artikel

‘Kunnen grote bouwers zich wel aanpassen?’

bouwbreed 24

‘Kunnen grote bouwers zich wel aanpassen?’

“Brabant is als een living lab waar je mag klooien en zooien, zei een Brabantse bestuurder eens. Precies dat is wat je nodig hebt om te innoveren. Lef. We zijn met zijn alleen doorgeschoten in krampachtigheid. Brabanders hebben wel lef. Dat zit in ons DNA.”

Het kost even moeite voor je Cassandra Vugts aan de lijn krijgt, maar dan heb je ook wat. Eigenlijk kan het gesprek maar vijftien minuten duren, het worden er ruim dertig. Geduld is een schone zaak. En heb je ook nodig als je echt wil vernieuwen. Maar de tijd tikt door volgens sommigen. De zandloper naar een andere wereld is misschien wel bijna leeg.

Versnelling teweeg brengen

Vugts geeft leiding aan de Spark Campus die 2,5 jaar geleden is opgericht door Heijmans, de TU Eindhoven, de provincie Noord-Brabant, de gemeente ’s Hertogenbosch en de Avans Hogeschool. Innovatie is het doel. En versnelling.

Afgaand op het aantal partners lijkt de Spark Campus nu al een succes. Het zijn er 150 om precies te zijn. Of zoals Vugts het noemt; “een krachtig ecosysteem”. Of beter. “Een netwerk dat ook echt wat doet.”

Cross-over is het toverwoord

Het is geen Brabants feestje. Of een typische bouwersaangelegenheid. Iedereen is welkom. Cross-over is het toverwoord. De toekomstige, slimme en digitale stad zal vele geestelijke vaders kennen.

Tot zo ver allemaal leuk en aardig. Maar hangt succes tegenwoordig af van het aantal ‘vrienden’ dat je hebt? Vugts: “Het is grappig dat je dat zegt. Juist niet natuurlijk. Dan zouden wij niet meer zijn dan het 1.0 model van een netwerkclub. Wij willen juist partijen activeren om dingen te doen. Met cursussen en living labs. Hier worden ook echt nieuwe dingen bedacht.”

Zonnecel in gevel

De ene living lab is nog mooier dan de andere, als we Vugts mogen geloven. Ze noemt het voorbeeld van de ontwerper die een jaar geleden ineens contact zocht met de campus. Zonnecellen was zijn passie. Hij wilde ze hip maken, leuker om naar te kijken, en integreren in gevelsystemen.

Vanaf dag één was er steun. “Nu hebben we een partner gevonden om het product daadwerkelijk te lanceren en er is ook al veel interesse voor in de markt. Prachtig toch? En in een ander lab werken we aan biobased producten. En we bouwen ook aan een woning volgens de Wikihouse-formule met een grote snijmachine. Die gebruiken we ook weer voor de biobased brug.”

Talenten bijspijkeren

Innoveren in de bouw is geen sinecure. Eigenlijk weet iedereen dat die al een tijdje meegaat in bouwersland. Vooral opschaling is het probleem. Vugts geeft toe. “Je hebt geduld nodig. En een fysieke plek om dingen te maken. En talenten van bouwers die wij op allerlei manieren, bijvoorbeeld op het gebied van design thinking, ondernemerschap en innovatie, bijspijkeren met trainingen. Dat lijkt een druppel op de gloeiende plaat, maar zij nemen die kennis ook weer terug mee in de organisatie.”

Daar blijft het niet bij. Vernieuwen is misschien wel meer dan ooit tevoren puzzelen met allerlei stukjes kennis: “Innoveren gebeurt niet meer in afgesloten R&D-kamertjes. Het moet een bottom-op beweging zijn. Eindhoven is daar erg goed in. Het zit in de Brabantse DNA om te ondernemen en te verbinden. Wat dat betreft is het vertrek van Philips uit Eindhoven ook wel ergens goed voor geweest. In Helmond gaat ook een groot smart district project lopen. Over vijf jaar moet daar de slimste wijk van de wereld staan.”

Hardnekkige wereld

Hoe gaat het met de campus? Gaat het volgens verwachting? “Ik denk het wel, maar het gaat mij nooit snel genoeg, dat zit dan weer in mijn DNA. Je hebt gewoon te maken met een wereld die wat hardnekkig is in opschaling. Kijk alleen maar naar de Stroomversnelling. Als je ziet hoe ingewikkeld dat is. Op een gegeven moment loop je gewoon tegen vastgeroeste patronen aan bij opdrachtgevers en opdrachtnemers. Daarom gaan we ook samenwerken met Bouwend Nederland, de bouwcampus en de stichting Pioneering. Je hebt elkaar gewoon hard nodig, ook in de lobby. Wat er nodig is? Meer ruimte in aanbestedingen voor kwaliteit en innovatie. Hoe cliché dat ook klinkt. Transitie heeft ook niet zo zeer te maken met het aantal patenten dat je binnenhaalt, hoewel dat een mooie bijvangst is. Made bij Spark is ook niet ons doel. Powered bij Spark wel.”

Grotere experimenteerruimte

Bovenal is er volgens Vugts meer lef nodig. Durf. Moed. Ook regels kunnen ondanks Omgevings- of Crisis- en herstelwetten nog altijd behoorlijk knellen. “Neem bijvoorbeeld de pilot met de glowing lines op de weg van de toekomst in Oss. In de pilot blijkt dat de belijning wit moet zijn. Hoe lullig dat ook klinkt. Dat zijn wel hobbels die je met elkaar moet nemen. Mooi hoor, een experimenteerruimte voor slimme geluidsschermen van vijfhonderd meter, maar dat is niet genoeg. Het moet 200 kilometer zijn. Startups hebben daar ook last van. Innovatieve producten zijn duurder, hier moet je de aanbesteding op aanpassen.”

Kunnen grote bedrijven wel mee?

De gemeente Eindhoven organiseert op 24 oktober een congres voor bouwbedrijven over innovatie. Vugts is één van de sprekers. “Het is belangrijk dat je bouwbedrijven blijft prikkelen. Daar ben ik weleens bang voor. Het verhaal van de dinosaurus. Zijn de grote organisaties wel in staat om zich voldoende snel aan te passen? Ergens zal de vernieuwing vandaan komen. Misschien wel vanuit het buitenland. Of vanuit hele andere hoeken. Wat dat betreft zouden bouwers zich veel opener moeten opstellen. Zelf een nul-op-de-meterconcept bedenken, lijkt mij onverstandig. Maak het open source, dan gaat het veel sneller.”

Delen. Kennis delen. Open source. Het is een kwestie van vertrouwen. Wie loopt er nou met zijn uitvinding te koop. Als je alles deelt maak jezelf als bouwer toch overbodig? Vugts denkt precies andersom. “Een ding is zeker. Als je het niet doet, maak je jezelf overbodig. Vergelijk het met zand in je handen. Als je hand dichtknijpt, valt het zand eerder uit je hand dan als je die openhoudt.”


25 gratis kaarten voor innovatieevenement Eindhoven

Cassandra Vugts spreekt op 24 oktober tijdens het congres The making of our future op 24 oktober in Eindhoven. Op de website vindt u meer informatie. De presentatie is in handen van Cobouwverslaggevers Joost Zwaga en Thomas van Belzen. Cobouw mag 25 kaarten weggeven. Geïnteresseerd? Stuur een mail naar hello@designinnovationgroup.nl.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels