nieuws

Slecht bouwcontract is niet per se slecht project: wat is het geheim

bouwbreed Premium 3074

Slecht bouwcontract is niet per se slecht project: wat is het geheim

Wat is het geheim van een goed bouwproject? Bouwadvocaat Arent van Wassenaer reisde de halve wereld rond en kreeg overal hetzelfde antwoord: goede projectdoelen en de juiste mensen maken het verschil tussen een rampenproject of een successtory.

Als jurist was Van Wassenaer ruim dertig jaar betrokken bij de meest uiteenlopende bouwcontracten. “De een werd een succes, de ander verguisd. Ik dacht dat het verschil zou zitten in de contractvorm, dat het succes schuilt in allianties of bouwteams. Niets bleek minder het geval.”

Via Melbourne naar Dubai

Hij hing zijn toga als partner van Allen & Overy aan de wilgen en besloot letterlijk op zoek te gaan naar het antwoord. Afgelopen jaren reisde hij van Melbourne naar Cardiff en via Dubai, Toronto en Cuszo naar Londen op zoek naar het antwoord op die ene vraag: Waar ligt de sleutel tot het succes van een goed bouwproject?

Dubai. Alle reisfoto’s: Arent van Wassenaer

Tot zijn stomme verbazing liggen de meningen en belangen helemaal niet mijlenver uiteen, maakt het geen verschil of sprake is van een private of een publieke opdrachtgever of een project simpel is of zeer complex en blijkt ook het bouwcontract volledig van ondergeschikt belang.

“Ik kreeg overal hetzelfde antwoord: Succes draait om goede projectdoelen en mensen die samenwerken. Zo simpel is het. Bij succesverhalen begint iedereen over trots en passie. Over die prettige aannemer.” Van Wassenaer is verrast over de relatief eenvoudige oplossing van een goede voorbereiding van gezamenlijke projectdoelen. “Techniek is relatief simpel te organiseren, maar dat geldt veel minder voor de softe skills. Die laten zich niet zomaar managen.”

‘Ellende blok je liefst’

In handzaam boek ‘A practical guide tot succesful construction projects’ bundelde hij zijn eigen ervaring met 25 interviews met bouwmanagers. Van Wassenaer was betrokken bij zowel succesprojecten als vechtcontracten. “Die laatste wil je het liefste blokken uit je geheugen. Niet voor herhaling vatbaar. Complexe en grote projecten hebben echter altijd de neiging om uit de hand te lopen.”

Toronto

De realiteit volgens McKinsey leert dat wereldwijd 98 procent van de mega-projecten (boven 1 miljard dollar) minstens 30 procent boven het budget uitkomt en 77 procent veel te laat wordt opgeleverd.

A4-tje met projectdoelen

Een echte eye-opener was het bezoek aan Ailiie MacAdam van Bechtel, die hem een A4tje onder zijn neus duwde met alle projectdoelen. Deze dame stuurt onder meer het 30 miljard euro kostende project aan voor een snelle treinverbinding onder Londen. “Veilig werken en werken binnen tijd en budget stonden bovenaan. Achter al deze doelen stonden groene, oranje of rode bolletjes om aan te geven wat de stand van zaken is.”

Van Wassenaer raakte ervan overtuigd dat een goed bouwproject begint met het formuleren van een handvol projectdoelen waarmee alle partijen uit de voeten kunnen.

Arent van Wassenaer reisde de halve wereld rond op zoek naar het antwoord op de vraag: Wat is het geheim van een goed bouwproject

“Doelen die belangrijk zijn voor de opdrachtgever, voor de eindgebruiker, voor de omgeving en voor degene die het project uitvoeren. Vervolgens is het geheim om vast te houden aan die doelen. Alle afwegingen eraan te toetsen en elke tegenslag op te lossen met diezelfde doelen in het achterhoofd.”

Risico’s zijn dan simpel

Met de juiste doelen voor ogen is het managen van risico’s relatief simpel te organiseren. “Dat moet je niet doen met een aparte risicomanager die in zijn eentje rondploetert, maar door de doelen te beleggen op het hoogste niveau. Als de top niet achter een project staat, is de kans op succes klein.”

Mening bijgesteld

Als advocaat was hij altijd overtuigd van de meerwaarde van een gedegen bouwcontract, maar heeft die mening bijgesteld. “Het is apart om te constateren dat het bouwcontract volledig ondergeschikt is aan het succes van een project.

Inca-bouw bewijst: Aardbevingsproof bouwen is helemaal niet nieuw.

Ook de spelregels van UAV en UAV-gc werken vaak contraproductief en gaan vooral over het afschuiven van verantwoordelijkheid in plaats van uit te nodigen tot samenwerken en oplossen. Maar een slecht contract is niet per se een ‘recipe for disaster’. Bouwen draait om mensen. Een goed bouwproject kan volledig de mist in gaan met een slecht team, maar een slecht lopend project kan worden vlotgetrokken met de juiste mensen.”

Londen

De Noord-Zuidlijn vindt hij een voorbeeld van die laatste stelling. Van Wassenaer zocht zijn antwoorden niet alleen ver weg, maar keek ook naar de A15 MaVa, de Betuweroute, de Waardse alliantie en A2 Hooggelegen. De Ruimte voor de Rivier-projecten vindt hij goede voorbeelden omdat daar veel werd geïnvesteerd in de voorfase en afstemming met de omgeving. “Een project is pas een succes als iedereen er met plezier op terugkijkt en blij is met het resultaat.”

Van Wassenaer was onder de indruk van de verhalen over de Isalakliniek in Zwolle waar is ingezet op samenwerking en afstemming. “Na drie maanden werd de bouwer op het matje geroepen bij de ziekenhuisdirectie. Ze maakten zich zorgen over de voortgang, want ze hoorden niets vanuit de bouwput. Wat bleek: Alle heipalen zaten inmiddels in de grond. Zonder lawaai, want ze hadden immers afgesproken dat het heien geen geluidsoverlast mocht geven. Heerlijk dat soort verhalen.”

Eindgebruiker blij

Projectdoelen kunnen ook gedeeltelijk worden gehaald, concludeert Van Wassenaer. Bij projecten als de Westfrisiaweg of de A15 MaVa liep de uitvoering op ruzie uit met de bouwers. Ook de uitvoering van het Rijksmuseum verliep op z’n zachtst gezegd moeizaam.

Maar de perceptie kan veranderen, was een inzicht dat hij overhield aan het bezoek aan Taco Dibbits, de directeur van het Rijksmuseum. “Als bouwproject een ramp met een onmogelijke setting en steeds wijzigende eisen. Nu het museum een paar jaar in gebruik is, blijkt het resultaat fantastisch en komen er meer bezoekers dan ooit. Eindgebruikers zijn dik tevreden.”


Een succesvol project:

  • Is afgerond en operationeel binnen de gestelde tijd
  • Is binnen ieders budget, inclusief een eerlijke bonus voor de bouwers bij goede prestaties
  • Komt tegemoet aan de verwachtingen van alle stakeholders
  • Opereert zoals verwacht
  • Kent geen disputen tijdens de uitvoering

Bron: A practical guide to succesful construction projects


Vijf leidende principes Marktvisie

  1. Trots en plezier in het vak
  2. Aanbestedingsvorm en samenwerking zijn gericht op het project
  3. Concurrentie is gebaseerd op de juiste variabelen
  4. We kennen en erkennen elkaars belangen en risico’s
  5. De totstandkoming en afwikkeling van de opgave is doelmatig, rendabel en financierbaar

Bron: Marktvisie

Reageer op dit artikel