nieuws

Van Wijnen doet energieonvriendelijk huis in de ban

woningbouw 147

Van Wijnen doet energieonvriendelijk huis in de ban

Van Wijnen wil in de nabije toekomst geen energie-onvriendelijke woningen meer bouwen. Dat zegt topman Edwin van den Berg in een interview met Cobouw. “Als je als bedrijf een actieve rol wilt spelen in het toekomstbestendiger maken van Nederland, moet je een ondergrens definiëren.”

Een recordomzet van 763 miljoen euro, 10 procent meer dan het jaar ervoor. Op het hoofdkantoor in Baarn halen bestuursvoorzitter Edwin van den Berg en cfo Kees Wielaart hun schouders op. “We zijn geen omzetjagers”, zegt Wielaart. “Het is een signaal dat de markt duidelijk aan verbeteren is.”

Maar ook een signaal dat Van Wijnen, een van de grootste woningbouwers van Nederland, zeer sterk bezig is. Het bouwconcern behaalde vorig jaar een winst van 14,7 miljoen euro. Van de acht pure burgerlijke en utiliteitsbouwers uit de top tien van grootste bouwbedrijven wist alleen Van Wijnen alle crisisjaren uit de rode cijfers te blijven. De laatste drie jaren groeide de omzet zelfs met “double digits”, klinkt het in de werkkamer van Van den Berg.

‘We hebben geen A15’

De 25 vestigingen van Wijnen zorgden in 2016 voor 2500 woningen, waaronder 650 studentenkamers. De helft van de woningen werd op eigen risico gebouwd.

Gaat er dan helemaal niets fout bij Van Wijnen?

“We hebben geen A15”, zegt Wielaart, doelend op het rampproject van Ballast Nedam en Strukton. De projecten die Van Wijnen aanneemt zijn gemiddeld 5 tot 10 miljoen, soms ook 20 of 30 miljoen euro groot. Om de risico’s te spreiden en om “capaciteitsredenen” worden grotere projecten in samenwerking gedaan met gelijksoortige partners zoals Trebbe of Hurks.

Geen bleeders, wel schaafwonden

Van Wijnen heeft een handvol grote projecten. Op een projectenportefeuille van ruim tweehonderd projecten is dat te overzien, stellen de bouwdirecteuren. En dan hebben we het nog niet over de duizenden kleinere onderhouds- en beheerprojecten.

Geen bleeders dus. Maar wel schaafwonden? “Een projectverlies van 5 ton komt helaas incidenteel voor. Maar we hebben geen projecten met 5 miljoen euro verlies gehad de afgelopen jaren. Dat heeft te maken met de prudentie waarmee we werk aannemen”, zegt Van den Berg, de topman die in 2015 Cees van Bemmel opvolgde, na een loopbaan bij onder andere bouwmaterialenconcern CRH.

Typisch Van Wijnen-woonwijkje in Ermelo

Geef Van Wijnen maar een woningbouwproject in Assen of Schiedam, zeggen ze. Blokken met 30 à 40 woningen. Van den Berg: “We doen geen Zuidas.”

Een typisch Van Wijnen-project? Van den Berg en Wielaart denken een paar seconden na. Dan, eensgezind: “Ermelo, daar staat een typisch Van Wijnen-woonwijkje: Groevenbeek.” Energieneutrale koopwoningen voor starters voor 185.000 euro.

“Dat project vangt twee vliegen in één klap. De gemeente kan de jongeren voor de gemeente behouden en de jongeren krijgen een state of the art, energieneutrale woning.” Van den Berg grinnikt even voordat hij zijn korte reclameboodschap uitspreekt: “Wij zeggen: elke gemeente verdient een Groevenbeek.”

Typisch Van Wijnen-woonwijkje in Ermelo: Groevenbeek

Altijd optie nul-op-de-meter aanbieden

Weer serieus: “De woningmarkt is met dit soort woningbouw gediend. Er is heel veel druk op de steden omdat er geen passend woningaanbod ter plekke is. Van de vierhonderd gemeenten zijn er 350 die dit soort wijkjes zouden moeten willen.”

Van Wijnen wil met dit soort projecten graag maatschappelijk een flink steentje bijdragen, met oog voor de omgeving. “We zijn niet een bedrijf dat eenmalig een slim kunstje wil doen”, zegt Van den Berg.

‘In hoeverre moeten we nog niet-wenselijke gebouwen vanuit energieperspectief  neerzetten?’

Van Wijnen gaat de lat steeds hoger leggen. ”Ik denk dat we als bedrijf moeten afwegen in hoeverre we niet-wenselijke gebouwen vanuit energieperspectief nog moeten neerzetten. Dat vind ik moreel een vraag. Als je bedrijf staat voor een visie over het toekomstbestendiger maken van Nederland, en je daar een actieve rol in wilt spelen, moet je een ondergrens definiëren. Die ondergrens verschuift in de tijd. Daar moeten wij als onderneming iets van vinden.”

“Waar ik heen wil is dat we in de nabije toekomst geen woningen aanbieden die niet de optie hebben om nul op de meter te zijn. Dat een consument uiteindelijk toch besluit om dat niet te willen, dat is zijn keuze, maar ik vind dat we altijd die optie moeten aanbieden.”

Met de markt mee en dan de toon zetten

Misschien is die ambitie nog te vrijblijvend, geeft hij toe. “Het begint bij aanbieden. En daarna moeten we überhaupt geen optie meer geven. Dan zeggen we altijd: dit is wat Van Wijnen doet.” Energieonvriendelijke gebouwen passen daar niet bij.

Niet dat Van Wijnen nu achterloopt. Nee, Van Wijnen leverde al honderden BENG- (bijna energieneutraal) en nul-op-de-meterhuizen. De ontwikkeling van circulaire woningen staat in de steigers.

Ook bij de bouw van nieuwe bedrijfsgebouwen, kantoren en ziekenhuizen en de renovatie van kantoorgebouwen wil Van Wijnen “met de markt mee en op een gegeven moment de toon zetten”, zegt Van den Berg.

‘We gaan keuzes maken en die keuzes worden steeds strenger en strikter’

Er is maar een richting, vindt hij. “De beweging die de maatschappij maakt, maken wij als onderneming ook. We gaan keuzes maken en die keuzes worden steeds strenger en strikter. Ik denk dat het goed is.”

De techniek is het probleem niet. “We kunnen het nu. Maar je zit met extra kosten om een gebouw energieneutraal te maken. Je kunt mensen niet dwingen om dat af te nemen. Je kunt wel proberen de oplossingen toegankelijker en financierbaarder te maken.”

Aan Van Wijnen zal het niet liggen. Het 110 jaar oude bedrijf zoekt naar marktsegmenten, zegt de Van Wijnen-topman “waar die waarde erkend wordt en die strookt met onze visie. We willen gebouwen realiseren die blijvende waarde hebben en passen bij tijdsbeeld van nu. Die markt is er, en die is ontwikkelend, dat zie ik.”

Wij zijn meer GroenLinks

Groen ondernemen pur sang. Past naadloos bij het nieuw te vormen kabinet met GroenLinks en de VVD. Van den Berg knikt. “Maar wij zijn meer GroenLinks dan de VVD.”

Maar let op: het is niet vergroenen om te vergroenen. Kritisch is de ceo over het klakkeloos “omkatten” van eengezinswoningen uit de jaren zeventig naar nul-op-de-meter. “Het is de vraag of dat maatschappelijk verstandig is. Moet je al die rijtjeshuizen omkatten, of leg je er wat geld bij en creëer je andersoortige, toekomstbestendige woningen?”

Geld weggooien

Waarom? Van den Berg en Wielaart leggen uit. Denk aan de groei van de eenpersoonshuishoudens. Denk aan de 800.000 80-plussers; dat zijn er straks 2 miljoen. Denk aan het zorgstelsel en aan het langer thuiswonen. Moeten al die mensen straks “wegkwijnen” in hun nul-op-de-meter-eengezinswoningen? “Onzinnig” en “geld weggooien”, meent Van den Berg.

Aan gemeenten en corporaties de taak om een verstandige mix in het woningaanbod te verzorgen. Van Wijnen verzorgt volgens Van den Berg graag de “vertaling naar de huisvestingsvraag”.

Markt middenhuur naar 20.000 woningen

In de mix zit ook middenhuur: huurwoningen van 700 tot 1000 euro. Van Wijnen is met een groeiend aantal beleggers en gemeenten aan de slag met middeldure huurwoningen. Die markt krijgt nu echt vaart, ziet Van den Berg. “De aantallen groeien significant.”

Afgelopen jaar werden door Van Wijnen ruim vijfhonderd woningen gebouwd voor beleggers als Bouwinvest, Amvest, Altera en Syntrus Achmea. “We gaan richting de duizend woningen per jaar in dit segment.”

De hele Nederlandse markt groeit naar tienduizend opgeleverde middenhuurwoningen dit jaar en volgend jaar, hoorde Van den Berg van de beleggers. “En als het meezit met het kabinetsbeleid gaan we naar twintigduizend per jaar.”

Middenhuurproject kun je herhalen

De middenhuurwoningen komen niet alleen maar in de binnensteden van de grote steden, maar “verspreiden zich langzaam” over heel Nederland. Beleggers snuffelen volgens Van den Berg aan posities in de provincie.

Van Wijnen zelf doet middenhuurprojecten in Assen Dronten, Sneek en Rosmalen. Daarbij doet Van Wijnen de “hele projectontwikkeling” en de beleggers vaak de voorfinanciering.

Van Wijnen ziet bij de middenhuurprojecten graag een “bepaalde herhalingsgraad”. Van den Berg: “We kunnen natuurlijk elke keer wel gaan discussiëren over de indeling en het materiaalgebruik, maar als een bepaald woningtype werkt, dan kun je daar voor een volgend project ook voor kiezen. Wel kun je de prijs herijken, door zowel naar de kostenfactoren te kijken maar ook naar de herhaalvoordelen.”

Volwassen gesprekken met beleggers

Met de beleggers en andere klanten heeft Van Wijnen “volwassen gesprekken” over de spelregels bij deze projecten. Welke woningen worden gebouwd, hoe wordt gerekend en welke marge wordt van Wijnen gegund?

Daar komt een “reële marge” uit, zegt Van den Berg. Hoe hoog die is, zeggen de bouwdirecteuren niet.

10 procent marge

Wielaart licht een tipje van de sluier op: “Wij vinden redelijk: een AK en winst van minimaal 10 procent; 7 procent voor algemene kosten en 3 procent winst. Dat is minimaal verantwoord en verder afhankelijk van het risicoprofiel van het project.”

Van den Berg: ”Dat krijgen we nog niet altijd, maar dat is wel waar we naartoe koersen.”

Van Wijnen groeit naar recordomzet

Van Wijnen Groep heeft in 2016 een recordomzet geboekt van 763 miljoen euro. De ontwikkelende bouwer groeit al drie jaar op rij met dubbele cijfers. De nettowinst bedroeg vorig jaar 14,7 miljoen euro (marge 1,9 procent). Het personeelsbestand groeide vorig jaar met 150 werknemers (+10 procent). Vooral ervaren mensen werden aangenomen en “rood gespoten”. Van Wijnen is actief met aarbevingsbestendige woningen in Groningen, studentenwoningen in grote steden en kleine in- en uitbreidingen van zo’n veertig woningen in steden als Assen en Schiedam. De 25 vestigingen werken in “vrijheid en verbondenheid”. Grote projecten worden gewogen op het hoofdkantoor in Baarn. “We hebben niet hele lage limieten. Maar waar er limieten zijn worden ze strak bewaakt”, zegt bestuursvoorzitter Edwin van den Berg. In de utiliteitsmarkt is Van Wijnen onder andere actief als bouwer van het hoofdkantoor van Vanderlande en het duurzame distributiecentrum van Bol.com. Met Trebbe, ENGIE en Unica wordt gewerkt aan het nieuwe Amphia-ziekenhuis. Onderhoud en beheer bij onder andere ruim honderd corporaties zorgden in 2016 voor 166 miljoen omzet, 20 procent van het totaal.
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels