nieuws

‘Personeelsprobleem? Wees creatief, werf horeca-mensen én straal’

bouwbreed Premium 1680

‘Personeelsprobleem? Wees creatief, werf horeca-mensen én straal’

Marges zijn laag, de vraag is gigantisch en personeel is niet aan te slepen. Hoe kun je dan succesvol zijn in de bouw? “Zet de mensen in hun kracht.”

Bouwers bouwen. Vullen geen gaatjes met praatjes. Hebben nauwelijks tijd om trots te zijn of voelen er gewoon weinig voor om hardop te roepen dat ze geweldig zijn of succesvol. Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg, heet het heersende mantra in de bouw.

Dat is misschien wel het grootste dilemma van de huidige Nederlandse bouwsector: de bouw verkoopt zichzelf slecht. Of zoals Leen van Dijke van de Stroomversnelling vaker zegt: bouwers klappen met de handen in de zakken.

Waarom kiezen jongeren nauwelijks nog voor de sector die Nederland bedient van nieuwe woningen, wegen, bruggen en ‘Afsluitdijken’? Waar zijn de succesverhalen? En als die er al zijn? Wat is succesvol ondernemen in de bouw eigenlijk?

Cobouw ging op zoek naar antwoorden tijdens de allereerste editie van Cobouw Colleges bij softwarebedrijf Afas in Leusden.

Bas Kuijpers (Installatiebedrijf Kuijpers), Karin Rog (ReintenInfra), Danielle de Nijs (bouwbedrijf De Nijs) en Annemarie van Gaal (bekend van tv, columns in de Telegraaf en investeerder in tal van ondernemingen) gaven lezingen en gingen de discussie met elkaar aan.

Annemarie van Gaal: “Ik zoek altijd een vertegenwoordiger van de markt. Die laat ik dan mijn beleid bepalen.” 

“We staan met de rug tegen de muur.” ‘Laarzenfetisjist’ Annemarie van Gaal weet, als commissaris van Pathé, dat het roerige tijden zijn in de bouwsector. De bouw van een nieuwe bioscoop in Leeuwarden ligt stil, vooral door flink gestegen kosten.

“We dachten dat we de prijs hadden afgedeald, maar nu gaat die toch met 16 tot 18 procent omhoog. Tja, dan moeten we terug naar de board.”

Succesvol ondernemen in de bouw. Van Gaal snapt wel dat het lastig is. Je bent van zoveel factoren afhankelijk in de sector van stenen, mannen en onderaannemers van onderaannemers. Maar de televisiepersonage stond wel voor hetere vuren.

In de tijd van Gorbatsjov lanceerde zij succesvol tijdschriften in Rusland. De concurrentie was moordend, zelfs de New York Timers probeerde het, maar toch wist de jonge zakenvrouw zich met Derk Sauer te onderscheiden. Hoe? Door krantenjongens de covers van de voorpagina’s te laten bepalen. Roze of blauw? “Roze verkoopt beter.”

“Ik zoek altijd een vertegenwoordiger in de markt. Die laat ik dan ons beleid bepalen”, sprak ze op het hoofdkantoor van de shirtsponsor van voetbalclub AZ.

De kostprijs van een tas

Bouwdirecteuren in de zaal hingen aan haar lippen.Vooral toen Van Gaal vertelde hoe ze de kostprijs van een handtas bepaalt. De vrouwen die de tassen maken, vraagt ze na afloop; Wat zou jij ervoor betalen? Perceptie blijkt een grote rol te spelen bij de waardering van een stuk leer, waarin je portemonnees en andere spullen vervoert over je schouder.

“Inspirerend verhaal”, reageerde Bas Kuijpers van Kuijpers Installaties, een van de grotere ‘technische dienstverleners’ van Nederland. “In de bouw tellen we alle kosten bij elkaar op. Aan het eind van de rit denken we dan de kostprijs te hebben, maar we zitten er altijd naast. Ik weet niet of dit in de bouw kan werken, maar wat zou het mooi zijn als wij na oplevering tegen onze opdrachtgevers zouden zeggen: wat ben jij bereidt hiervoor te betalen vriend?”

Zoek een gemeenschappelijk belang met andere partijen, durf je als ondernemer kwetsbaar op te stellen, gaf Van Gaal haar toehoorders mee. “Betrek mensen van de vloer, maar ook partijen uit de hele keten bij je organisatie. En kijk waar de maatschappij naar toegaat en skate (schaats, red) daar dan naartoe. Dan ben je in elk geval de eerste.”

Lage marges ongezond? Dat hoeft helemaal niet. “Ik ken ook hele gezonde bedrijven met marges van vier procent. De RAI bijvoorbeeld. Ze hebben een succesvol jaar achter de rug met een mooie winst, maar de marge is nauwelijks hoger dan die van jullie.”

Timmermannen en 3D

Marges. Lage marges. Danielle de Nijs (van Bouwbedrijf De Nijs en zonen) krijgt er soms hoofdpijn van. Zij is op zoek naar hogere. Het bedrijf investeert voortdurend in procesoptimalisatie én mensen, het grootste kapitaal. Maar hoe krijg je weer jongeren de sector in?

“Je moet het vak aantrekkelijker maken voor de jeugd. Bij ons moet alles op de bouwplaats honderd procent digitaal zijn. Metselaren en timmermannen werken bij ons vanuit een model. Dat geeft ze verantwoordelijkheid en ze vinden het nog leuk ook. 3d leest makkelijker en ze zien eerder hoe iets er uiteindelijk uit komt te zien.”

Dochter De Nijs wilde aanvankelijk niet bij het 98 jaar oude familiebedrijf werken. Jarenlang werkte ze als registeraccountant bij KPMG. Uiteindelijk besloot ze alsnog de bouw in te gaan. “Veel leuker”, weet ze nu zeker en ook Karin Rog van ReintenInfra liet zich ook op latere leeftijd omscholen.

Danielle de Nijs: Honderd procent digitaal op de bouwplaats vinden timmermannen ook leuk 

Ook zij, bekend van veiligheidshesjes voor vrouwen, heeft de smaak te pakken. Hoe ReintenInfra in de onvoorspelbare toekomst investeert?

“Tijdens de crisis bleven we werken aan ons imago. We hebben een eigen ontwerpster en een eigen advertentieteam en een echte fotograaf. Dat heeft ervoor gezorgd dat ons imago goed bleef. Het klinkt simplistisch, maar nu zijn we ook heel goed in werken in bouwteams. En de tien, vijftien mensen die we in dienst namen de afgelopen jaren, kwamen gewoon naar ons toe. Wij trekken niet aan collega-bedrijven.”

Klantkennis buiten zoeken

Toch constateert ook Rog dat de sector een personeelsprobleem heeft. Haar antwoord? “Haal mensen uit andere sectoren. Als je een mooi plan moet schrijven. Waarom haal je dan niet iemand uit de horeca? Die heeft klantkennis. Ik heb het vak toch ook kunnen leren in korte tijd?”

Werk aan je imago, investeer in mensen en tart het lot niet. Groeien om het groeien, kan nooit de bedoeling zijn. Ook niet bij De Nijs. “We nemen zeker niet alle projecten aan die we kunnen krijgen. Als directie willen we namelijk feeling houden met de projecten en je wilt ook niet allemaal extra managementlagen.”

Ook ReintenInfra weerstaat verleidingen. “De afgelopen jaren hielden we grote asfaltwerken van Rijkswaterstaat bewust af, omdat de risico’s te groot waren; te veel capaciteit in één keer. Nu zijn we daar wel vanaf gestapt en gaan we ook de rijksweg op met een eerste onderhoudscontract. Maar we kijken nog steeds goed naar bestekken. Soms hebben gemeenten een extreme sroi-eis (social return on investement) van wel tien procent die we als bouwbedrijf onmogelijk kunnen invullen.”

Succes is een gevoel

Je hand niet overspelen. Zorg dragen voor de mensen. Contact maken met werknemers die ergens mee zitten. Daar komt succesvol ondernemen op neer volgens deze vier ondernemers. Kuijpers. “Succes heeft niets te maken met de grootte. Maar met het geluk dat je zelf ondervindt aan ondernemen. Succes heeft te maken met trots zijn op je werk en trots zijn op wat je doet en wat je kan toevoegen aan de maatschappij.”

Karin Rog: Als ik op een snelweg een colonne asfaltwagens zie aankomen van ons bedrijf denk ik: kijk die jongens eens rijden. Dat is mooi.” 

“Succes is een gevoel”, vulde Karin Rog aan. “Wat een ander niet zo ziet, kan jij wel zo voelen en daar kun je op bouwen. Als ik op een snelweg een colonne asfaltwagens zie aankomen van ons bedrijf denk ik: kijk die jongens eens rijden. Dat is mooi.”

Danielle de Nijs en Bas Kuijpers knikten en benadrukten dat blijven praten met werknemers van essentieel belang is. Of dat nu met een rijsttafel is, of met een potje bier. “Misschien is succes wel, als je iedereen ver na sluitingstijd van zo’n bedrijfsbijeenkomst, weg moet sturen.”

Laat geluk niet afhangen van Mark Rutte

Volg je intuïtie. Laat je niet gek maken door de waan van de dag. Luister naar de mensen om je heen en maak contact. En blijf een beetje bescheiden. Als je dat doet als bouwdirecteur kom je al een heel eind. Of kan de overheid nog iets doen voor het geluk van bouwers?

“Nee, nee, nee”, reageerde Van Gaal resoluut. “Je moet de overheid niet met oplossingen laten komen. Maar ik neem ze wel heel kwalijk dat ze zo’n complexe maatschappij maken.”

De overheid maakt meer kapot dan ondernemers lief is, zei ook Bas Kuijpers vrij vertaald. “De overheid denkt dat ze iets kan stimuleren, maar in feite kan het alleen maar afbreken door allerlei regels te verzinnen. Je moet dus als ondernemer zelf creatief zijn. Al jaren zeggen wij: laten we eens mensen van de Hogere Hotelschaal halen. Die snappen hoe je met klanten moeten werken en wij betalen ook nog eens twee keer zo goed, op de banen bij de tophotels na misschien.”

Karin Rog stak de hand ook in eigen boezem. “De bouw heeft zelf de mensen uit de sector geduwd, dat kunnen we de overheid niet kwalijk nemen.” Maar ze is het wel met Danielle de Nijs eens; de nieuwe regels voor privacy schieten door. “Helemaal gek word ik daarvan. Wij wat als bouwbedrijf alleen moeten regelen. Ongelofelijk. Dat slaat helemaal nergens op.”

Bas Kuijpers: Succes heeft te maken met het geluk dat je zelf ondervindt van ondernemen 

Nee, als er al zoiets bestaat als ‘bouwerssucces’ dan moet je dat volgens deze ervaringsdeskundigen niet laten afhangen van de overheid. Het gaat om de mensen, drukten zij de luisteraars in de zaal op het hart. “Die moet je in hun kracht zetten.”

“Mark Rutte zou dat nog wel iets meer kunnen doen”, vindt Kuijpers. “Maar hij is wel een waanzinnig goede debater. Een minuut tegen hem en… Daar mag hij wel mee ophouden, hahaha.”

Straal

“Tijd voor een minister van Eenvoud”, besloot Van Gaal. “En stop als bouwdirecteur alsjeblieft met het overschatten van ervaring. Neem ook eens mensen aan zonder dat je naar de cv van iemand kijkt. Talent en commitment kun je ook op andere manieren testen.”

Nog één tip aan iedereen die van de bouwsector houdt en een steentje daaraan wil bijdragen? Karin Rog greep die kans met beide handen aan. “Straal. Dat kan als een magneet werken voor de branche. We moeten niet mopperen, maar weer gaan stralen.”


Ook een keer Cobouw Colleges bijwonen? Meer informatie vindt u hier. De volgende editie staat in het teken van… BIM.

Reageer op dit artikel