nieuws

Daan van der Vorm: kan ongelofelijk mis gaan bij een aantal bouwers

bouwbreed 4768

Daan van der Vorm: kan ongelofelijk mis gaan bij een aantal bouwers

Hij heeft het onderbuikgevoel dat het dit jaar weleens ongelofelijk mis kan gaan bij een aantal bouwers. Het is niet anders. “Ik heb het dik naar mijn zin”, zegt Daan van der Vorm over 2018. “In een chaotische chaos kun je geld verdienen.”

Op Twitter gebruikt hij het pseudoniem ministerie van VORM. Naar het idee van vastgoedondernemer Rudy Stroink, lang geleden. Trump noemt hij op het sociale medium zonder blikken of blozen een ‘mafkees’. Maar hij etaleert op Twitter ook foto’s van projecten, van zijn mensen, van striptekeningen van Fokke & Sukke én drieregelige Japanse Haiku-gedichtjes:

#Haiku no. 9
Blikken met sterren en stieren
Eindeloos in de berm
Wachten hun einde geduldig af.

Het geeft de veelzijdigheid aan van deze kleurrijke man, die zich in een eerder interview met Cobouw de ‘Joker van het bedrijf noemde.’ Daan van der Vorm durft de confrontatie wel aan te gaan. Meedogenloos maakt hij ‘gehakt’ van uitspraken of argumenten die volgens hem kant noch wal raken.

Laatst nog. Een Zeeuwse corporatiedirecteur dreigde met een bouwstop, vanwege niet bij te houden stijgende prijzen. “Krokodillentranen. Had dan doorgebouwd in de crisis”, haalde Van der Vorm genadeloos uit. Hij werd erop aangesproken. Maar het is wat het is. Deze (klein)zoon van een aannemer, laat zich niet temmen.

Daan van der Vorm

Al schrikt hij af en toe zelf van zijn eigen uitspraken. “Bouwers verdienen nog altijd geen fuck, echt niet”, reageerde Van der Vorm op de vraag naar zijn verwachtingen over 2018. “Kun je daar iets anders van maken?”, reageerde hij voor publicatie. “Donder, of zo. Fuck is toch een beetje straattaal.”

Van der Vorm voorspelt dat 2018 een raar jaar wordt. Een jaar dat sommige bouwers misschien zelfs wel de kop zal gaan kosten. “De markt is raar in beweging. Er zijn grote regionale verschillen, de totale vraag naar woningen stijgt, terwijl de bouwkosten hoger worden en de productiecapaciteit onder druk staat. Maar de meeste bouwbedrijven verdienen daar helemaal niets aan.”

‘Veiligheid op de bouwplaats wordt een issue’

Hij houdt zijn hart vast. “Ik hoop dat het allemaal goed gaat, maar we hebben een raar onderbuikgevoel dat het ongelofelijk mis kan gaan bij een aantal bouwers. We zien gewoon dat sommige bouwbedrijven en opdrachtgevers compleet overvallen worden door stijgende kosten.”

VORM Bouw is ook niet vrij van problemen op sommige projecten, vervolgt Van der Vorm. “Planningen lopen uit en ook de kwaliteit en veiligheid op de bouwplaats, zie ook de noodkreet van Edwin van den Berg van Van Wijnen, vormen grote issues.”

Dat klinkt onheilspellend…
“Dat is het ook. Interne budgetten én budgetten van opdrachtgevers worden allemaal overschreden. Je ziet ze ook een terugdeinzende beweging maken. Voor je het weet zetten ze opdrachten in de ijskast en komen ze er niet meer uit. Maar bouwers werken soms maanden, jaren voor ze kunnen starten aan een project. Als de daadwerkelijke kosten dan bij de definitieve begroting dertig procent hoger blijken te zijn, zeggen opdrachtgevers: dat gaan we dus mooi niet doen.”

Organiseer crisissen beter. De markt fluctueert te veel, analyseert Van der Vorm. “Alles staat nu weer onder spanning. Veel meer mensen verlieten de sector tijdens de mindere jaren. Niet handig…”

Daan van der Vorm (derde van rechts) in het Bouwteam van Spies.

Zegt de man die in het ‘Bouwteam’ zat van oud-minister Spies. Dat bouwteam moest dit scenario nou juist voorkomen. De bouw moet sterker uit de crisis komen, was toen juist het motto.

Het mag geen geheim zijn. Die goed bedoelde politieke missie, die direct allemaal kritische en ‘chagrijnige’ pottenkijkers opleverde, is mislukt. In de plaats daarvan kwam de Bouwagenda. Van der Vorm moet het nog zien. Verwacht ook dit keer niet dat de eerste resultaten van dit veelbelovende initiatief zich snel zullen aandienen.

De wonderlijke wereld, die overheid heet

“De bouw industrialiseren en ga zo maar door, kun je niet in zes maanden even regelen. De innovatiebudgetten van bouwbedrijven zijn over het algemeen veel te laag. En ik zat in die club van Spies. Een wonderlijke wereld, de rijksoverheid. Echt snel gaat het daar niet.”

Blaas de oude lts nieuw leven in. Borg het productiepeil als overheid voor een langere tijd. Zo klinkt zijn advies. Tegelijkertijd maakt hij zichzelf geen illusies.

Minister Ollongren is in gesprek met drukke woningmarktregio’s over oplossingen 

“Wat ik ervan begrijp is dat het Rijk weinig tot niets gaat doen. Allemaal zijn we in afwachting van de nationale omgevingsvisie, maar voorlopig zijn we overgeleverd aan de onzichtbare hand van de markt. Projecten die te duur worden, onder meer door onhaalbaar hoge grondprijzen en bouwkosten zullen niet worden gebouwd of worden uitgesteld. Met als gevolg dat er minder wordt gebouwd.

Merkwaardigerwijs leidt dit effect wellicht op de korte termijn dus weer tot overcapaciteit in de markt. Timing is dus essentieel.”

Wordt 2018 het jaar van de waarheid?
“Ik denk het wel. De vraag naar woningen zal blijven aanhouden, terwijl de productie omlaag gaat. De etalage aan nieuwe projecten raakt in rap tempo leeg, zie de getallen van NVB en Neprom.”

Wat moet er gebeuren?
“Met twintig man uit de sector hadden we het daar onlangs over. We weten het niet. Het is de markt. Misschien moeten grote uitleglocaties zoals Rijnenburg (in de oksel van de A12 bij Utrecht, red) worden ontdooid. Daarnaast wil ik benadrukken dat slechts veertig procent van de vrij-op-naamprijs bouwkosten betreft. De overige zestig procent gaat op aan btw, grond en andere flauwekul.”

Hij rekent voor.
“Voortdurend moet je als bouwende ontwikkelaar letten op de stijging van de bouwkosten, tegen het licht van de stijgende vrij-op-naamprijzen, in relatie tot het risico van de afzet. Als pure bouwer heb je die buffer niet. Als bouwende ontwikkelaar wel.

Daan van der Vorm. Foto: Guido Benschop

Hij heeft het dik naar zijn zin

VORM zal zich wel redden. Sterker. “Het wordt een mooi jaar voor ons”, voorspelt Van der Vorm. “We hebben mooie posities ingenomen en onze teams verrichten geweldig werk. Met mijn directieteam ben ik daar apetrots op. Of ik het nog naar mijn zin heb? Ik heb het dik naar mijn zin. Het is een uitdagende markt en in de chaotische chaos kun je geld verdienen. Onze plannen? Processen nog beter stroomlijnen. Zeventig, tachtig procent van wat we doen is standaard.”

Iedereen in de bouw kan geld verdienen, besluit hij. “Zolang je de dingen voorspelbaar houdt.” Terwijl het succes van morgen stoelt op investeringen van gisteren. “VORM investeerde tijdens de crisis het verdiende geld in innovatie en kennisontwikkeling van onze eigen mensen. Mensen zijn ons meest kostbaarste goed.”


Eerdere verhalen die in deze serie verschenen

Illustratie van Pascal Tieman

‘Bouwer van toekomst bepaalt agenda van Nederland’ (interview met Onno Dwars, Ballast Nedam)
TBI-topman: bouw moet meer trots uitstralen
Topman BAM positief over 2018 ondanks Trump en Brexit
Bestuursvoorzitter Van Wijnen: ‘Nederland heeft meer lef én visie nodig’
Topmannen in de bouw waarschuwen voor productiedip
Bouwdirecteuren over 2018: superjaar met flinterdunne marges

 

Reageer op dit artikel