De man die premier had moeten zijn
Hij was talentvol, uitgesproken en inventief. Toch werd hem het premierschap niet gegund. De kruiwagen die Elco Brinkman nodig had om de absolute top te bereiken, kieperde op het laatste moment om. - CDA'er Elco Brinkman is de geboren kroonpins die ongekroond bleef. Van dichtbij maakte zijn politiek adviseur Frits Wester het (misschien wel) allesbeslissende moment mee. Het was april 1994 toen premier Lubbers zijn beoogde opvolger publiekelijk afviel. Vlak voor de verkiezingen. "Brinkman had alles in huis om premier te worden", blikt Wester terug. "Hij was een ongelooflijk gedreven bestuurder, iemand die niet van talmen hield en vol ideeën zat die nu nog steeds relevant zijn. Maar de oude generatie stond tegenover de nieuwe. Op televisie zei Lubbers zelfs dat Wim Kok net zo'n goede premier zou zijn." De afloop is bekend. Het CDA leed een historische nederlaag, Brinkman pijn. "Dat soort dingen heeft impact op mensen. Dat hakt erin. Of je nou Brinkman heet of Pietje Puk", weet vriend, collega en oud-topman van Dura Vermeer, Ton Nelissen. "Hij was een uitstekend premier geweest. Maar het is net als een huwelijk. De wegen scheiden zich waar je bij staat", relativeert generatiegenoot Ed Nijpels. Politieke tegenstanders, oud-collega's, vrienden. Stuk voor stuk noemen zij Brinkman een begaafd en beminnelijk man. "Ja, hij is calvinistisch, dat heeft hij van zijn vader. Maar mijn man is ruimdenkend", zegt zijn vrouw Janneke Brinkman-Salentijn. Pieter Siebinga, directeur van het Nationaal Renovatiefonds, typeert Brinkman, die piano kan spelen maar dat nog zelden doet, als een creatieveling. "Toen hij als minister van cultuur moest bezuinigen, bedacht hij het revolverend fonds, met lage rente en aflossing. Van één gulden maakte hij er vier. Daar profiteren we nu nog van." Inventief, tegendraads, hij ziet verbanden die anderen niet zien. Brinkman was een geboren minister-president. Hij werd voorzitter van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf. Ton Nelissen weet nog hoe "de scherpe denker", die op 1 juli Bouwend Nederland verlaat, direct indruk maakte. "Brinkman was precies wat de bouw nodig had." Janneke Brinkman-Salentijn benadrukt dat haar man, die eigenlijk architect had willen worden, zich thuisvoelde bij de bouw: "Jammer dat veel mensen een verkeerd beeld van hem hebben." Ze memoreert de rode Eend, waarin ze als studenten slingerden door de Franse bergen. De bestuurder, die van binnenweggetjes hield en later zoveel bagage kreeg, moest omkeren. Deze alp was te hoog. > pagina 5: profiel