nieuws

Madaster: Een Burgerlijke Stand voor materialen in gebouwen

bouwbreed Premium 2662

Madaster: Een Burgerlijke Stand voor materialen in gebouwen

Afval elimineren door (bouw)materialen een identiteit te geven. Dat is het doel van Madaster in een notendop, zegt Pablo van den Bosch (45) van het deze week gelanceerde online platform. Samen met architect Thomas Rau is Van den Bosch oprichter van het platform zonder winstoogmerk.

Madaster dus. Een Kadaster van materialen in vastgoed. Een Burgerlijke Stand voor materialen. Ook wel een online bibliotheek van materialen genoemd. Een bibliotheek die toegankelijk is voor iedereen: particulieren, vastgoedeigenaren en beheerders, ontwerpers en bouwers. Het systeem registreert, ordent, bewaart en ontsluit data. Het gebouwdossier vormt volgens de oprichters de basis voor makkelijke én kostenbesparende communicatie met derden over vastgoed, zoals verzekeraars, bouw- en onderhoudsleveranciers, maar ook eventuele huurders en gebouwgebruikers. Voor de goede orde: de privacy is gewaarborgd. Zonder goedkeuring hoeft een gebouweigenaar dus niet bang te zijn dat iemand anders zijn of haar data kan bekijken.

‘Veel afval komt uiteindelijk in verbrandingsovens terecht, maar eigenlijk is zo’n oven een crematorium voor grondstoffen. Zonde natuurlijk.’

Van den Bosch (foto onder): “Vooropgesteld: we willen met de oprichting van Madaster geen invulling geven aan termen als duurzaamheid en circulaire economie. Nee, onze doelstelling is heel concreet: afval elimineren. Hoe gaat het nu vaak? We delven grondstoffen, maken daar allerlei mooie en handige producten van en gooien die spullen op een gegeven moment weer weg. Ook in de bouw. Afval wordt vaak gezien als materiaal dat in de anonimiteit terecht komt. Veel afval komt uiteindelijk in verbrandingsovens terecht, maar eigenlijk is zo’n oven een crematorium voor grondstoffen. Zonde natuurlijk. Veel materialen kunnen immers hergebruikt worden. Dat hergebruik gebeurt eerder door materialen een identiteit te geven. Het Madaster gééft die materialen identiteit. Het is een enorme databank van materialen in gebouwen, vastgelegd in een materialenpaspoort. Wij zijn er van overtuigd dat het leidt tot meer hergebruik en dus minder afval.”

Het materialenpaspoort van een gebouw maakt volgens Van den Bosch in de eerste plaats inzichtelijk wélke materialen in het gebouw zijn gebruikt, of het nu om hout, steen of glas gaat. Het document geeft ook aan om welke hoeveelheden het gaat. Ook bevat het paspoort informatie over de kwaliteit, de locatie en de financiële en circulaire waarden van een materiaalsoort.

Met Madaster zie je hoeveel hout zich bevindt in de constructie. Maar ook: welk soort hout? Waar zit het leidingwerk? Welke kranen zijn gebruikt?

Met een simpele muisklik is bijvoorbeeld te zien hoeveel beton voor de fundering van een geselecteerd pand is gebruikt. Hoeveel hout bevindt zich in de constructie? Welk soort hout? Waar zit het leidingwerk? Welke kranen zijn gebruikt? Waar zitten de deuren? De gebouweigenaar kan de data van een gebouw zelf uploaden naar een beveiligde pagina van Madaster. Dat uploaden kan met 3D bouwmodellen en BIM-files. Wie niet over BIM-files beschikt, geen paniek: ook Word-documenten, tekeningen, pdf-files en foto’s kunnen worden toegevoegd.

Hoe meer data, hoe completer het beeld van de toegepaste bouwmaterialen in een gebouw. Madaster maakt vervolgens voor ieder gebouw automatisch een actueel en gedetailleerd materialenpaspoort aan, aldus Van den Bosch: “Je kunt zo ver gaan als je zelf wilt. Neem als voorbeeld een raam van een bepaald merk. Je kunt vastleggen waar dit raam zich bevindt, maar ook wat het raam gekost heeft. Je kunt bovendien het garantiebewijs toevoegen. Misschien zijn er zelfs wel You Tubefilmpjes te vinden waarin wordt uitgelegd hoe je zo’n raam het beste kunt demonteren. Dat kan weer handig zijn als het gebouw is afgeschreven en ontmanteld moet worden.”

‘Thomas Rau moet worden gezien als de grondlegger van Madaster. Hij is al jaren bezig met het materialenpaspoort.’

Medeoprichter en architect Thomas Rau was in 2011 de bedenker van het materialenpaspoort, met daarin een nauwkeurige inventarisatie van alle gebruikte materialen en gebruikte grondstoffen en waar deze zich bevinden. Van den Bosch: “Thomas Rau moet worden gezien als de grondlegger van Madaster. Hij is al jaren bezig met het materialenpaspoort.”

Dit identiteitsbewijs voor alle gebruikte materialen past Rau voor het eerste toe in 2013, bij de tijdelijke uitbreiding van het gemeentehuis in het Gelderse Brummen. Van den Bosch: “Hij maakte met alle leveranciers dezelfde afspraak: wanneer het gebouw na vijftien jaar wordt gedemonteerd, moet de leveranciers hun materialen weer innemen. In het door hem bedachte paspoort is alles vastgelegd.”

‘Lange tijd werd Rau niet zo serieus genomen, maar zijn gedachtengoed is nu mainstream.’

Van den Bosch en Rau ontmoetten elkaar voor het eerst in 2015. Van den Bosch had kort daarvoor zijn management consultancy kantoor Double Effect verkocht aan Synechron, een internationale IT-dienstverlener. “Ik was onder de indruk van zijn visie. Rau is iemand die al ongelooflijk lang bezig is met hergebruik van materialen. Lange tijd werd hij niet zo serieus genomen, maar zijn gedachtengoed is nu mainstream.’’

‘Madaster is ontstaan omdat Rau me uitdaagde om met een business model te komen’

Van den Bosch en Rau besloten samen te werken en het idee van afval elimineren handen en voeten te geven. Van den Bosch: “Thomas daagde mij min of meer uit om met een business model te komen. Zo is Madaster ontstaan. Mijn drijfveer? Ik geloof in economische modellen, bovendien moeten we met z’n allen veel meer gaan nadenken over hoe we omgaan met onze aarde.”

De data in een materialenpaspoort kan gebouweigenaren, ontwerpers en bouwers helpen om nieuwe afwegingen te maken tijdens het ontwerpen en bouwen van gebouwen. Ook kan de waarde van een pand – aan de hand van een materialenpaspoort – beter worden bepaald.

Grote partijen uit de bouwwereld en de publieke en financiële wereld ondersteunen Madaster intussen.

Verschillende grote partijen uit de bouwwereld en de publieke en financiële wereld ondersteunen Madaster intussen. Nederlands grootste banken doen bijvoorbeeld mee. Niet alleen financieel: financiers en accountants stellen ook hun kennis beschikbaar. Al deze partijen worden bij Madaster Kennedy’s genoemd. Van den Bosch is ambitieus. “Madaster moet straks ook geschikt zijn voor onder meer infra, kabels en leidingen en kunstwerken als sluizen en viaducten. Ook willen we internationaal. We gaan er alles aan doen om Madaster te laten slagen. Eens in het kwartaal worden veranderingen doorgevoerd die alle gebruikers ten goede komen. Maar het doel zal altijd hetzelfde blijven: afval elimineren, want daar is het ons uiteindelijk om te doen.”

Reageer op dit artikel