ronduit bizar dat de Nederlandse wet slechts een halve vierkante meter aan door daglicht verlicht oppervlak voorschrijft per woonruimte in een huis. Dat is kleiner dan een koffietafeltje. De hoeveelheid lux (lichteenheid) die dit binnenlaat is met tussen de 58 en 144 soms nog minder dan een kwart van wat de wetenschap definieert als het minimum om gezond te kunnen leven: 300 lux.

De gedachte achter de oorspronkelijke norm is dat er genoeg daglicht moet zijn om goed te kunnen zien. Gezondheid speelt tot op heden geen enkele rol. De nieuwe BENG-normen waar de Tweede Kamer vandaag over vergadert, zullen de bouwsector dwingen om woningen energiezuiniger te maken en alleen nog maar ‘bijna energieneutrale gebouwen’ neer te zetten. De markt zal plotseling een reden hebben om woningen aan te leveren die nét voldoen aan het absolute minimum: zo kunnen ze voldoen aan de klimaateisen en houden ze de kosten binnen de perken. Stapeling van ambities op één vlak betekent voor de markt inleveren ergens anders. Een hogere daglichtnorm is dan ook noodzakelijk om de gezondheid van de mens te garanderen.

Als we niet oppassen moeten we al die Beng-woningen over tien tot vijftien jaar ingrijpend renoveren

Het inruilen van levenskwaliteit voor duurzaamheid moeten we koste wat het kost voorkomen. Die mening is ook de Europese Commissie toegedaan. In haar richtlijn omtrent duurzaam bouwen (EPBD) vermeldt de Commissie namelijk expliciet de noodzaak van ‘healthy indoor climate conditions’. Nederland is altijd terecht trots geweest op de kwaliteit van zijn woningen. Toch dreigen we een achterstand op te bouwen ten opzichte van de rest van Europa als we er niet voldoende op letten dat de kwaliteit van onze leefruimte niet zakt.

Naast een klimaataakkoord hebben we een gezondheidsakkoord nodig

Nederland staat momenteel voor een gigantische renovatieopgave. De reden? Woningen die vroeger werden gebouwd blijken niet duurzaam genoeg. Laten we voorkomen dat deze renovatiegolf over tien à vijftien jaar opnieuw moet als blijkt dat nieuwbouw van nu niet gezond genoeg is. Een Klimaatakkoord is niet voldoende. Wat onze woningen nodig hebben is een Gezondheidsakkoord.

 

Atto Harsta

Transitiestrateeg Aldus Bouwinnovatie
mede-oprichter Stichting Living Daylights

Reageer op dit artikel