artikel

‘Bouw met en voor de mensen’

woningbouw 12

‘Bouw met en voor de mensen’

Van bouwplan tot aanbesteding: in Peel en Maas doen burgers met een dorpsbouwmeester bijna alles zelf. Maar de komst van tien Heijmans Ones stuitte plotseling op verzet.

Ambtenaren van ministeries en andere gemeenten reizen af en aan naar Peel en Maas. Hoe doen ze dat daar toch? Alles zelf? Burgerparticipatie?

De renovatie van het plaatselijke kasteel de Keverberg, bijvoorbeeld, was er nooit gekomen zonder ruim 25.000 vrijwilligersuren. Wethouder Arno Janssen is er trots op. “Burgers ontwikkelen initiatieven en wij ondersteunen die. Het belangrijkste voordeel? Bouwplannen stuiten nauwelijks op bezwaren, waardoor procedures er gladjes doorheen komen. Bij ons kan gewoon heel veel. We hebben ook een dorpsbouwmeester die architecten en plannenmakers adviseert hoe ze plannen mooier kunnen maken. Bouwleges en toezicht hebben we natuurlijk wel.”

 

Tijdelijk bouwen is het antwoord op veel vragen

 Daarom was het des te opvallender dat uitgerekend deze Noord-Limburgse gemeente afgelopen zomer in het nieuws kwam vanwege verzet tegen de bouw van tien Heijmans Ones. Het bevrijdende bericht kwam op 8 augustus: de rechter stond de bouw van tien Heijmans One woningen in Panningen toe.

Tijdelijke woningen

Janssen erkent dat het voorbeeld haaks staat op zijn ervaringen. Bezwaar maken tegen bouwplannen, dat gebeurt in zijn gemeente zelden. “Waar dit verzet mee te maken had? We hebben een park, dat wil men graag behouden. Eigenlijk zouden er twee woontorens komen, goed voor veertig woningen, maar wij hebben de plannen aangepast. Met het oog op toekomstige krimp hebben we behoefte aan tijdelijke woningen. Met de Heijmans One had het verzet op zichzelf dan ook niet te maken. De bouwvergunning voorzag daar echter nog niet in.”

De toon is gezet. In deze Limburgse gemeente is tijdelijk bouwen het antwoord op veel vragen. Bij de tien tijdelijke woningen blijft het dan ook niet. De gemeente Peel en Maas gaat voor honderd woningen die over tien jaar vrijwel moeiteloos kunnen worden verwijderd. “Nee dat worden niet allemaal Heijmans Ones. Het kan van alles zijn.”

Straattaal

Arno Janssen (67) is zelf het levende bewijs van waar zijn gemeente voor staat. Een man van het volk, glas altijd halfvol, niet vies van hard werken. De wethouder wonen vertegenwoordigt een lokale partij. Wie hem spreekt weet gelijk waarom. “Ik heb nooit geloofd in landelijke partijen, met landelijke hotemetoten die zich in verkiezingstijd even bezighouden met gemeentelijke kwesties.”

 

Door vindingrijk te zijn, proberen we nieuwe afspraken te maken

 Janssen is er voor en van de burger. Niet van politiek jargon, maar van straattaal. Met duurzaamheid als een van de belangrijkste speerpunten. Ten behoeve van een nieuwe duurzame wijk kreeg de gemeente onlangs extra speelruimte van minister Schultz. “En we kregen een prijs, omdat ons verbouwde gemeentehuis op dit moment de meeste energie opwekt van alle kantoorgebouwen in Nederland.”

Het bevalt hem er uitstekend. “Het is een heerlijk gebouw met zonnecollectoren en ijsverwarming. Het omgekeerde van het koelkastprincipe. Ik zou er een reportage over schrijven als ik u was.”

Vindingrijk

Wordt er verder eigenlijk nog gebouwd in de krimpgemeente? “Ja”, klinkt volmondig het antwoord. “In alle kernen. Dat is maar goed ook, want de druk op de sociale huurwoningen is groot. Met die honderd tijdelijke woningen willen we de druk verlagen.”

Krimpen vraagt echter ook om offers. Plannen voor ongeveer 400 woningen moesten geschrapt. “Dat doen we regionaal. Gelukkig hebben wij als gemeente zelf niet veel grond en zijn de ontwikkelaars ook niet gek. Door vindingrijk te zijn, proberen we nieuwe afspraken te maken. Dat lukt aardig.”

Janssen stimuleert collectief particulier opdrachtgeverschap. De bouw staat te ver af van consumenten, vindt hij.

 

Bouwers moeten vooraf met consumenten praten

 “Zeker in de goedkope sector krijgen mensen een beperkt aantal woningen voorgeschoteld. Als je iets anders wilt, kan dat niet. Ik vind dat bouwers aan devoorkant met consumenten moeten praten. Schrijf mensen niet voor wat ze moeten bouwen of wat goed voor ze is, maar vraag wat ze willen. Dat leidt tot een grotere betrokkenheid.”

Lege stallen

Vooruitstrevend en open minded: zo laat de gemeente Peel en Maas, agrarisch van aard, zich volgens Janssen het best omschrijven. Maar ook een gemeente waar leegstand op de loer ligt. De grootste opgave, net zoals de plattelandswoning. “Veel boerenbedrijven zijn gestopt, maar door allerlei regels lukt het ons niet om die aanleunende woningen een burgerbestemming te geven. Banken willen ze niet financieren. We hopen dat we dit najaar tot een iets ander beleid kunnen komen.”

Zo’n 50 hectare aan stallen staat leeg. Janssen waarschuwt voor geldverspilling. “De provincie subsidieert zonnepanelen op stallen om al het asbest eraf te halen. Niemand zit te wachten op lege stallen met zonnepanelen.”

Bijna 25 jaar zit hij al in de politiek. In 2018 gaat de 67-jarige wethouder met enige tegenzin met pensioen. “Het is gewoon een mooi vak.” 



3000 woningen te veel

Noord-Limburg heeft nog altijd een overschot aan woningbouwplannen. Er zijn plannen voor ruim 9000 woningen, maar eenderde daarvan lijkt niet meer nodig. Tot 2020 moet het overschot met 40 procent (1200 woningen) zijn teruggebracht.



Peel en Maas doet het best oké

De gemeente Peel en Maas moet 390 geplande woningen (22 procent van de voorraad) schrappen. Vergeleken met andere gemeenten in Noord-Limburg valt dat nog best mee. Alleen de gemeente Horst aan de Maas hoeft minder te snijden, slechts 5 procent. De pijn is het grootst in de gemeente Mook en Middelaar. Bijna driekwart van de plannen (377 woningen) kan daar de prullenbak in. Ook Venlo staat voor een grote opgave. Meer dan de helft (52 procent) van de planvoorraad (1346 woningen) lijkt overbodig.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels