verslaggever Economie en Aanbesteden
Historica Ingrid Koenen (1968) is specialist op het gebied van aanbesteden, grote projecten en bijzondere contractvormen. Zij volgt de mensen die daarover beslissen op de voet. Auteur van het boek Prijsvechten. Van bouwfraude naar uitverkoop.
Megacontracten komen niet efficiënt op de markt. De aanbestedingsprocedure duurt te lang, de dialoog verloopt moeizaam en gaat te veel op detailniveau. Het Rijk is bang om te worden gepakt op procedurefouten waardoor zelfs "goedemorgen meneer de Vries" volgens protocol verloopt, heeft Nico de Vries van BAM ervaren bij de aanbesteding van de Tweede Coentunnel.
De Koude Oorlog is voorbij en daarom stoot het Rijk 53 voormalige defensieterreinen af. Natuur krijgt de hoofdrol bij de herbestemming, maar 200 hectare komt vrij voor bouw. Sommige locaties hebben de potentie van nieuwe 'Wassenaars'. Het Rijk zet 53 overtollige militaire terreinen uit de Koude Oorlog in de aanbieding met een totale oppervlakte van 2200 hectare. Op veertien daarvan is ruimte voor projectontwikkeling in de vorm van wonen, zorg en recreatie. Met de winst daarvan wordt op de andere terreinen de natuurontwikkeling bekostigd.
Rijkswaterstaat voert de verbreding van de A2 Amsterdam-Utrecht versneld uit. Vanaf 2010 zijn vijf keer twee rijstroken beschikbaar. De oplevering had nog een jaar sneller gekund als de opdrachtgever ruimte had gegeven voor technisch slimmere aanlegmethoden als de paal matras-methode.
Aanbestedingen mislukken de laatste maanden opvallend vaak. ProRail kampt ermee, maar ook de Rijksgebouwendienst en andere opdrachtgevers. De gemeente Rotterdam kreeg te maken met een overschrijding van 40 procent bij de aanbesteding van het topsportcentrum.
Aanbestedingen mislukken op grote schaal. Bouwbreed vallen de inschrijvingen hoger uit dan de ramingen. Teleurgestelde opdrachtgevers breken de procedure af of maken morrend meer geld vrij.
- De A2-tunnel bij Maastricht wordt een proeftuin om te experimenteren met intellectueel eigendom. Slimme vindingen stranden nu vaak op het technisch juridisch ingewikkelde traject voor octrooien en de neiging van opdrachtgevers om vindingen te annexeren. Daardoor blokkeert innovatie, weet directeur Guus Broesterhuizen van het Octrooicentrum Nederland.
Files zijn niet alleen oplosbaar met wegverbredingen en nieuwe prestigeprojecten. Ook met kleine maatregelen is veel leed te voorkomen. Slimme drempels bij voegen, een mobiele barrier bij wegwerk en andere belijning blijken zeer effectief. Files zijn een dagelijks probleem, maar lastig oplosbaar. Noodgedwongen omarmt minister Eurlings (verkeer) vooral de praktische plannetjes voor de korte termijn. Betaalbaar, effectief en meestal procedurevrij. Want de 20 miljard euro die beschikbaar is voor nieuwbouw blijft vrijwel onaangeroerd door trage besluitvorming en problemen met luchtkwaliteit.
De aanbesteding van de nieuwe ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken is opnieuw mislukt. De Rijksgebouwendienst heeft "geen geldige inschrijvingen ontvangen" en beraadt zich op vervolgstappen. Vertraging van de bouw is onvermijdelijk.
ProRail heeft als vuistregel dat de opdrachtgever de helft van de aanbestedingskosten van de laatste afvallers vergoedt. Daarmee is het taboe rond de rekenvergoeding doorbroken. Rijkswaterstaat overweegt een vergelijkbare regeling.
- Het alliantiecontract voor A2 Hooggelegen is getekend. Rijkswaterstaat gaat samen met de combinatie Trajectum Novum een slim ontwerp maken voor de verbreding van knooppunt Hooggelegen tot twee keer vijf rijstroken. Met het contract is ruim 130 miljoen euro gemoeid, inclusief een bonus van 15 miljoen voor versnelde oplevering en weinig verkeersoverlast.
