nieuws

‘Enge bouwfoto maken is heel makkelijk’

bouwbreed 3785

‘Enge bouwfoto maken is heel makkelijk’

Zelf ontsnapte hij ook een keer aan de dood. “Is deze steiger wel veilig?”, vroeg hij nog. “Drie weken later ging het helemaal mis.” En toch komt bouwfotograaf Ton Borsboom vooral situaties tegen waar iedereen zich netjes aan de regeltjes houdt.

Zijn naam is onbekend bij de redactie van Cobouw. Ongevraagd is hij nu toch onderwerp van gesprek. Het heeft alles te maken met een bouwfoto die in 2012 van hem is gemaakt. Op die foto staat de werknemer van Dura Vermeer op een constructie van hout en twee ladders. Zonder lijntje.

“Levensgevaarlijk”, volgens sommigen. Waar anderen het gevaar wegwuiven.

De bewuste foto uit 2012, bij Cobouw is onbekend wie de foto heeft gemaakt

Toch is het een pijnlijke kwestie voor Dura Vermeer. Veiligheid is topprioriteit voor het bouwbedrijf. De foto op Dumpert, bijna 400.000 keer bekeken, haalt het bedrijf, door het slijk. Dura Vermeer stelde een persbericht op.

De foto staat niet op zich. Cobouw publiceert, meestal onbewust, vaker foto’s waarop gevaarlijke situaties zijn waar te nemen. Al jaar en dag ontvangt Cobouw daar soms ook klachten over.

“Don’t shoot the messenger”, zou je kunnen denken. Bouwfotograaf Ton Borsboom vindt dat weer te kort door de bocht. “Het is heel makkelijk om met een foto de suggestie te wekken dat er onveilig gewerkt wordt.”

Bouwfotograaf Ton Borsboom: “Het is heel makkelijk om met een foto de suggestie te wekken dar er onveilig wordt gewerkt” 

Cobouw sprak de bouwfotograaf aan de hand van vijf foto’s die Borsboom maakte.

‘Het is maar net wat je wilt laten zien’

Helm mee, oranje veiligheidsjas, schoenen met stalen neuzen. De Utrechter Borsboom maakt al zeker 25 jaar duizenden foto’s op honderden bouwplaatsen. Hij gaat geen gevaar uit de weg.

Soms corrigeert hij zelfs de bouwvakkers. Als geen ander is Borsboom namelijk op de hoogte van de geldende veiligheidsregels. “In de Randstad heb ik alle bouwprojecten wel gehad.”

Veelzeggend is zijn reactie op de foto van de werknemer van Dura Vermeer. In eerste instantie zegt hij. “Behoorlijk grof. Dit kan echt niet. Een aantoonbaar foute situatie.”

Kijkt hij nog eens goed dan geeft hij een andere lezing. “Het ziet er allemaal heel eng uit, maar als ik het aantal traptreden tel, vraag ik me af, of valbeveiliging op deze hoogte wel verplicht is. Kinderen die van glijbanen afgaan van 2,5 meter hoog, de arbo-grens, zijn ook niet aangelijnd.”

Om maar aan te geven. Het luistert nauw met bouwen en veiligheid. Hij maakte dat ook mee in de tijd dat hij veel foto’s maakte voor veiligheidsinstituut Arbouw (nu Volandis).

“Een keer had ik een foto gemaakt voor de voorpagina van hun blad. De mannen op de foto waren allemaal aangelijnd aan de steiger.

“Perfect” zei de ene helft van het team. “Zo moet het.”

“Te strak”, reageerde de andere helft. Als zelfs deskundigen daar niet uitkomen. Hoe moet een uitvoerder de regels dan wel allemaal kennen?”

1) Is dit gevaarlijk?

“Dit lijkt misschien gevaarlijk, maar hier werkt Dura Vermeer perfect volgens de arbo-regels.” Foto: TON BORSBOOM

Borsboom voelt mee met Dura Vermeer, en al die andere bedrijven en bouwvakkers die soms, al dan niet onbewust, ten onrechte te kijk zijn gezet met één foto die in een fractie van een seconde is genomen.

“Hoewel ze deze domme foto nooit van mij hadden gekregen, is het zo makkelijk om een lelijke foto neer te zetten. Er is echt geen kunst aan. Elke dag zou ik wel van dit soort foto’s kunnen maken. Het is maar net wat je wilt laten zien, op welk moment je de foto neemt en welke invalshoek je kiest. Als je iets van onderen fotografeert, lijkt iets bijvoorbeeld al snel vreselijk eng.”

2) Onveilig of niet?

“Dit lijkt gevaarlijk, vanwege het licht en het silhouet, maar dat is het niet. Deze bouwvakker staat netjes op een trapje.” Foto: TON BORSBOOM

In verreweg de meeste gevallen wordt er gewoon veilig gewerkt, meent Borsboom. “Voor negentig procent doet iedereen het gewoon fantastisch. Daar mag de bouw trots op zijn.”

Soms zijn de regels onduidelijk of niet handig. “Machinisten in graafmachines moeten altijd een koptelefoon dragen tegen geluidsoverlast, maar dat zie je vrijwel nooit. En als de zon schijnt, doen ze zelfs het raam open, omdat ze anders niemand kunnen verstaan.”

Of.

“Iedereen denkt dat het dragen van een bouwhelm binnen de hekken altijd verplicht is. Dat is helemaal niet zo. Als er niets naar beneden kan donderen, is dat helemaal niet nodig.”

Schandalig

Hij wil niet alles wat krom is, recht praten. “Er zijn nog steeds plekken in Nederland waar het schandalig is gesteld met veilig werken. Maar naar dat soort situaties moet je wel goed zoeken.”

Hij pakt de Cobouw van 1 februari erbij. Op de foto zie je een veld zonnepanelen. Zes mannen en een betonstortslang.

“Maar ze hebben geen helmen op. Weet je wel hoe zwaar zo’n slang is? Heel raar dat ze dit doen. Ze staan er met zijn zessen omheen. Dit is ook echt hun eigen fout. Deze foto had ik ook doorgestuurd.”

Soms hebben bouwvakkers ook niet de juiste middelen, ziet Borsboom. Hij noemt een voorbeeld.

“Een veiligheidslijn van vier meter, terwijl de hoogte waarop gewerkt wordt drie meter is. En dan is de kabel nog elastisch ook. Dan heb je natuurlijk niets aan die kabel.”

3) Veilig?

“Je bent geneigd te denken van wel. Maar wie zegt dat de kabel, waaraan de bouwvakker vastzit, niet te lang is?” Foto: TON BORSBOOM

Vooral opdrachtgevers zouden zich bewuster moeten zijn van de risico’s die bouwvakkers soms lopen, stelt de fotograaf.

“In Alphen aan den Rijn bijvoorbeeld moest er een glazen gevel worden geconstrueerd. Ik vroeg me echt oprecht af hoe dat kon zonder dat die gasten hun nek zouden breken.”

Zelfs ontsnapte hij ook weleens aan de dood. Stond hij op een steigerconstructie waarvan hij dacht: is dit niet wat link? Nee, hoor was de reactie, en drie weken later viel er iemand naar beneden. Dood.

4) Linke boel?

“Dat kun je wel zeggen nu. De steiger zit met tierips aan elkaar en is te laag.” Foto: TON BORSBOOM

Ander voorbeeld. Een steiger rondom een 100 meter hoge schoorsteen. Borsboom vertrouwde het niet maar maakte er toch een foto van. Achteraf bleek dat de ombouw van de steiger te laag was, en dat de steiger met tierips aan elkaar zat.

“Maar de meest gemaakte fout is onoplettendheid. Het is een wonder hoe weinig steigerbouwers er jaarlijks naar beneden vallen. Ik vind het echt heel knap wat ze doen, en heb daar grote bewondering voor, maar zou ze willen meegeven dat ze alert moeten blijven.”

Wat nu? Soms zijn de regels onduidelijk, soms zoeken bouwvakkers bewust de risico’s op, soms maakt de fotograaf er een potje van. Wat is de moraal van dit verhaal?

“De bewustwording moet toch echt omhoog. Een foutje is snel gemaakt.”

En Cobouw? “Die moet zich bewust zijn van wat ze willen laten zien, zonder de waarheid geweld aan te doen.”

Nog eentje dan

5) Oei, oei, oei

“Dit is inderdaad pijnlijk en gevaarlijk. Moet ik daar nog iets aan toevoegen?” Foto: TON BORSBOOM

 

 

 

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel