nieuws

Waarom de consument zich tegen de Bouwwet van Blok verzet

woningbouw Premium 42

Stef Blok, minister Wonen, belooft consumenten en opdrachtgevers betere nieuwbouwwoningen. En toch is Vereniging Eigen Huis nog altijd bang voor vooral hogere kosten en katten in zakken. “Wie springt er nou in een zwembad zonder water?”

Na talloze turbulente jaren van gelobby, politieke hoorzittingen en oefenen in het veld, behandelt de Tweede Kamer woensdag een even beladen als historische Bouwwet. Voor de behandeling in de plenaire zaal is zelfs zeven uur ingeruimd. Direct betrokken verwachten dat de aanwezige Kamerleden die tijd niet nodig hebben.

“Met wat er nu ligt, krijgen we niet eens vier uur vol”, twittert één van hen. Niet eens vier uur? Dit is toch een belangrijke wet? denkt de gemiddelde gemeentelijke bouw- en woningtoezichthouder. “Mijn baan staat op het spel.”

Het COBc heeft een alternatieve visie voor de toetsing van en het toezicht op constructies opgesteld.

Die zorg is maar ten dele terecht. Ja, minister Blok pakt een aantal taken van de ‘bouwpolitie’ af, de controle op constructies en brandveiligheid ligt straks bij private partijen en een nog op te tuigen Zelfstandig Bestuursorgaan, maar de bevoegdheden met betrekking tot ruimtelijke afwegingen blijven gewoon bij gemeenten.

‘Zeven uur krijgen we nooit vol’

Er zijn meer redenen te bedenken, waarom de Kamer die zeven uur nooit volgepraat krijgt. Er is namelijk al best veel gezegd en geschreven over deze wet. Deskundigen reisden vaker af voor een hoorzitting in de Kamer en alle voor- en nadelen zijn vaker onderzocht. Maar misschien wel veel belangrijker: deze wet speelt in het publieke en politieke debat een figurantenrol.  

Bouwregels? Wat is daar nou sexy aan? Bij uitzondering schrijven de landelijke dagbladen erover, maar ook het feit dat de wet al weken op zijn beurt moet wachten vanwege een “bomvolle Kameragenda” (lees: andere onderwerpen zijn net even iets belangrijker) getuigt daarvan.

Betekent niet dat minister Blok de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen zonder slag of stoot door zowel de Tweede als Eerste Kamer loodst. Ook dat valt nog te bezien.

Met in het achterhoofd de naderende verkiezingen, wil de PvdA eigenlijk dat Blok zijn voorstel op cruciale onderdelen aanpast. Gemeenten vrezen op hun beurt voor lagere legesopbrengsten, terwijl het Instituut voor Bouwrecht blijft waarschuwen voor een toename van het aantal juridische geschillen. Zelfs de consument, voor wie minister Blok deze wet grotendeels zegt in te voeren, is verre van tevreden.

Vereniging Eigen Huis wil niet in het diepe springen

“De stelselwijziging nu doorzetten is een sprong in het diepe, in de wetenschap dat er tot nu toe geen water in het zwembad zit, zonder te controleren of dat inmiddels wel het geval is”, schrijft Vereniging Eigen Huis (VEH) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.  

VEH is het met de minister eens dat de borging van bouwkwaliteit omhoog moet. “Dat is hard nodig, in tegenstelling tot wat de bouwsector ons wil laten geloven. Woningen worden praktisch nooit zonder gebreken opgeleverd.” Over de uitwerking van het wetsvoorstel is VEH echter een stuk minder enthousiast.

Informatieplicht is wassen neus

De consumentenvereniging heeft meerdere bedenkingen. Zo wil Blok aannemers verplichten om de consument te informeren op welke wijze die tegen gebreken verzekerd is.  Volgens VEH schiet die informatieplicht te kort. “Wat als een aannemer aangeeft dat er geen verzekering is? Dan kan de consument alleen besluiten de woning niet te kopen.” Dat is een onwaarschijnlijk scenario, volgens VEH.

“Door de aanhoudende krapte op de woningmarkt is dat vaak geen optie. Bovendien kan de aannemer de informatieplicht straffeloos niet nakomen, omdat daarop geen sanctie is gesteld. Vereniging Eigen Huis vindt dat de consument beschermd moet worden door het aanbieden van zekerheid door de aannemer verplicht te stellen, inclusief passende sanctie.”

Stef Blok

In de brief die gericht is aan Kamerleden zoals Albert de Vries (PvdA) en Roald van der Linde (VVD), waarvan het nog maar de vraag is of zij na de verkiezingen terugkeren in de Kamer, staan meer zorgen genoemd.

De onwetende consument

“Kwetsbaar” noemt VEH het wettelijke recht dat consumenten krijgen om vijf procent van de aanneemsom vast te houden tot alle gebreken na oplevering zijn hersteld. Ook de overheveling van de taken van gemeente naar een “geheel nieuwe bedrijfstak van private kwaliteitsborgers”, maakt VEH ongerust. “Dit levert grote vraagtekens op.”

Bovenal vindt VEH dat de bouw nog niet klaar is voor een stelselwijziging. “De resultaten van de pilots die in de loop van vorig jaar bekend werden (Den Haag, Zeeburgereiland, Twello) wijzen allemaal de verkeerde kant op: hoge, dan wel onbekende kosten en problemen bij de kwaliteitscontrole.”

Rustig aan. Knip het wetsvoorstel in tweeën. Voer alleen delen in die “onomstotelijk voor meer kwaliteit zullen zorgen.” Dat stelt VEH voor. Dat zou betekenen dat de bouw- en woningtoezichthouder nog even kan blijven zitten waar hij zit, dat de leges van gemeenten niet in ‘gevaar’ komen en dat vooral de bouwer er extra taken en kosten bijkrijgt.

Rob Mulder

Wie dit wetgevingstraject dat de gemoederen in de bouw al zeker tien jaar bezighoudt, een beetje volgt, weet dat ook voor dit voorstel geen unanieme meerderheid te porren is. Dat zou oneerlijk zijn jegens bouwbedrijven.

“Onzin”, vindt Rob Mulder van VEH. “Het gaat hier toch over de consument?”



Het debat over de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen vindt woensdag in de Tweede Kamer plaats en begint rond twee uur ’s middags. Verslaggever Thomas van Belzen doet op Twitter rechtstreeks verslag van dit debat.

 

Reageer op dit artikel