nieuws

Lightversie zelfbouw blijkt een flop voor consumenten

woningbouw Premium

Woonconsumenten hebben geen interesse in een lightversie van particulier opdrachtgeversschap. Dat blijkt uit een experiment van de SEV met ruim duizend woningen in Almere.

Het idee was aardig. Een lightversie van particulier opdrachtgeverschap,
waarbij de toekomstige bewoners wel de lusten (zeggenschap over de woning)
krijgen, maar niet de lasten (verantwoordelijkheid en risico’s van het
bouwproces). Belangstelling was er voor de 1200 woningen in het Homerus-kwartier
in Almere dan ook genoeg, drie jaar geleden bij de start van het project. Ruim
2200 geïnteresseerden schreven zich in en 76 ontwikkelaars en corporaties wilden
meedoen. Maar een paar jaar later ziet de gedroomde werkelijkheid er anders uit.
Slechts een handjevol bewoners wil nog meepraten. De rest is afgehaakt. De
ontwikkelaars moeten noodgedwongen zonder bewoners verder. “Het is, zacht
gezegd, anders verlopen dan van vooraf werd verwacht”, schrijven
SEV-onderzoekers Gijs Foeken en Ries van der Wouden in de evaluatie van het
project. De toekomstige bewoners bleken niet echt interesse te hebben in het
ontwikkelconcept medeopdrachtgeverschap. Ze waren gewoon op zoek naar een woning
of waren gevallen op de prijs/kwaliteitsverhouding. De betrokken ontwikkelaars
merkten dat de interesse van de beoogde bewoners hoofdzakelijk uitging naar de
eigen woning. “Ze zijn niet geïnteresseerd om samen een stad te maken. Zodra de
eigen kavel in beeld komt verdwijnt het collectieve belang naar de achtergrond”,
aldus Foeken en Van der Wouden.

Te complex

Vooraf waren de ontwikkelaars nog positief over medeopdrachtgeverschap. De
ontwikkelaars waarderen de vrijheid: de gemeente stelt geen eisen aan
programmering, aantallen woningen en stedenbouwkundige eisen. De tijd vraagt ook
om nieuwe manieren van bouwen, de consument wordt immers veeleisender. De
consument blijkt in Almere echte klassieker dan gedacht. De woningprijs is voor
de consumenten misschien wel het belangrijkst. Die bleek vaak hoger dan
verwacht. Geïnteresseerden werden gelokt met een zo gunstig mogelijke prijs, die
in een later stadium veel hoger uitviel. Een groot deel van de woonconsumenten
haakte hierdoor af. Mogelijk priemender is de conclusie dat woonconsumenten en
bouwers moeizaam met elkaar samenwerken, al lijkt vooral de consument daar debet
aan. “De toekomstige bewoners zijn volgens de ontwikkelaars niet of nauwelijks
in staat mee te denken tijdens de plandetaillering. Het is simpelweg te
complex”, aldus de onderzoekers. De consumenten geven toe zich hierop te hebben
verkeken. Het kostte veel meer tijd en energie dan gedacht. De SEV merkt op dat
de communicatie tussen bouwers en consumenten over de voortgang van projecten te
wensen over laat. “Ze zijn al snel bang dat hun project niet goed loopt, of
zelfs stagneert, als ze een tijdje niks van de ontwikkelaar vernemen.” De
lightversie van particulier opdrachtgeverschap is eerder een verzwaarde versie
van traditioneel en consumentgericht bouwen geworden, stellen Foeken en Van der
Wouden. Conclusie: “Het lijkt erop dat de consument niet zit te wachten op
medeopdrachtgeverschap.”

Reageer op dit artikel