Kansen bouwers door nieuwe stalre gels
Het Bouwbesluit biedt dieren geen enkele bescherming tegen brand. Daar komt in 2014 verandering in. Voor aannemers biedt dat zicht op extra opdrachten. - Brand eist levens van 10.000 kippen. 1500 varkens komen om in Best. Brand doodt 200 stieren in Kessel. Zomaar een paar voorbeelden van stallenbranden in de afgelopen jaren. In totaal kwamen er tussen 2005 en 2009 bijna 750.000 om na een brand in een veestal. Technische ruimten zijn vaak onvoldoende beschermd, brandbare isolatiematerialen zoals pur, eps en dupanel onvoldoende afgedekt. Tractors willen weleens in de brand vliegen. Het gaat ook vaker mis tijdens las- en slijpwerkzaamheden. Of er ontstaat een vuurzee wanneer het dak bedekt wordt. Komt het zover, dan is er geen weg terug. Dieren kunnen niet ontsnappen. Ze raken in paniek of blijven onervaren vastgenageld staan, omdat hun eerste brand meestal hun laatste is. Ze stikken. De Partij voor de Dieren (PvdD) zet zich al zeker vijf jaar in voor het probleem: de bouwregels deugen principieel niet. Een dier staat gelijk aan een ding. Lange tijd is er geen haan die er naar kraait. "Vooral de lobby van de industriële landbouw houdt maatregelen tegen", zegt Esther Ouwehand, Kamerlid van de PvdD: "Ze vrezen kostbare verbouwingen." Van dichtbij heeft ze nog nooit een stalbrand meegemaakt. Ze sprak wel met brandweermannen. "Afschuwelijk", zeggen zij. "Dat je dieren levend hoort verbranden terwijl je niets kunt doen." Ouwehand voelt zich geroepen. Ruim een jaar geleden oogst ze succes in de Tweede Kamer. Ze dwingt een onderzoek af, waaruit moet blijken of nieuwe bouwregels levens van koeien, varkens en kippen kunnen redden. Afgelopen donderdag krijgt ze antwoorden als staatssecretaris Dijksma (economische zaken) het lang verwachte onderzoek over brandveiligheid van veestallen naar de Kamer stuurt. Het kabinet krijgt het advies om de bouwregelgeving aan te passen en doet dat ook. Vanaf 2014 moet de technische ruimte van een nieuwe stal minimaal 60 minuten brandwerend zijn. Bij nieuw- en verbouw moeten constructieonderdelen en aankleding tenminste voldoen aan brandklasse B. Ouwehand is gematigd enthousiast. De aannemer die nieuwe markten wil verkennen staat er niet alleen voor. Er bestaan deskundige adviesbureaus die boeren vaker begeleiden bij de aanvraag van een bouwvergunning. Echt populair is die adviseur niet meer. Boeren worden steeds zuiniger, blijkt uit het rapport dat is opgesteld door een researchafdeling van de Universtiteit van Wageningen. Het aantal projecten waarbij bouwadviesbureaus worden ingeschakeld daalt. Was dat tien jaar geleden nog in 70 procent van de gevallen zo, nu schakelt de boer hooguit drie van de tien keer een bouwadviseur in. Zullen de nieuwe bouwregels het aantal stallenbranden doen afnemen? Pikken bouwbedrijven er een graantje van mee? Het is te vroeg om conclusies te trekken. De controle op de bouwtechnische aspecten van stallen is ondermaats. Boeren kennen de regels niet en kiezen (onbewust) voor goedkope oplossingen. Boven alles voelt niemand zich verantwoordelijk, valt uit het rapport op te maken: "Doordat er bij de bouw van een stal zoveel verschillende actoren betrokken zijn en adequate regelgeving ontbreekt, voelt niemand zich persoonlijk verantwoordelijk voor de brandveiligheid ervan en het voorkomen van dierenleed in geval van brand. Uit kostenoverwegingen wordt in de bouwfase soms afgeweken van de bestaande brandveiligheidseisen binnen het vergunde bouwplan." Kamerlid Ouwehand herkent zich erin. "Maar dit is een goede eerste stap", spreekt ze. Haar missie zit er nog niet op. Volgende missie: "Brandregels voor de bestaande stal." Nochtans heeft een kip een acht keer grotere kans door een brand te overlijden dan een woningeigenaar.
