nieuws

Met Rotterdamse steenprinttechniek kan Notre Dame letterlijk uit haar as herrijzen

bouwbreed 1430

Met Rotterdamse steenprinttechniek kan Notre Dame letterlijk uit haar as herrijzen

Gebruik de as van de brand bij het printen van nieuwe ornamenten voor de reconstructie van de Notre Dame. Daarvoor pleit start-up Conr3de. “Printen is veel sneller in tijden met een schreeuwend gebrek aan vaklieden, maar poetst bovendien de brand niet uit en voegt een verhaal toe aan het gebouw.”  

Dat bepleit Eric Geboers van Concr3de, een start-up uit Rotterdam die werkt aan de steenprint-techniek. Dat is een variant van 3D printen waarbij om beurten laagjes poeder en bindmiddel op een printbed worden neergelegd.  Aan het eind wordt het ongebonden poeder weggeborsteld en blijft de gewenste figuur over in steen. Er kunnen heel rijkgedetailleerde ornamenten of geveldelen mee worden gemaakt die volgens Geboers een sterkte hebben die niet onderdoet voor die van kalksteen. Ook niet voor de typische zachtgele kalksteen die werd gebruikt bij de bouw van de Notre Dame en zoveel andere Parijse monumenten.

Ambachtslieden en originele bouwstoffen zijn nergens te vinden

Geboers en zijn companen binnen Concr3de waren net zo aangeslagen als ieder ander bij de aanblik van de brandende kathedraal vorige week. Maar ze zagen ook snel de kansen die de ramp bood. Het slaafs  terugbouwen van de verwoeste delen met zoveel mogelijk oude technieken leek hun een heilloze weg. “Niet alleen zijn de vierhonderd steenhouwers, houtsnijders en andere ambachtslieden niet voorhanden die je nodig hebt om binnen vijf jaar al die rijkgedecoreerde bouwdelen te realiseren. De grondstoffen zelf zijn niet eens beschikbaar. In Europa groeien niet eens meer de enorme  eikenbomen die nodig zijn voor de kapspanten. Dus dan kom je al gauw bij gelamineerde constructies uit. En de steengroeven waaruit die typische Parijse kalksteen kwam zijn ook allang gesloten en verdwenen onder de nieuwe wijken van de almaar uitdijende Franse hoofdstad.

De steenprinter van Concr3de aan het werk

Geboers: “Hoe goed je ook je best doet, je houdt altijd afwijkingen ten opzichte van het origineel. Volgens ons kun je beter iets grotere verschillen permitteren en materialen en technieken kiezen die aansluiten bij de huidige tijd. Met respect voor het origineel. Bij de restauratie in de 19e eeuw zijn er onder leiding van architect Viollet le Duc immers ook heel ingrijpende aanpassingen gemaakt, waarvan je je kunt afvragen of die strookten met de uitgangspunten van de middeleeuwse kathedralenbouwers.”

Daarnaast vindt Geboers het een mooi idee om alle materialen die nu op de vloer van de kathedraal liggen, zoveel mogelijk opnieuw te gebruiken en terug te laten keren. Dat kan gemakkelijk door ze te vermalen en te vermengen met het poeder waarmee de printers van Concr3de werken. “Dat is niet alleen circulair, het voegt ook een laag toe aan het verhaal van het gebouw. Het poetst de geschiedenis namelijk niet uit, maar toont hem op subtiele wijze.  Want de toegevoegde as zal het zachtgele Parijse kalksteen onherroepelijk een lichte sluier geven.”

In vijf uur tijd realiseerde Concr3de deze 30 centimeter hoge Stylge (schaal 1 op 3)

Om te bewijzen dat het allemaal geen science fiction is maar realistische techniek, printten ze bij Concr3de vorige week een van de duivelsbeelden op de dakrand van de kathedraal, een zogeheten Stryge. Als uitgangpunt gebruikten ze daarvoor een scan gemaakt door de Amerikaanse hoogleraar Andrew Tallon. Die scande de complete kathedraal in 2000 heel gedetailleerd. Op basis van Tallons scan printten ze in vijf uur tijd het beeld in schaal 1:3. Geboers: “Als je genoeg printers inzet is het een realistische methode om verwoeste ornamenten deels opnieuw te maken in de nieuwe steen van Parijs. De scans zijn allemaal beschikbaar.”

Sterkte misschien wel hoger door toevoeging van as

Concr3de bouwt de printers zelf en ontwikkelt ook de receptuur voor verschillende steenpoeders en binders. De materialen die uit de printer komen worden voortdurend onderzocht op sterkte en andere eigenschappen in de laboratoria van de TU Delft. Geboers maakt zich dan ook geen zorgen dat de producten de tand des tijds niet zouden doorstaan. “Een levensduur van  honderd jaar  haalt onze kleine Stryge probleemloos. Het is net echt kalksteen dat we produceren.  Toevoegen van de as zorgt misschien wel  voor wat extra sterkte. Betonfabrieken voegen immers ook vaak hun vliegas aan hun mortel toe als vervanger van cement. Maar het is te vroeg om daar al stellige uitspraken over te doen. Daar zouden we nader ondrezoek naar moeten doen.”

Nog ongebonden poeder op het printbed

Ontwikkeling kuubsprinter kan snel gaan

Een beperkende factor is nu nog de omvang van de printers die Concr3de bouwt. De printruimte is nu zo’n 30 bij 30 bij 30 centimeter en dat geeft meteen de maximale afmetingen van de printobjecten aan. De start-up werkt al wel een tijde aan een kuubsprinter, maar denkt voor de ontwikkeling nog ongeveer een jaar nodig te hebben. “Maar die snelheid kan natuurlijk opgevoerd worden als er belangstelling is voor ons voorstel. We kunnen helpen de Notre Dame uit haar as te laten herrijzen. Letterlijk. Phoenix is er niets bij.”

De huidige printer van Conr3de kan objecten van maximaal 30 bij 30 bij 30 centimeter printen

Reageer op dit artikel