nieuws

Regisseur van het bouwproces met luisterend oor

woningbouw

Regisseur van het bouwproces met luisterend oor

Dichter op de huid van de consument zitten. Architectenbureau Van den Berg uit Houten geeft als regisseur van het bouwproces de consument een grotere invloed op de woning die hij koopt. Het project “Het landje van Kemp” voor BAM Woningbouw bewijst dat. “We beginnen met een leeg vel papier.”

Dick van de Merwe zit achter zijn beeldscherm en klikt op een van de
L-vormige woningen die hij – zogenaamd – gekocht heeft. Het is een
kwadrantwoning, de woningen van de drie buren zijn ook zichtbaar. Een van de
buren heeft hun woning via de internettoepassing een kwartslag gedraaid, ziet de
directeur/architect van architectenbureau Van den Berg Houten. Dat was hij ook
van plan. Verder graag nog een uitbouw, een dakkapel en de buitenkant van
keramiek. Zo, dat ziet er mooi uit. Klik… en klaar. De aannemer kan aan de slag.
Het is nog geen virtuele wereld zoals Second Life of The Sims, maar een grotere
rol voor internet in het verkoopproces ziet Van de Merwe wel voor zich. Daarom
liet hij speciale software ontwikkelen: de 3D-configurator. Van de Merwe kent
geen andere ontwikkelaars die op deze manier de eindgebruiker het stuur in
handen geeft. Ook het concept wat de consument kan kiezen, de energiezuinige
“A-plus-woning” voor starters, kan hoge ogen gooien. Behalve energiezuinig (epc
0,45) is de woning goedkoop (rond de 100.000 euro). Het concept van Van den Berg
Groep, installatiebedrijf Lomans en VDR Bouwgroep ligt inmiddels in de week bij
verschillende bouwpartijen. Van de Merwe liet zich voor de 3D-configurator
inspireren door autowebsites. “Daarbij kun je zelf je model samenstellen, je
velgen uitkiezen, de kleur en nog veel meer.” En dan natuurlijk niet zoals
autofabrikant Ford het ooit deed: “u kunt hem bij ons in alle kleuren kopen, als
het maar zwart is.” De klant moet echt kunnen kiezen. Architecten die
interactief, dus met de consument, ontwikkelen, zijn er nog niet veel, stelt Van
de Merwe. “Vaak is de houding nog steeds: Wíj zijn de ontwerper, wíj hebben er
verstand van, dus iedereen blijft er met zijn onbevoegde handen vanaf.” Van den
Berg Architecten doet het anders. “Wij zijn regisseur van het ontwerpproces. Dat
betekent dat je kijkt naar de belangen van bewoners, ontwikkelaars, bouwers,
beleggers, gemeenten, bezwaarmakers – iedereen die erbij betrokken is.” Een spin
in het web.

Poldermodel

Het lijkt wat op het oer-Hollandse poldermodel, erkent Van de Merwe. “In
zekere is het vergelijkbaar. Maar in de politiek heb je een verheerlijking van
het compromis. Het eindproduct van een ontwerpproces mag echter nooit een
compromis zijn, vind ik. Je moet uitkomen op het best passende model.” De kunst
is de potentiële koper al vanaf het begin op te zoeken en zijn behoeften en
wensen naar voren te halen. Dat doet de architect voor het project “Het landje
van Kemp” in Werkhoven, nabij Houten (Utrecht). Opdrachtgever voor het project
is BAM Woningbouw. Het bouwbedrijf hoorde dat er veel weerstand in het dorp was
tegen bouwactiviteiten op het stukje weiland tussen het dorp en de sportvelden
dat eigendom is van meneer Kemp. Daarom koos het voor de benadering van Van den
Berg. Hoe gaat het in zijn werk? “Begin met een leeg vel papier”, legt de
architect uit. Dus geen schetsontwerpen maken voordat je de eindgebruikers
spreekt, ook niet in je hoofd. “Dat is natuurlijk best verleidelijk, maar je
moet het niet doen. Cynische bewoners geloven overigens niet dat we blanco
beginnen. ‘Jullie zeggen wel dat jullie nog geen plannen hebben gemaakt, maar is
dat wel zo?’ zeggen ze dan. Het wantrouwen in het begin is enorm.” Het
wantrouwen in Werkhoven is inmiddels omgeslagen in enthousiasme. De bewoners
kwamen massaal op de “meedenkavond” af, nadat huis aan huis werd gefolderd, de
dorpsraad werd ingelicht en werd geadverteerd in de lokale krant om vooral mee
te denken. De bewonersparticipatie leidde tot vier scenario’s (de 3D-simulator
werd in dit project overigens niet gebruikt). “Die hebben we in een kwartier
tijd gepresenteerd. Daarna werden de bewoners opgesplitst in groepen en mochten
ze na anderhalf uur presenteren wat zij van de schetsen vonden. Je draait het
dus om, de consument is aan zet.” Randvoorwaarden zijn er wel. BAM stelt als eis
dat er minstens zestig woningen moeten komen, omdat het project anders
bedrijfseconomisch niet rendabel is. En het waterschap heeft als eis dat
minstens 10 procent van het oppervlak water moet zijn. Hoewel de woningen er nog
niet staan, is het project volgens Van de Merwe nu al een succes te noemen.
Begin deze maand werd het stedenbouwkundig plan goedgekeurd door de gemeente, na
de zomer is het woningbouwconcept klaar. De bewoners zijn enthousiast. Voor de
zestig woningen hebben zich al voldoende belangstellenden gemeld.

Consumentgericht

Van de Merwe is trots. “Je hoort de bouwwereld al jaren roepen: de klant is
koning en we moeten consumentgericht bouwen, maar in de praktijk gebeurt het
niet. Bij dit project wordt het écht gedaan.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels