nieuws

‘Tropenrooster voor bouwvakkers? Daar is het té druk voor’

bouwbreed Premium 4045

‘Tropenrooster voor bouwvakkers? Daar is het té druk voor’

Al wekenlang is het extreem droog in ons land, maar sinds gisteren tikken we ook de tropische temperaturen aan. Voor bouwvakkers betekent dat extreem zwaar werk. Toch buffelen de meesten, ondanks adviezen van FNV om het rustig aan te doen, gewoon door. En ook nog eens zonder koelvesten, petten en extra beschutting.

Het is woensdagochtend 25 juli en het is heet. Ondanks dat er af en toe een wolk voor de zon kruipt, is het om 9.00 uur ’s ochtends al dik 25 graden. Buiten werken in dit weer is geen pretje. Bewegen in dit weer is sowieso al bijna niet te doen. Laat staan timmeren, metselen en daken bedekken. Je zou zeggen dat bouwplaatsen dan ook uitgestorven zijn. Of dat bouwvakkers alleen binnen aan het werk zijn.

Maar niets is minder waar. Vooral in het noorden van het land, waar de bouwvak nog niet is begonnen, wordt op de meeste plekken gewoon hard door gewerkt. Buiten, binnen, of in de felle zon op het dak. In of uit de schaduw. Het maakt niet uit. Waar werk is, zijn bouwvakkers. Want ja, de bouwopgave is groot. Personeel is er nauwelijks en die projecten moéten toch echt af.

Hitte niet in cao
In tegenstelling tot met extreme sneeuw en vorst, kunnen bouwvakkers het werk bij extreme hitte niet zomaar neerleggen. In de cao Bouw en Infra is daar niets over geregeld. Het wordt van werkgevers wel verwacht maatregelen te treffen, maar deze zijn niet zo makkelijk af te dwingen. Een medewerker kan alleen wat doen als de omstandigheden echt een gevaar vormen voor de veiligheid of de gezondheid. Alleen bij dakdekkers is er in het cao iets geregeld over hitte.

Op het dak, zwetend in de zon

Maar is dat wel verantwoord? Klaas de Boer, eigenaar van KBK Bouw, een bouwbedrijf in Volendam, kijkt een beetje verbaasd als de vraag aan hem wordt gesteld. Zijn bouwvakkers (de meeste zijn zzp’ers) zijn hard aan het werk met de bouw van het nieuwe hoofdkantoor van het bedrijf. Sommige staan boven op het dak, zwetend in de volle zon.

“Tja, de ene keer regent het. De andere keer waait er harde wind, of vriest het. Wanneer is het wel verantwoord? Als ik daar allemaal rekening mee moet houden, dan komen de projecten nooit af. We moeten gewoon door. Er is een enorme druk op de markt, goed personeel is er nauwelijks. We kunnen niet even zomaar stoppen.”

Ter illustratie wijst hij op het dak. Eigenlijk had die al helemaal bedekt moeten zijn. “We lopen al achter”, zegt hij een beetje treurig. “En we zijn echt niet de enige. Overal wordt er doorgewerkt met dit weer. Waarschijnlijk krijg je dit verhaal dan ook overal te horen.” Iets coulanter voor zijn personeel is hij deze dagen wel. Als ze ’s middags wat langer binnen zitten of wat langer pauze houden, ziet hij dat door de vingers. “Daar zal ik nu niets van zeggen.”

Geen bouwsiësta’s

Maar extra flessen water, ijsjes of extra beschutting is er niet geregeld. Ook al is het bijna 30 graden, het werk gaat gewoon door zoals op een normale zomerdag. Ook een siësta, tussen 12.00-15.00 uur, dat FNV adviseert, is niet aan de orde. Gelukkig heeft KBK een stel nuchtere bouwvakkers in dienst, die het helemaal niet zo’n probleem vinden om te werken in de hitte.

Zelfs timmermannen Chris Ruiter en Tjibbe van der Leek, die de hele dag in de volle zon bovenop het dak staan, maken zich er niet druk om. Natuurlijk hebben ze het wel warm, maar ja, dat hoort er vandaag nou eenmaal bij. Ze hebben ooit een koelvestje gekocht, maar die zijn ze vergeten aan te doen. “Waarschijnlijk zijn we de enigen in Noord-Holland die zo’n ding hebben aangeschaft”, lacht Van der Leek, die in plaats van het koelvestje gewoon een shirt aan heeft. Dat shirt is nat van het zweet. “Het werkt ook niet echt goed hoor. Je gaat er enorm van zweten.”

‘Tropenrooster nodig!’

Robert Roffel, een stratenmaker die even verderop, in Edam, in de volle zon aan het busstation werkt, is een stuk minder nuchter. “Ze zouden een tropenrooster moeten invoeren!”, zegt hij gefrustreerd, terwijl hij puffend steen na steen op de grond duwt. “Als het écht te gek wordt, dan stop ik gewoon. Ik ben zzp’er, dus kan ik dat zelf beslissen. Maar ja, aan de andere kant: als ik dat te vaak zeg, dan kom ik nergens meer aan de bak.”

Het frustreert hem dat het bedrijf waar hij nu voor werkt, Germieco uit Wormerveer, niet even langs is gekomen met flessen water, of met ijsjes. Ook is er niets geregeld voor extra beschutting, terwijl FNV werken in de schaduw juist adviseert. “Die uitvoerders zitten lekker in koele busjes, met airco, terwijl wij hier staan te buffelen. Ze zouden eens hier moeten komen staan.”

Deze stratenmakers worden volop blootgesteld aan de zon.

‘Zonnenbrand? Dat hebben wij niet nodig!’

In Alphen aan den Rijn werkt stratenmaker André Urban van Henny Rioolservice ook in de volle zon. Samen met zijn zoon plaatst hij fietsenrekken. De mannen trekken zich al helemaal niets aan van de adviezen van de FNV: niks koelvestjes of petten. Zoonlief werkt gewoon in zijn blote bast. En vader heeft meer dan genoeg aan zijn krullen op zijn hoofd. Zonnebrand hebben ze ook niet mee. “Zonnebrand?”, lacht hij. “Wij komen uit Polen en hebben buitenlands bloed. Dat hebben we helemaal niet nodig.”

Ondanks dat ze het stikheet hebben, bikkelen ze vrolijk door. Hun baas heeft wél ijsjes gebracht. En heeft hen op het hart gedrukt rustig aan te doen vandaag. Allemaal mooi en aardig, maar konden ze niet beter vrij nemen met deze hitte? Of wat korter werken? “Nee”, zegt Urban. “Het werk moet echt af. Als ik nu vrij neem, moet ik het op een ander moment afmaken. Vrijdag begint voor ons de bouwvak, dus we werken nog even door.”

Deze stratenmakers buffelen lekker door in de zon.

‘Tropenrooster zorgt alleen maar voor gedoe met bewoners’

Op het Zuidpolder in Edam, waar ruim 100 woningen worden gebouwd is het wél een stilte van belang. Geen boren, kranen die aan de gang zijn…Hebben bouwvakkers daar dan wel het werk neergelegd? Is daar wél een tropenrooster ingevoerd? Maar nee. De bouwvakkers zitten gewoon even wat langer in de schaftkeet dan gebruikelijk.

“We zijn ook wat eerder begonnen vandaag, in plaats van 7.00 uur om 6.00 uur”, zegt de uitvoerder van het project, van Koning Bouw, in een redelijk koele bouwkeet. Hij wil niet met naam en toenaam genoemd worden. “Daardoor kunnen we allemaal wat eerder naar huis. Maar we blijven wel gewoon aan het werk hoor, een tropenrooster geldt hier niet. Dan krijgen we alleen maar gedoe met de bewoners. Behalve voor de dakbedekkers dan, die gaan wel eerder naar huis. Die staan namelijk in de volle zon.”

Deze dakdekkers in Edam zijn aan het werk, maar kunnen eerder stoppen.

Waarom wel vorstverlet en geen hittevrij?

Eigenlijk vindt hij dat er meer rekening gehouden zou moeten worden met werk in de hitte. “Er bestaat wel een vorstverlet, maar voor hitte is er niets geregeld. Terwijl we tegenwoordig meer te maken hebben met extreme hitte dan met vorst. Eigenlijk is dat best gek, toch?”

Morgen wordt het nog warmer. Meer dan dertig graden zeggen de weersvoorspellingen. Ook dan gaan de meeste bouwvakkers gewoon weer naar het werk. “Er zijn nog geen gekke dingen gebeurd. Flauwvallers ben ik nog nooit tegengekomen”, zegt de uitvoerder. Toch klopt hij het voor de zekerheid af. “Ik hou ze allemaal goed in de gaten.”


‘Werkgevers moeten meer doen met deze hitte’

Bouwvakkers houden volgens FNV Bouw vrij goed rekening met de hitte. Werkgevers zouden echter nog veel meer kunnen doen om het werken tijdens deze tropische temperaturen wat dragelijker te maken, stelt Sabine Vriend bestuurder van FNV Bouwen en Wonen.

Sinds gisteren bezoekt de FNV bouwplaatsen in het noorden van het land om bouwvakkers van extra water en ijs te voorzien. Ook geeft de vakbond tips en kijkt hoe het op de bouwplaatsen er aan toe gaat. FNV bezoekt vooral bouwplaatsen in het noorden, omdat het daar nog geen bouwvak is.

‘Relaxter en in de schaduw’

“Veel bouwvakkers die wij hebben gezien en gesproken houden rekening met de hitte”, zegt De Vriend. “Ze werken relaxter, meer in de schaduw en drinken veel water. Ook uitvoerders houden er rekening mee.”

Werkgevers daarentegen, kunnen nog veel meer doen op de bouwplaats tegen de hitte, vervolgt de FNV-bestuurder. “Ik ben weinig maatregelen tegen gekomen als extra beschutting. Bovendien werken bouwvakkers allemaal gewoon door op het heetst van de dag. Een werkgever zou daar iets aan kunnen doen, een tropenrooster instellen bijvoorbeeld.”

Bouwvakkers werken relaxter en meer in de schaduw. foto: Niels de Vries

Zorgen wegnemen

Ook zijn er zorgen onder bouwvakkers, die werkgevers moeten wegnemen, stelt De Vriend. “Ik hoor dingen als: donderdag moeten we beton storten, maar dan wordt het over de 30 graden, hoe gaan we dat doen? Daar zouden werkgevers best meer over mogen adviseren”, zegt ze.

Overigens stelt het CNV juist dat onder dit soort extreme omstandigheden het onderwerp hitte juist wel makkelijker bespreekbaar is bij werkgevers. “Werkgevers zien ook in dat er niets te halen valt met door hitte uitgeputte werknemers”, verklaart woordvoerder Wouter de Jong van CNV Vakmensen.

Weinig bewustzijn van gevaren

Bouwvakkers zelf zouden zich volgens De Vriend wat meer bewust moeten worden van de gevaren van werken in de zon. “Velen smeren zich bijvoorbeeld niet in, terwijl dat echt belangrijk is.”

Gekke maatregelen of écht gevaarlijke situaties is FNV Bouw gisteren en vandaag nog niet tegengekomen. Wel krijgt de vakbond veel vragen en belletjes over de hitte.

Telefoon roodgloeiend

Bij CNV Vakmansen staat de telefoon ook roodgloeiend. Ook daar bellen werknemers vaak over tips om te werken in de hitte. Ook de hitte-app van de CNV is de afgelopen 30 dagen maar liefst 700 keer geïnstalleerd op de telefoon. “Sinds 17 juli is er een forse toename van het aantal appgebruikers”, vertelt De Jong. “Ruim 1.600 keer werd de app geraadpleegd door werknemers in deze periode.” Of dat veel is in vergelijking met andere jaren, is moeilijk te zeggen, want toen was die app er nog niet.

Reageer op dit artikel