nieuws

Bouwceo’s over 2019 | Ton Hillen (Heijmans) waarschuwt: ‘Makkelijke binnenstedelijke locaties bijna op’

bouwbreed 3702

Bouwceo’s over 2019 | Ton Hillen (Heijmans) waarschuwt: ‘Makkelijke binnenstedelijke locaties bijna op’
Ton Hillen Heijmans

De makkelijke binnenstedelijk woningbouwlocaties raken bijna op, de complexere locaties met een langere doorlooptijd zijn nu aan de beurt. Wil je vaart maken met woningbouw, zul je dus ook buiten de stad moeten bouwen, meent Ton Hillen, bestuursvoorzitter van Heijmans.

Ton Hillen is voorzichtig met het uitspreken van positieve verwachtingen over 2019. Ja, hij ziet dat de woningmarkt het afgelopen jaar “prima” heeft gedaan. Maar er zijn beren op de weg. “Vraagtekentjes”, noemt hij dat. Hillen is een van de veertien bouwers en ontwikkelaars die in mei 2018 een plan presenteerden over hoe en waar de 1 miljoen benodigde woningen voor 2030 gebouwd moeten worden. Niet alles binnenstedelijk bouwen, was een van de boodschappen, want er moet ook nog “lucht” blijven in de stad.

“We kunnen de woningvraag niet allemaal binnenstedelijk oplossen. Zeker niet als je een goede en gezonde leefomgeving wil maken”, blikt Hillen vooruit. Binnenstedelijk bouwen zal vooral op hoogbouw uitdraaien. “De vraag is: willen mensen allemaal in die hoge torens wonen? Je moet wel producten maken die passen bij de consument. Elke gemeente zal goed moeten kijken wat die behoefte is.”

‘Bezwaar maken tegen woningbouw: waarom moet dat soms zo lang duren?’

Nu we het nieuwe jaar ingaan, wil de Heijmans-ceo benadrukken dat de makkelijk aan te pakken binnenstedelijke locaties langzaam opraken. Nu bijna iedereen in bouwend Nederland constateert dat het aantal woningbouwlocaties te beperkt is, is dat een extra zorgpunt. “We komen nu toe aan de complexere locaties, waar ook ruimtelijke ordeningsprocedures ingewikkelder zijn, en het aantal stakeholders groter.” Reken er dus maar op dat binnenstedelijk bouwen de komende jaren stroever en trager zal gaan.

Dat brengt hem op het volgende pijnpunt: bezwaar maken en de tijd die dat vreet. Stellig: “Waarom moet dat soms zo lang duren? Ik ben het helemaal eens dat als er een bouwlocatie komt dat mensen bezwaar moeten kunnen aantekenen. Maar het kan niet zo zijn dat dezelfde mensen op basis van dezelfde argumenten op al die vergunningen opnieuw bezwaar kunnen maken? Jongens, daar moeten we toch enige regie op hebben? Het collectieve belang dat er 1 miljoen huizen gebouwd moeten worden, zou wat mij betreft in dit soort gevallen boven het individuele belang moeten kunnen gaan.” Want de urgentie is gewoon te groot, want het woningtekort loopt op.

Kleinere woningen, meer prefabricage of een ander type woning nodig

Een bedreiging voor de woningmarkt zijn volgens Hillen ook de oplopende bouwkosten. “Daar waar de huizenprijzen stijgen, verslechtert de betaalbaarheid voor de lage en middeninkomens”, aldus Hillen. Maar dat de bouwkosten stijgen, hoeft trouwens niet te betekenen dat Heijmans minder woningen af gaat zetten in de toekomst. “Nee, wel moet je op een gegeven moment een andere type woning realiseren. Kleiner, meer prefabricage of een ander type.”

Die bouwkosten ziet de topman in de loop van 2019 stabiliseren. “Ze blijven wel op een hoog niveau. Daar zullen opdrachtgevers en klanten rekening mee moeten houden op het moment dat ze aanbestedingen of tenders doen.”

In de bestuurskamers van de grote bouwers zal het in 2019 zeker ook weer vaak gaan over de inframarkt. Bouwers zijn in gesprek met opdrachtgevers over betere marges en een reële risicoverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. “Vooral op grote projecten is de afgelopen jaren toch te weinig verdiend.”

‘Ongelimiteerde boetes zijn uit de tijd’

De lijn wordt doorgezet dat Heijmans vaker nee zal zeggen als er te veel risico’s naar haar worden geschoven, zegt Hillen. Zo is Heijmans in november met BAM en TBI uit de aanbesteding voor de VIA15 gestapt. Contracten met ongelimiteerde aansprakelijkheid en ongelimiteerde boetes zijn volgens hem uit de tijd. “We kunnen alleen risico’s oppakken die we kunnen beïnvloeden. Als we ze niet kunnen beïnvloeden, moeten we ze ook niet accepteren. Je ziet dat bouwbedrijven daar voorzichtiger in zijn geworden. Ik denk dat dat gezond is.”

Vakmanschap krijgt volgens Ton Hillen ook speciale aandacht het komend jaar. Zeker nu de sector kampt met een groot personeelstekort. Tot op heden kan Heijmans het redelijk opvangen. “We moeten vakmanschap respecteren en herwaarderen. Trots zijn op onze mensen die het buiten maken. We kunnen allemaal hele mooie dingen bedenken, maar als de mensen het buiten niet meer maken, dan komen we niet ver.”

Niet ieder kind hoeft te studeren, sommigen hebben talent met hun handen

Hillen zou graag zien dat de mindset in de maatschappij en bij ouders verandert. “Niet ieder kind hoeft te studeren. We moeten zien dat sommige mensen talent hebben met hun hoofd en dat sommigen talent hebben met hun handen. Dat geldt net zo goed voor mensen aan bed in de zorg. Het gaat erom dat we daar oog voor hebben.”

Dat de vaklieden veilig werken, vindt Hillen een niet te onderschatten aandachtspunt. “Dat kan niet anders, we hebben te veel ongelukken in de bouw. Veiligheid gaat wat mij betreft boven geld en tijd. Bij Heijmans hebben we het Go-programma; daarmee hebben we enorme stappen gemaakt.”

Genoeg te doen in 2019. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de utiliteitsmarkt. Volgens Hillen zit de utiliteitsmarkt na een dip weer in de lift. Hij verwacht veel vraag naar nieuwe kantoren en naar de verduurzaming van oude kantoren. Veel bestaande kantoren zijn getransformeerd naar woningen. “Daar gaan we mee aan de slag.”

‘Je moet dingen doen die je kan’

De druk op de productiecapaciteit wordt dus ook in de utiliteitsmarkt groter. Hoe gaat Heijmans hiermee om? Hillen: “Je moet die dingen doen die je kan. Op het moment dat je geen bezetting hebt, moet je nee durven zeggen. Niets is zo gevaarlijk dan ongeremd werken aan te nemen en later te constateren dat je geen capaciteit hebt. Ik ben niet voor ongebreidelde groei aan volume, ik wil projecten maken waar ik netjes centjes kan verdienen. Dat ik een stukje risico loop, snap ik. maar ik wil wel reëel gehonoreerd worden.”

Reageer op dit artikel