nieuws

Adsorptiewarmtepomp is de overtreffende trap van de HR-ketel

bouwbreed 6351

Adsorptiewarmtepomp is de overtreffende trap van de HR-ketel

Cooll Sustainable Energy Solutions heeft 1,5 miljoen euro bij elkaar gehaald voor doorontwikkeling van hun gasgestookte adsorptiewarmtepomp. Deze compacte superrendementsketel moet op termijn de HR-ketels in bestaande woningen gaan vervangen. Zonder mechanische compressor, dus ook zonder herrie.

De startup uit Enschede werkt al een jaar of tien aan een compacte warmtepomp, die niet draait op elektriciteit maar op gas. Daarbij gebruiken ze het koudemiddel ammoniak, dat afwisselend aan actieve kool wordt geplakt en er juist weer van los wordt gemaakt. Op die manier onttrekt het apparaat warmte aan de buitenlucht die wordt gebruikt voor verwarming van huizen.

Buitenunit niet nodig

Er zijn volgens mede-oprichter Johannes Burger meerdere varianten denkbaar van de gasadsorptiewarmtepomp. Hij kan zowel binnen als buiten worden geplaatst. Een speciale buitenunit is niet nodig. In combinatie met vloerverwarmingssysteem is het rendement het hoogst. Maar als het apparaat werkt met hogere afgifte temperaturen en wordt aangesloten op bestaande radiatoren is de energiewinst nog altijd 30 tot 40%. Dan beschikt de woning ook meteen over warm tapwater.
Met titel:

Absorptie en adsorptie

Het verschil is slechts één letter: absorptie of adsorptie, maar voor de fijnproevers ligt daar een hele wereld tussen. Bij een absorptiewarmtepomp zoals die al wel in de utiliteitsbouw wordt toegepast wordt het koudemiddel opgelost in een andere vloeistof en daar weer uit vrij gemaakt. Bij dat proces wordt warmte onttrokken aan de buitenlucht, die wordt benut om ruimten te verwarmen. Bij adsorptiewarmtepompen, wordt het koudemiddel tijdelijk aan een vaste stof geplakt en er weer van vrij gemaakt. Cooll gebruikt daarvoor actieve kool. Andere bedrijven gebruiken zeolieten. Die materialen worden niet verbruikt en raken ook niet verontreinigd. De warmtepomp van Cooll werkt met twee drukvaten die elke vijf minuten wisselen tussen hoge druk voor de condensor en lage druk voor de verdamper.

Viessman en Vaillant lanceerden een paar jaar terug ook al een gasadsorptiewarmtepomp. Tot een massaproduct schopten die het nog niet, waarschijnlijk omdat de energiewinst nog bescheiden was. Burger: “Ze haalden een factor 1,1 tot 1,2 meer energie uit het gas. Onze warmtepomp haalt een factor 1,5 en op langere termijn is 2 haalbaar. Dan verbruik je dus 50% minder gas dan met een HR-ketel. En dat de HR-keteltechniek wel zo’n beetje uitontwikkeld is daarover zijn vriend en vijand het eens. Er valt daar weinig rendementswinst meer te behalen. De gasadsorptiewarmtepomp maakt dus echt een flinke stap. Niet voor niets noemen we hem ook wel een  superrendementsketel.”

Politieke flauwekul

Burger en zijn companen ontwikkelen hun warmtepomp vanuit de visie dat het niet realistisch is op korte termijn om de complete warmtevoorziening in de woningbouw over te schakelen op elektrische warmtepompen of warmtenetten. Niet alleen omdat de meeste woningen zijn uitgerust met radiatoren, die vragen om hoge aanvoertemperaturen, maar ook omdat er voorlopig simpelweg niet voldoende groene stroom voorhanden is. Burger: “Daar stappen politici in de discussie over gasloos verwarmen  maar al te makkelijk overheen. Ze verkopen elke kWh groene stroom drie tot vier keer:  voor de verduurzaming van het huidige gebruik, voor de verwarming van gebouwen, voor de industrie en voor elektrische auto’s.  Maar dat is je reinste flauwekul. Zoveel groene stroom is er niet en komt voorlopig ook niet beschikbaar. Zeker niet in de wintermaanden, wanneer alles van windenergie moet komen. Daarom is er gas nodig dat dan natuurlijk wel zo efficiënt mogelijk moet worden ingezet. Daar kan onze adsorptiewarmtepomp een belangrijke bijdrage aan leveren. Ook als er geen aardgas meer gebruikt wordt, maar biogas, waterstof of ander groen gas.”

Veldtesten voorbereiden

De 1,5 miljoen euro die Cooll deze week bij elkaar kreeg via het Energiefonds Overijssel en private investeerders moet volgens Burger veldtesten mogelijk maken in bestaande woningen. Burger hoopt die over twee jaar te kunnen uitvoeren. Het eigen pand van Cooll werd afgelopen winter al succesvol verwarmd met een prototype. Nu moet hij compacter en volwassener worden gemaakt zodat hij goed in woningen kan worden toegepast. Zo klein als de huidige generatie HR-ketels zal hij niet worden. Maar een omvang vergelijkbaar met een CV-ketel uit de jaren ’90 is volgens Burger wel realistisch. “En dan heeft hij geen bewegende delen, er is immers geen elektrisch mechanische compressor nodig, dus hij is fluisterstil.”

Cooll Sustainable Energy Solutions is een spin-off bedrijf van de Universiteit Twente. Oprichter Johannes Burger werkt sinds de jaren ’90 aan innovatieve koel- en warmtepompsystemen onder andere voor ruimtevaartorganisatie ESA. Partner van het eerste uur is Stefan van Uffelen, de eerste directeur van de Dutch Green Building Council, aanjager van het betonakkoord en tegenwoordig ook directeur van Madaster.
Reageer op dit artikel