In het splinternieuwe BIM Experience Center in Berkel en Rodenrijs fungeert een 15 meter lang nagebouwd leidingentraject als ultiem voorbeeld hoe BIM kan helpen. Ophangen van leidingen is een koud kunstje als er maar één partij bij hoeft. Maar als er andere disciplines bijkomen, ontstaat al snel chaos omdat ieder bedrijf zijn eigen maatvoering en bevestigingsmethode gebruikt. Resultaat: voor de montage zijn zeker tien ankers nodig en veel staalconstructie, rails en kabelgoten.
We willen hier laten zien hoe we met BIM totaaloplossingen ontwikkelen”
Een computerscherm toont dat het ook compact en met vier ankers zou kunnen. Alleen moeten alle partijen dan eerst hun ontwerp in het BIM-model inbrengen. Het resulteert enkele meters verderop in een keurige multidisciplinaire ophanging. “BIM maakt een einde aan de fragmentarische benadering in de bouw en zorgt voor productiviteitsstijging”, legt Stefan Nöken, lid van de Raad van Bestuur van Hilti, uit bij de opening van het BIM Experience Center. “We willen hier laten zien hoe we met BIM totaaloplossingen ontwikkelen.”
Stroomlijnen
Tijdens de feestelijke opening ervoeren directieleden van vooraanstaande bouw- en installatiebedrijven het Experience Center in zeven haltes (‘booths’). “Elke booth representeert een stap in het bouwproces en toont hierbij de mogelijke voordelen van BIM binnen deze stap”, vertelt Maurice Klein (Hilti). “Tijdens de integratie van BIM in ons bedrijf, merkten wij dat het lastig kan zijn om deze voordelen tastbaar te maken aan de verschillende betrokken partijen. Dit is echter essentieel, omdat samenwerking binnen BIM centraal staat en nodig is voor een maximaal resultaat. Om onze kennis op dit gebied optimaal te kunnen delen met onze partners en klanten, besloten wij hierom het BIM Experience Center op te zetten. Een plek waar onze partners en klanten bijvoorbeeld ook met hun onderaannemers langs kunnen komen, om zo iedereen de voordelen voor hem of haar op een simpele manier te laten ervaren.”
Wanneer alle bouwpartners hun digitale informatie vroegtijdig aanleveren, kunnen engineers alle leidingen stroomlijnen en in dezelfde configuratie wegwerken. Clashes en maatverschillen zijn direct zichtbaar in het BIM-model, die vis je er dus simpel uit. Als ook bevestigingsmiddelen en brandwerende materialen in het BIM-model worden opgenomen, is een efficiënte meervoudige ophanging ook goed te prefabriceren. Dat kan wel 50 procent installatietijd en materiaal schelen, berekende Hilti. Als de betonproducent ook mee-BIMt wordt montage nog makkelijker: hij kan bijvoorbeeld een instortrail meenemen in zijn bekisting.
Innovatie door bestaande technologie
Door slim gebruik te maken van bestaande technieken, kan een hoop winst worden behaald. Zo kunnen monteurs dankzij het gebruik van QR-codes simpel zien welke onderdeel op welke plek hoort. QR-codes komen ook van pas bij de logistiek op de bouwplaats, blijkt bij de halte ‘Advanced Logistics’. Als bouwmaterialen bij verschillende stappen van het transport worden gescand, weet de installateur op maaiveld al of zijn leidingwerk op de plek van montage is aangekomen. Een blik op zijn telefoon is genoeg. Dat is heel wat makkelijker dan er op de 19de etage achterkomen dat de boel nog beneden ligt.
Er bestaan inmiddels ook ankers waarin QR-codes zijn gelaserd. Deze komen van pas bij de validatie. “Door scannen kun je direct zien of daadwerkelijk de ankers zijn geplaatst die er volgens het BIM-model in moesten”, toont hoofd engineering Martijn van de Craats aan het einde van de leidingenbaan. Hij kan zelfs volautomatisch aantonen dat een anker met het juiste moment is aangedraaid. Hilti handgereedschap kan communiceren met de ankers met QR-scan. Wordt een metertje groen, dan zit het anker er goed in. We gaan door naar de booth “BIM to Field”. De kans op verkeerd geplaatste onderdelen is klein als een bouwer zijn BIM-data eerst doorstuurt naar een total station. Deze toont hoe de Hilti PLT300 in een opengewerkte breedplaatvloer precies kan aangeven welke brandwerende doorvoeringen en ankers op welke plaats moeten komen.
Ontwerpservices
Vroege samenwerking aan het begin van het project is essentieel om hogere productiviteit en veiligheid te bereiken. Aan het einde van de rondleiding laat Hilti zien welke ontwerpservices zij kan bieden, waarbij dus de leverancier een gedeelte van het ontwerp overneemt. Via augmented reality is er zelfs een ‘digital twin’ van wat er ontworpen is te zien. Hier kan bijvoorbeeld nog worden geverifieerd of alle bedieningshendel in de technische ruimte wel bereikbaar is.
Paardenkoets
Is het niet raar dat uitgerekend een producent van professionele gereedschappen en bevestigingsmaterialen een BIM ervaringscentrum opent? Beslist niet, stelt Stefan Nöken. “Voor de bouwsector is BIM de grootste revolutie van de afgelopen honderd jaar. Het wordt de ruggengraat van het bouwen.” Volgens hem gaat BIM de weg effenen voor andere toekomstontwikkelingen zoals datagestuurd onderhoud van gebouwen, internet of things en robotica in de bouw. Logisch dus dat Hilti als grote leverancier mee moet. BIM vereist dat alle partijen de handen ineenslaan lang voordat de eerste paal de grond ingaat. Als je daar als producent van bevestigingsmiddelen de boot mist, sta je in de toekomst buitenspel.
Gastspreker Jan-Kees de Jager, oud-minister van Financiën, noemde tijdens de opening van het BIM Experience Center in zijn openingstoespraak de digitale revolutie “de grootste disruptie van de afgelopen 100 jaar.” Er zijn er meer geweest, zoals de introductie van de auto. Op een foto van 5th Avenue in New York uit 1900 rijdt één auto op een weg vol paardenkoetsen. Op een foto van twaalf jaar later zijn alleen maar auto’s te zien. “Wie in de tussentijd in paardenkoetsen bleef investeren, legde het loodje”, aldus De Jager. “Datzelfde zal gelden voor bedrijven die de boot nu missen in de digitale revolutie.”
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Hilti.
