nieuws

Utrecht bouwt flink de hoogte in: ‘Straks zie je niet meer de Dom, maar het MARK-gebouw als eerste’

bouwbreed Premium 1967

Utrecht bouwt flink de hoogte in: ‘Straks zie je niet meer de Dom, maar het MARK-gebouw als eerste’

Voor het eerst in zevenhonderd jaar krijgt Utrecht een toren die hoger is dan hét icoon van de stad: De Dom. In de wijk Leidsche Rijn gaat het consortium KEES een toren van 140 meter realiseren. Deze is bij lange na niet zo hoog als de ooit geplande Belle van Zuylen-toren (260 meter), maar toch staat het team dat onlangs de opdracht binnensleepte, voor een flinke klus.

Lange tijd was het de normaalste zaak van de wereld: als je Utrecht in reed was het eerste wat je opviel de Dom. Maar over een paar jaar is dat verleden tijd. Dan is het niet meer de oude Domtoren, maar het nieuwe MARK-gebouw van 140 meter hoog, dat je als allereerste ziet. “Als je vanaf Amsterdam de A2 oprijdt, kun je hem denk ik al zien”, vertelt Jeroen Messemaecker van de Graaff, directeur van ontwikkelaar Stadswaarde (een van de partijen uit het consortium) enthousiast.

Maar wáárom heeft Utrecht een gebouw nodig dat hoger is dan de Dom?
“Dat is geen doel op zich geweest. Maar de gemeente Utrecht is na het mislukken van de Belle van Zuylen-toren die eigenlijk op deze plek zou komen, gaan kijken hoe hoog een toren op die locatie (Leidsche Rijn) maximaal mag zijn. Daaruit kwam naar voren dat 140 meter maximaal haalbaar is en dat is hoger dan de domtoren. Wij zijn daarvoor gegaan.”

Waarom zijn jullie voor het maximaal haalbare gegaan? Iets lager kan toch ook?
“Omdat dit de wens was van de gemeente. De gemeente wil een icoon op die plek en 140 meter is daarvoor een mooie hoogte. Maar het had voor ons net zo goed 120 of 150 meter kunnen zijn hoor, dat maakt niet zoveel verschil.”

MARK wordt gebouwd door KEES
De opdracht voor de realisatie van de toren is gewonnen door het consortium genaamd KEES. Dit is een samenwerkingsverband bestaande uit Koopmans Bouwgroep, J.P. van Eesteren en Stadswaarde. Architecten CIE, KCAP, Geurst & Schulze en Karres & Brands tekenden voor het ontwerp. Opdrachtgever: gemeente Utrecht.

Jullie dachten niet: laten we voor 260 meter gaan, de hoogte van de Belle van Zuylen-toren?
“Nee, dat is naar mijn idee niet haalbaar. Dat zou namelijk flink in de kosten gaan lopen. Dan heb je zoveel beton nodig, dat ga je niet halen.”

En bij 140 meter niet?
“Nee, dat hebben we allemaal goed uitgerekend. Natuurlijk hebben we wel te maken met hoge bouwkosten op dit moment, dus daar moesten we in onze berekening wel rekening mee houden. Dus we hebben wel zo efficiënt mogelijk ontworpen. Zo zijn onze vloeren bijvoorbeeld niet zo kostbaar.”

De Belle van Zuylen-toren kon destijds rekenen op veel kritiek. Niet alleen vanwege de hoge kostenrisico’s, maar ook omdat de toren zo hoog zou worden. De MARK-toren wordt dan wel iets minder hoog, maar toch is hij flink. Zijn jullie niet bang voor ophef?
“Nee, ten eerste omdat die toren, zoals je al zei, veel hoger was en bovendien zou die toren er alleen komen te staan. Wij hebben gekozen in dit plan voor drie hoge gebouwen en op die manier zijn ze in de woorden van de architect als het ware ‘in gesprek met elkaar’. Dat past op deze plek, in het stedelijk gebied van de Leidsche Rijn.”

De torens zijn ‘in gesprek met elkaar’.

Hoge gebouwen hebben vaak last van harde wind. Hoe hebben jullie hier rekening mee gehouden in het plan?
“Ja, zo gaan we niet zoveel balkons realiseren. Op 130 meter hoogte kunnen mensen niet buiten zitten, want dan heb je echt teveel last van wind. Ook hebben we nagedacht over de windval bij het maaiveld. Zodat je daar ook een aangenaam klimaat hebt.”

De opdracht voor de bouw en ontwikkeling van deze plek was erg populair. In het begin deden er 10 partijen aan mee. Jullie hadden dus zware concurrentie.
“Jazeker. We zijn daarom ook erg blij dat we hebben gewonnen. Er zit 1,5 jaar werk in.”

Wat heeft de doorslag voor jullie plan gegeven?
“Er is geselecteerd op meerdere criteria, dus dat is lastig te zeggen. Wel denk ik dat het feit dat het gebouw publiek toegankelijk is in ons ontwerp, een van de redenen is waardoor we hebben gewonnen. In de toren komen ook allemaal ‘deelvoorzieningen’, zoals logeerkamers die gedeeld kunnen worden, wasserettes, een gedeelte open keuken voor grote groepen. Wij geloven dat dit ook erg heeft geholpen.”

Is jullie plan een voorbeeld van dé toekomst voor stedenbouw?
“Ja, wij geloven van wel. Als je in steden wilt blijven bouwen, moet je toch de hoogte in. Maar het bezwaar bij hoogbouw is vaak dat het minder gezellig is, dat je niet het straatgevoel hebt zoals bij laagbouw. Dat hebben wij in dit ontwerp proberen weg te nemen, door de diverse gedeelde ruimtes. Zodat je dat je als je daar woont, niet zo snel eenzaam bent. Daarom gaan we ook een binnenpark realiseren,  met natuurparkeerplekken. Zie het als een soort van Tiny Forest. We bouwen ook minder parkeerplekken dan gebruikelijk, omdat we plaatsen kunnen lenen van kantoorpanden in de buurt. Die plekken zijn vanaf 17.00 uur ’s avonds toch allemaal leeg.”

Het Mark-gebouw zie je straks eerder dan de Domtoren, zodra je Utrecht binnenrijdt. Wordt MARK straks ook hét icoon van Utrecht?
“Ik denk niet dat de Dom hierdoor minder iconisch wordt, het staat op een hele andere plek dan MARK en bovendien heeft het een hele andere uitstraling. Maar ik denk dat MARK wel een tijdje het gebouw wordt waarover gepraat wordt in Utrecht.”

De dom heeft 465 treden. Hoeveel krijgt MARK er?
“Haha, is dat echt zo? Dat is een goede vraag. MARK krijgt er in ieder geval meer, maar hoeveel weet ik niet precies uit mijn hoofd.”

Hoe komt het gebouw er verder uit te zien?
“Het gebouw krijgt veel bijzondere aspecten. Zo komt er een uitkijkpunt in en een Tiny Forest. In het gehele verticale dorp (dat bestaat uit de hoge toren, nog twee kleinere torens en laagbouw), komen 1.125 woningen. Er komen fitnessfaciliteiten, een zwembad en restaurants. De drie torens krijgen verder een verlichte kroon en in die kronen worden tuinbouwkassen geplaatst voor stadslandbouw.”

Wat is het budget eigenlijk?
“We gaan het realiseren voor een kwart miljard. We maken totaal 1128 woningen en daarvan gaan 886 woningen naar beleggers toe. Daardoor zijn de risico’s te overzien.”

Wanneer zien we de eerste palen in de grond?
“We gaan nu beginnen met de voorbereidingen, we hebben net de selectie gewonnen. En we denken aan twee jaar voorbereiden en drie jaar bouw. We verwachten dat de oplevering in 2023 is.”

Reageer op dit artikel