nieuws

‘Metselaars vergrijzen in rap tempo, noodplan nodig’

bouwbreed 30481

‘Metselaars vergrijzen in rap tempo, noodplan nodig’

Bouwprojecten vallen nu al stil door een gebrek aan metselaars. En dat probleem wordt alleen maar groter, waarschuwt Wim Haverhals, directeur van Haverhals Metselwerken uit Kaatsheuvel. Poolse of Oekraïense vaklui inschakelen? “Daar begin ik niet meer aan. Je gelooft het niet. Maar ze kwamen met steelpannen aanzetten in plaats van troffels.”

‘Kleine en middelgrote’ bouwdirecteuren zijn sporters. De één fokt paarden, de andere schaatst op de Weissensee, ‘metselmaestro’ Wim Haverhals wandelt de vierdaagse van Nijmegen.

“En twee keer per week fiets ik 65 kilometer. En in de winter zit ik op de crosstrainer. Waarom? Ik moet fit zijn. Anders gaat het niet goed. Ik werk hard.”

Kilometers wandelen is met metselen te vergelijken: “Je doet het allebei op karakter.”

Wim Haverhals loopt de vierdaagse van Nijmegen: ik moet wel fit blijven, ik werk hard

Haverhals (60) heeft als metselbaas al aardig wat kilometers afgelegd. Na een periode als bedrijfsleider begon hij in 1995 voor zichzelf. Na de zoveelste overname was hij het zat. “Ik zag het helemaal de verkeerde kant op gaan en nam 20 mensen mee. Gelukkig had ik geen concurrentiebeding getekend.”

Zijn afslag pakte goed uit. Wat een steen was, is nu een muur. Haverhals Metselwerken timmert fier aan de weg. Met Wim als directeur. Metselen is zijn roeping.

“Het is gewoon een prachtig vak. Je doet het met je handen, maar er komt ook veel kennis bij kijken. Een baksteen is een natuurproduct, en elke steen moet je apart wegleggen. Elke steen is namelijk anders. Je kunt denken, daar is ie dan, het muurtje, maar zo simpel is het niet. Voor een goede muur moet je de stenen goed verdelen. Anders ziet het er niet uit.”

Vrouw en zoon werken mee in het bedrijf

Steeds vaker komt hij het tegen. Lelijke muurtjes. “Het metselvak staat onder druk. Onze sector heeft het taai gehad tijdens de crisis. Tal van mensen verlieten de sector, sommigen kwamen nooit meer terug. De gevolgen daarvan worden nu pijnlijk zichtbaar. In het Westen vallen al projecten stil, omdat er onvoldoende metselaars zijn.”

Zonder noodplan wordt dat probleem alleen maar groter. Metselaars vergrijzen in rap tempo, waarschuwt Haverhals. “Bij sommige bedrijven schommelt de gemiddelde leeftijd van een metselaar al rond de 55, 60 jaar. Met de dag neemt de kans op uitval toe. Voor je het weet ben je bergen kennis en ervaring kwijt. Heel gevaarlijk.”

Wat er nodig is? “Als de noodgang moet het mkb samen met de regering meer jongeren in de bouw zien te krijgen. En de Ambachtsschool moet terug. De jongens die nu van school afkomen, moet ik nog flink bijscholen. Theorie en praktijk sluiten niet goed op elkaar aan.”

Het mkb wordt niet serieus genoeg genomen, vervolgt Haverhals. “Te weinig beseft men in Den Haag dat wij de handjes leveren over heel Nederland. Dat wij de sportclubs in heel Nederland sponsoren en niet de grote bouwbedrijven die wel proberen zeggenschap te krijgen.”

Het mkb de motor van de economie? Eerder de brandstof voor het grootbedrijf, beschouwt deze metselmeneer. En op brandstof moet je zuinig zijn.

“Na 45 jaar werken moet iemand de fut in kunnen of iets dergelijks. Mijn fut zit helemaal vol, maar ik kan er niets uithalen. Het is toch belachelijk dat mensen die kort voor hun pensioen uitvallen, een jaar lang geen uitkering krijgen. Ook dat probleem wordt groter en groter. Ik voorspel dat er straks mensen zijn die zeven jaar lang geen uitkering hebben.”

Opfleuren

Den Haag belooft beterschap. Haverhals denkt ook dat de regering wel wil, maar niet weet hoe ze de problemen moet oplossen. “Meer aandacht en waardering is absoluut nodig. Het mkb houdt de hele economie draaiende door grote aannemers te helpen. ”

Soms een appartement, meestal woningbouw. Zijn vrouw werkt op de zaak, zijn zoon is uitvoerder. De jeugd heeft de toekomst. Daar zou de sector zich op moeten richten.

Haverhals: “Ga langs basisscholen. Neem leraren, juffrouwen en kinderen mee naar de bouwplaats. Laat ze zien hoe mooi het vak is. Je moet de bouw verlaten, zeggen ouders. Je moet niet voor de bouw kiezen. Over metselen wordt zo denigrerend gesproken, terwijl het zo mooi kan zijn. Altijd buiten met je collega’s op een gezellige werkplaats. En je kunt een mooie boterham verdienen.”

Zijn ‘boterham’ is een omzet van jaarlijks 4,5 miljoen euro. Hij probeert zijn leven overzichtelijk te houden. “Ik neem werk aan, koop nooit materiaal, gebruik alles van mijn opdrachtgever.”

Metselen. Dat is wat hij doet. Een favoriete steen heeft hij niet, kopzorgen zijn er altijd. “Nu zijn we weer druk met de nieuwe cao. De bonden eisen best wel hoge verhogingen… Eigenlijk is er altijd wel wat. Betaalt iedereen zijn rekening wel? Een halve dag per week gaat op aan bellen met klanten over betalingen. Het gros houdt zich niet aan de betalingstermijn van dertig dagen. Soms laten ze facturen gewoon veertien dagen liggen. Ik heb ook weleens meegemaakt dat ik mijn geld helemaal niet kreeg.”

Steelpan

Een bidonnetje water, wat meer applaus. Was bouwen maar een loopwedstrijd. Het mkb verdient meer begrip en aandacht, vindt Haverhals.

Op karakter gaat hij door tot het ‘bittere’ eind. De ouderen binnen zijn bedrijf geeft hij baantjes als voorman. “Daar fleuren ze van op.” De zorgen over gebrek aan handjes blijven. Hij heeft buitenlandse geprobeerd. Hij kwam daar snel van terug.

“Ik heb een stel uit Oekraïne gehad. Je gelooft het niet. Wij werken met een troffel, scheppen daar onze specie mee op. Zij kwamen met een steelpan aan. Zomaar mensen uit het buitenland halen, werkt dus niet. Nederland heeft een eigen metselcultuur. Wij zijn een van de weinige landen in Europa die schoon werk maken. In Duitsland, Zweden, Noorwegen en Denemarken is metselen al jaren niet zo belangrijk meer. Daar verstoppen ze de muur achter isolatiepakketten aan de buitenzijde.

Beschouw het mkb als volwaardige sector, geeft hij de regeringsleiders mee. Af en toe metselt hij nog een proefmuurtje. Hoe dat moet, hoef je hem niet te vertellen. “Moeiteloos 600, 700 stenen per uur.”


Cobouw-serie: de vergeten mkb’er

Het mkb is de motor van de Nederlandse economie. Maar de motor hapert, waarschuwen ondernemers al jaren. Personeelstekorten en vergrijzing vergroten de problemen. En zijn er eigenlijk wel opvolgers? Cobouw interviewde zes mkb-directeuren. Dit is het vierde interview in de serie ‘De vergeten mkb’er’. De komende twee volgen binnenkort.

Eerder verschenen: 

De slapeloze nachten van een mkb’er

Hendrik Jan Blomberg: ‘Bouwen is zwaarder dan Elfstedentocht’

Hendrik Jan Blomberg op de Weissensee: “Ik moet wel fit zijn.”

Bert Boeijink: ‘Personeelstekort vereist militaire operatie’

Bert Boeijnk: kortere bouwopleidingen graag! Ik moet twee jaar wachten op een warmtepomp. Foto: Ronald Bakker

Dick Singerling: ‘Met Rutte praten kostte me godsvermogen, maar het hielp niets’

Dick Singerling voor zijn bedrijf in het Amsterdasme Westelijk havengebied. Foto Ronald Bakker

 

 

 

Reageer op dit artikel