Van Aalsburg BV laat momenteel meer dan 16.000 vierkante meter aan jutekleden afzinken in de haven van Amsterdam. Het gaat om 100 procent natuurlijke bodembescherming die op ongeveer 16 meter diepte wordt afgezonken. De matten zijn gemaakt van ongeveer 700 gram per vierkante meter aan jute en gebonden met sisaltouw en jute touw. Het is een natuurlijk alternatief voor de traditionele zinkstukken, waarin vaak kunststof geotextiel (zoals polypropeen of nylon) is verwerkt. Onder invloed van stroming, golfslag, schurende schelpen en veroudering brokkelen deze kunststof doeken langzaam af, wat direct bijdraagt aan de vorming van microplastics en plastic soep in het water.
In het bestek van de Port of Amsterdam werden eigenlijk twee lagen met dit veelgebruikte geotextiel voorgeschreven. Van Aalsburg: “Op ons verzoek zijn we daarover in gesprek gegaan met hoofdaannemer Van Oord en de opdrachtgever. Zij hebben vervolgens besloten om er één laag jute van te maken, zodat er geen microplastics in het water komen. Voor het eerst doen we dit nu op een diepte van 16 meter, in een haven die met zware schroefbelasting te maken heeft. We hebben tot nu toe vooral in wat rustiger en ondieper water jute aangebracht. Een mooie stap vooruit dus.”
Verplichte maatregelen
Van Aalsburg won in november 2025 de Cobouw Innovatie Award voor hun duurzame zinkstukken, gemaakt van natuurlijke materialen zoals wilgentenen, jute en wol. Dit bleef niet onopgemerkt. “We kregen vragen van andere waterbouwbedrijven en van opdrachtgevers, zoals waterschappen. Zij zijn benieuwd geraakt naar de mogelijkheden van ons product. De publiciteit rondom de award heeft ons zeker geholpen.”
Ook wetgeving draagt een steentje bij, merkt Van Aalsburg. “De Europese Unie stelt in de Kaderrichtlijn Water (KRW) maatregelen verplicht om de kwaliteit van ons grond- en oppervlaktewater te beschermen en te verbeteren. Waterschappen, gemeenten en provincies zien dat onze jute zinkstukken bijdragen aan die KRW-maatregelen.”
Eeuwenoude techniek
Eigenlijk zijn 100 procent natuurlijke zinkstukken niets nieuws en hebben zij zich allang bewezen. Van Aalsburg stofte de eeuwenoude, oer-Hollandse techniek van gevlochten wilgentenen af en verbeterde die door toevoeging van jute en wol.
“De opmars van kunststof geotextiel in de oeverbescherming is pas iets van de laatste vijftig jaar. Honderd jaar geleden werden zinkstukken volledig van inlandse wilgen gemaakt. Halverwege de vorige eeuw kwam daar kunststof bij omdat dit veel minder arbeidsintensief en goedkoper was dan wilgenhout. Nu komen we daar weer van terug.”
Missie
Van de 500.000 tot 1 miljoen vierkante meter zinkstukken die het bedrijf jaarlijks knoopt met geotextiel, gebeurt over tien jaar het overgrote deel met natuurlijke materialen, voorspelt Van Aalsburg. “Het is onze missie om binnen tien jaar het aandeel plastic tot tien procent te reduceren. We moeten ook realistisch zijn, want jute kan nog niet overal worden toegepast. Boven water rot een jute doek snel weg. Met onze leverancier Zwartz uit Oldenzaal, die als enige in Nederland nog jute produceert, testen we nu hoe we dat met natuurlijke harsen kunnen oplossen. We willen graag dat het ook boven water heel lang meegaat.”
Ook een Cobouw Award winnen? Schrijf je dan in voor 1 september op www.cobouw.nl/awards.
Lees meer:
