nieuws

Op zoek naar sleutel in woningcrisis

woningbouw Premium

Op zoek naar sleutel in woningcrisis

In een zanderige nieuwbouwwijk staat een serie dienstauto’s met bijbehorende chauffeurs. Minister Donner (Binnenlandse Zaken) is zojuist op bezoek geweest bij een gescheiden vrouw met twee kinderen met een minimuminkomen die hier haar eigen huis heeft gebouwd.

Donner wilde alleen komen praten over een pilot voor monitoring van de leefbaarheid in bestaande woonwijken, als hij ook het Homeruskwartier mocht bezoeken. De wijk is voor Donner interessant, want daar ligt mogelijk de sleutel in de woningbouwcrisis. “Donner is een systeemdenker en het systeem is vastgelopen. Hij is nu op zoek naar een andere oplossing”, legt Adri Duivesteijn, wethouder Wonen in Almere, uit. Het huidige stelsel van sociale woningbouw lijkt inderdaad op een faillissement af te stevenen. De corporaties staan met de rug tegen de muur. Stijgende onrendabele toppen, Europese regels en de afroming van middelen door het Rijk maken investeringen in sociale nieuwbouw bijkans onmogelijk. Maar ook woningbouw door ontwikkelaars loopt de laatste jaren spaak. De ondergrens van 70 procent voorverkoop van nieuwbouwwoningen wordt vaak niet gehaald, met uitstel en afstel van projecten tot gevolg. Het Homeruskwartier is daarentegen een voorbeeld van blakende woningbouw in crisistijd. Binnen enkele jaren verrijzen hier 1000 woningen op 700 kavels. “En het mooie is: een eigen woning is hier ook bereikbaar voor mensen die nu huurtoeslag ontvangen.”

Duivesteijn rijdt met gebiedsmanager Jaqueline Tellinga door de wijk in aanbouw. Beiden kennen ze de verhalen van de nieuwe bewoners. “Kijk, hier bouwt een mevrouw met zeer duurzame houten elementen uit Duitsland”, wijst Duivesteijn. “En dit is het huis van een kunstenaar, die uiteindelijk geen geld meer had voor een gevel.” Het huis is nu bedekt met witte repen van een productieband als gevelbekleding. “En dit zijn allemaal woningen met stichtingskosten van maximaal 185.000. Speciaal voor mensen met een inkomen tussen de 20.000 euro en de 36.500 euro.” Hij wijst op een rij grote eengezinswoningen waarvan de gevel steeds iets verspringt. Duivesteijn is trots op deze woningen. Het programma ‘Ik Bouw Betaalbaar in Almere’ stelt Almere mensen met een lager inkomen in staat een eigen huis te bouwen. “En zonder subsidie of onrendabele top.” Almere heeft hiervoor een nieuw systeem bedacht. “Mensen met dat inkomen kunnen vaak niet voor het gehele bedrag een hypotheek krijgen. Wij nemen voor het restbedrag een aandeel in de woning met een lening af bij de Bank Nederlandse Gemeenten tegen een gunstig tarief. Als mensen in inkomen stijgen moeten ze verplicht hun aandeel vergroten. Als ze het huis verkopen, wordt naar rato de waarde in de woning gedeeld en de rente die wij hebben voorgeschoten alsnog door de eigenaar betaald”, legt hij uit. “Het mooie is: We verkopen de kavel tegen het normale, commerciële tarief en niet de gereduceerde sociale grondprijs die we aan corporaties zouden rekenen. Daarmee bouwen wij ook een risicobuffer op voor als de rente harder stijgt dan de woningwaarde.” Het Homeruskwartier bewijst niet alleen dat particuliere bouw crisisbestendige bouw is. Het laat ook zien dat op deze manier kan worden voorzien in de woonbehoefte van een deel van de doelgroep van sociale huisvesting. Ook financieel is de woonwijk een lucratief project voor de gemeente, 65 miljoen euro heeft het inmiddels opgebracht. “Plus wat daarbij komt aan belastingen en dergelijke.” Er is veel interesse van andere gemeenten, maar er zijn haken en ogen. “De gemeente moet grondeigenaar zijn om op deze manier te kunnen ontwikkelen, dat is niet altijd het geval”, zegt hij. “Projectontwikkelaars zijn natuurlijk gewoon arme sloebers die met andermans geld woningen bouwen. Dat werkt niet met een langere termijn. Gemeenten, corporaties en beleggers kunnen daarentegen wel plannen op de lange termijn. Hier waren ook in de eerste instantie maar 40 procent van de kavels verkocht, maar wij voorinvesteren niet in de stichtingskosten, zoals een reguliere projectontwikkelaar.”

Reageer op dit artikel