blog

Immense bouwopgave

woningbouw 325

Immense bouwopgave

We staan de komende jaren voor een immense bouwopgave. Jarenlang is er te weinig gebouwd. Daardoor hebben we nu te maken met een stevig tekort aan woningen. Alleen al daarom moeten er de komende jaren zo’n 80.000 woningen per jaar worden gebouwd. Dit aantal is nodig om voldoende mensen onderdak te geven en om ervoor te zorgen dat de woningprijzen niet nóg meer exploderen. Aan de vele ambities van partijen ligt het niet. De woningcorporaties willen naar 34.500 woningen per jaar, beleggers willen de jaarproductie richting de 15.000 woningen opschroeven en de ontwikkelende bouwers willen ook graag vol aan de bak met hun koopwoningen.

Los van deze nieuwbouwopgave staan we met elkaar ook aan de lat voor een verduurzamingsoperatie. Want willen we in 2050 echt naar een CO2 neutrale bebouwde omgeving, dan moeten er elk jaar pakweg zo’n 200.000 woningen in de voorraad worden aangepakt. Alles bij elkaar een machtig mooie opgave dus, die allemaal wel door dezelfde mensen en dezelfde bedrijven moeten worden opgepakt. Tegelijkertijd weten we allemaal hoe schaars vakmensen in de bouw nu zijn. Ook is er een gierend tekort aan materialen en componenten.

En toch, als er één sector is die het kan, dan is het de bouw wel. Wie anders moet het doen? Het kan echter ook alleen als werkelijk alles praktisch op elkaar wordt afgestemd en er schaalvoordelen komen. Een goede integrale wet- en regelgeving die optimaal stimulerend is kan zeker ook een stevig handje helpen.

Hoe gaan opdrachtgever en opdrachtnemer de samenwerking aan

De kern in zo’n aanpak ligt niet alleen in technologische hoogstandjes maar zit vooral ook in het communicatieve deel ervan. Hoe gaan opdrachtgever en opdrachtnemer de samenwerking met elkaar aan? Daar zijn echt nog wel wat slagen te maken, Wat nu nog voorkomt is dat bijvoorbeeld ingeval van een hoogniveau verduurzamingsrenovatie een woningcorporatie een bouwbedrijf selecteert op basis van de laagste prijs. Als vervolgens niet helder wordt afgesproken over wie de bewoners informeert om de woning voor de renovatie leeg te maken, moet niet raar opkijken van vervelende verrassingen. Want als de bouwvakkers dan op het ‘moment suprême’ aankomen en zien dat de woning nog vol staat met meubels en spulletjes, zorgt dat voor vertraging. Door onvoldoende communicatie blijven we hangen in oude kostenpatronen. Wie doet wat? Is het de corporatie die de communicatie naar de bewoners doet of ligt dat bij het uitvoerende bouwbedrijf? Het lijkt zo simpel.

En natuurlijk: het gaat om meer. Ik zou daarom ook toe willen naar ‘innovatielabs’ waarbij opdrachtgevers en opdrachtnemers meer dan nu continu van elkaar (willen) leren hoe zij effectiever kunnen samenwerken. Door bijvoorbeeld in het proces voortdurend samen te evalueren wat er beter of anders kan. We moeten een continue leercurve op gang zien te brengen.

Ook de overheid kan een helpen. Al is het maar door de sector de garantie en het vertrouwen te geven dat we niet een tweede keer met de ‘honkbalknuppel’ zo’n harde klap in de nek krijgen, zoals helaas wel tijdens de laatste crisis is gebeurd. Zolang iedereen in de sector nog altijd de bibbers heeft van die vreselijke crisis, kan de focus echt nooit optimaal gericht worden. Want dan denkt de fabrikant van vloerdelen bijvoorbeeld wel drie keer na alvorens hij een extra fabriek bijbouwt, want tegen de tijd dat die er staat, is de markt misschien wel weer in elkaar geklapt. Dus liever pakt hij nú zijn marge in plaats van te investeren.

Pieken en dalen voortaan voorkomen

Vertrouwen betekent dus ook dat de overheid de juiste condities creëert. Door ervoor te zorgen dat de pieken in de bouw voortaan niet meer zo hoog en de dalen niet meer zo diep worden. Misschien is het om die reden zelfs beter dat we ons focussen op slechts jaarlijks 70.000 nieuwbouwwoningen en 100.000 verduurzamingsrenovaties. En als het met de markt tegenzit, gaan we vanuit die continuïteitsgedachte terug naar 50.000 te bouwen woningen maar in elk geval niet lager. En voordat iedereen nu roept “ja dat is natuurlijk om de bouw te helpen”, zeg ik: “Laten we het vooral doen voor al die mensen die nu geen betaalbaar huur- of koophuis kunnen krijgen, alsook door er tegelijkertijd voor te zorgen dat er nooit meer zoveel mensen in de stress hoeven te schieten omdat hun koophuis financieel onder water is komen te staan.” Maar misschien wel het aller belangrijkste argument: dat we daardoor eindelijk onze blik ook écht op de duurzame toekomst kunnen richten.

 


Nico Rietdijk, directeur NVB Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels