nieuws

‘Eindgebruikers moeten meer zeggenschap krijgen’

woningbouw Premium

‘Eindgebruikers moeten meer zeggenschap krijgen’

Aannemers geven toe dat de klant onvoldoende koning is. Of dat probleem valt op te lossen met strengere regels, wagen ze echter te betwijfelen. Kan de wetgever iets doen? Of is het een kwestie van marktwerking? Drie ‘bouwers’ geven hun mening over een beladen politiek dossier.

‘Niet bang zijn voor consument’

Wim van der Maas, directeur Aannemersfederatie

Hij zit er niet op te wachten, maar als er echt niets anders opzit dan moet het Burgerlijk Wetboek maar worden aangepast: “Eindgebruikers moeten meer zeggenschap krijgen. Leuk vinden we het niet, maar als je oog wilt hebben voor de klant dan moet je soms ook concessies doen.”

De spelregels moeten duidelijk zijn, onderbouwt Van der Maas: “Anders sta je over vijf jaar waar aan de toog van de rechtbank. Overigens denk ik dat het reusachtig meevalt met bouwfouten waar consumenten jaren na oplevering mee te maken krijgen. Je praat over uitzonderingsgevallen. Daarom denk ik ook niet dat we met zo’n wetswijziging bang moeten zijn voor de consument. Die komt straks echt niet met elk probleem bij ons aankloppen.”

‘Alles is al dichtgeregeld’

Vincent van den Broek, directeur Smit’s Bouwbedrijf

“Smit’s bouwbedrijf richt zich van oudsher op de consument”, zegt directeur Vincent van den Broek. Wel neemt hij een tendens waar: “We komen uit een traditie van mensen die konden kiezen voor andere tegeltjes, sanitair en misschien een dakraam. Nu gaat het over de complete indeling van een huis. Wij bieden kopers een grote vrijheid en zien installaties en binnenafwerking los van het casco. Of we ook een bloemetje brengen bij de oplevering? De ene keer nemen we een plant mee en de andere keer plaatsen we een vlaghouder met een Nederlandse vlag erin.”

Je onderscheiden als bouwbedrijf blijft echter lastig, zegt Van den Broek: “De locatie is vaak belangrijker dan het product. Huis a, b of c maakt de klant daarna niet zoveel meer uit. Een huis koop je, anders dan een auto, maar een paar keer in je leven. Als je een keer ontevreden bent over een Opel, koop je de volgende keer een ander merk.”

De bouwdirecteur onderschrijft dat de positie van de huizenkoper zwak is. Of de overheid daar iets aan kan doen, waagt hij echter te betwijfelen: “Volgens mij is het allemaal al prima geregeld.” Met het ‘dikke’ Bouwbesluit valt wel winst te behalen, besluit Van den Broek: “Eind jaren tachtig ben ik in de bouw begonnen. Toen stond de model bouwverordening in twee mapjes. Iedereen kende die uit zijn hoofd.”

‘Mkb betrekt consument er al bij’

Hendrik Jan Blomberg, directeur Gebr. Blomberg

“Het Burgerlijk Wetboek aanpassen gaat te ver”, vindt Hendrik Jan Blomberg, directeur van bouwbedrijf Gebr. Blomberg. “Dat heeft nogal wat consequenties. Straks moeten wij bij oplevering een handboekje aanleveren, waarin staan hoe we gebouwd hebben en dat we gebouwd hebben volgens het Bouwbesluit. Vooral voor het mkb zal dat een zware kostenpost zijn.”

De positie van de consument is juist bij grote woningbouwprojecten zwak, vervolgt Blomberg: “Als je dan een schuifpui wil, betaal je ineens veel meerwerk, terwijl een schuifpui niet veel duurder hoeft te zijn dan kozijnen. Grote bouwers gebruiken die wijzigingen om hun marges te halen. Maar bij seriematig bouwen kun je bijna ook niet anders.” Blomberg betrekt kopers bij het opstellen van een offerte. “Wij leggen uit wat hij krijgt en bovendien kan hij invloed uitoefenen op de indeling, maar de particulier kijkt vooral naar de goedkoopste. Daarmee snijdt hij zichzelf in de vingers. De goedkoopste blijkt achteraf vaak de duurste.” 

Acht eisen van consumentenorganisaties

De consumentenorganisaties VACpunt Wonen en de Woonbond hebben minister Blok acht aanbevelingen gedaan. Cobouw vroeg de Aannemersfederatie en Bouwend Nederland er op te reageren. De laatste partij is niet op alle acht voorstellen ingegaan.

Advies 1: Koper bepaalt agenda bouwoverleg

Reactie Aannemersfederatie:“Wij zijn het er mee eens dat gebruikers een grotere betrokkenheid moeten hebben bij de inrichting van de woon- en leefomgeving. Maar de deskundige zal altijd nodig zijn. Een tweede Overleg Platform regelgeving Bouw is niet wenselijk. Wellicht is het goed de samenstelling van het OPB te evalueren.”

Advies 2: Bouw formele inspraakmomenten in

Reactie Aannemersfederatie: “Oneens. Het kan ook anders. Dit leidt tot onwenselijke stroperigheid en vertragingen.”

Reactie Bouwend Nederland: “Er zijn al vele succesvolle initiatieven met verschillende mate van volwassenheid. Koester deze en bouw ze uit.”

Advies 3: Ontwikkel sanctiemogelijkheden

Reactie Aannemersfederatie: “Prima. De plannen van Blok komen hieraan in belangrijke mate tegemoet. Met de nieuwe wet krijgt de gebruiker de mogelijkheid een falende bouwer via de rechter aan te pakken. AFNL acht dat de juiste weg.”

Reactie Bouwend Nederland: “De inhoud moet leidend zijn en de organisatie en de structuur volgend. Concretisering van de wensen, de doelen en de resultaten moeten worden nagestreefd en is nodig.”

Advies 4: Benut ervaringen van gebruikers

Reactie Aannemersfederatie: “Het benutten van gebruikerservaringen is zonder meer wenselijk. AFNL ziet echter niets in formele adviesorganen, maar zou kennisinstellingen willen oproepen om structureel gebruikers in de begeleidingscommissies te betrekken.”

Advies 5: Benoem in wet- en regelgevingessentiële waarden voor gebruikers

Reactie Aannemersfederatie: “Wij zijn het eens met deze stelling, maar denken dat het al is gebeurd. De genoemde basiswaarden komen immers vrijwel overeen met de uitgangspunten van het Bouwbesluit.”

Advies 6: Maak bouwregels transparanten begrijpelijk

Reactie Aannemersfederatie: “Eens met het streven naar eenvoudige en begrijpelijke regels, maar de regels moeten in de eerste plaats doelmatig zijn.”

Reactie Bouwend Nederland: “Transparante en begrijpelijke regelgeving is inderdaad van groot belang. Daar zijn zeker nog slagen te maken. Waak wel voor het beeld dat alles voor iedereen begrijpelijk kan worden gemaakt.”

Advies 7: Ontwikkel instrumenten voor kwaliteitsborging

Reactie Aannemersfederatie:“Elk instrument moet erop gericht zijn te toetsen dat aan de eisen is voldaan. Als gebruikers meer invloed hebben op de eisen (zie punt 5.), dan wordt het doel van dit punt vanzelf geborgd.”

Advies 8: Ontwikkel een platform voor gebruikersevaluaties

Reactie Aannemersfederatie: “Er wordt al gesproken over een benchmark-systeem. Daarmee worden de initiatiefnemers op hun wenken bediend. Het is wel van groot belang dat de evaluaties maximaal objectief zijn.”

Reactie Bouwend Nederland: “Het idee van een online platform voor het delen van ervaringen met betrekking tot de kwaliteit van bouwers en bouwwerken onderschrijven wij zeer. Bestaande initiatieven als bouwnu.nl zijn zich al aan het vernieuwen en hebben veel potentie voor verbreding en uitbreiding.”

Reageer op dit artikel