blog

Stikstof tot nadenken

bouwbreed 2389

De Raad van State vernietigde het zogenaamde Programma Aanpak Stikstof eind mei. Onze natuurgebieden hollen achteruit. Hetzelfde geldt voor de kwaliteit en gezondheid van onze woon-, werk- en leefomgeving.

Stikstof tot nadenken

Dit is slecht voor ons vestigingsklimaat. We hebben op de pof geleefd. Dat maakt de Raad van State duidelijk. Duizenden bouwprojecten komen nu stil te liggen en net nu het Kabinet miljarden wil investeren in de woningmarkt gooit stikstof roet in het eten. De gevolgen van het ‘zachte-heelmeestersbeleid’ en gebrek aan keuzes maken, worden zichtbaar. Er is nu al een tekort van zo’n 300.000 woningen en de ambitie was juist om 75.000 nieuwe woningen per jaar te bouwen. Meer en meer wordt duidelijk dat de huisvesting en uitwerpselen van de 4 miljoen koeien, 12,5 miljoen varkens en 100 miljoen kippen het probleem is. Dit geldt ook in iets mindere mate voor industriële activiteit en auto- en vracht- en recreatief verkeer. Met alleen hard en snel werken om allerlei innovaties in te voeren als oplossing voor deze problemen komen we er niet, al klinkt dit altijd wel lekker.

De tijd van gekunstelde uitzonderings-, crisis-, nood- of andere paniekwetten is voorbij. Ik snap best dat wordt gepleit om een uitzonderingswet te maken voor de woningbouw, zeker wanneer het om bouwen in de bestaande stad gaat. Daar ligt het probleem ogenschijnlijk niet. Als we de stikstofellende en achteruitgaan van onze natuur en landschap echt serieus willen nemen, zullen we harde keuzes moeten maken. Het Kabinet heeft A gezegd door naast lastenverlichting te kiezen voor woningbouw. Men zal op korte termijn B moeten zeggen en in moeten grijpen in de intensieve veehouderij, de maximum snelheid moeten terugdraaien en afspraken moeten maken met de industrie. En ja, dit kan ook als signaal betekenen dat we minder vlees moeten eten – maar vooral minder moeten exporteren – accepteren dat we met de auto een paar seconden later op de plaats van bestemming arriveren en wellicht de € van cruiseschepen meer voorbij moeten laten varen. Als je kijkt naar de impact van het vliegverkeer op de omgeving, wordt het toch ook tijd dat we gaan betalen wat het echt kost?

Quality of life is a decisive factor in people’s choice where they want to live, work and recreate”. Juist nu is leiderschap en lef nodig om te werken aan een duurzame versterking van ons vestigingsklimaat. Afgelopen weekend las ik de hoopgevende boodschap van Jonathan Safran Foer in diverse landelijke kranten die raakt aan het Stikstofdebat: ik heb nog nooit een studie gelezen — en ik heb er veel gelezen — waarin de oplossing voor klimaatverandering duurder is dan de prijs van klimaatverandering. Dat geldt net zo goed voor de noodzakelijke oplossingen onze quality of life te verbeteren.


Cees-Jan Pen, Lector De ondernemende Regio • Fontys Hogeschool Management, Economie en Recht

Reageer op dit artikel