artikel

‘We moeten niet de gemakkelijkste weg zoeken’

woningbouw

‘We moeten niet de gemakkelijkste weg zoeken’

Bart van Breukelen (55) is sinds 1 januari de nieuwe voorzitter van de vereniging van projectontwikkelaars Neprom. “Je moet ervoor waken dat je zegt: wij weten wel wat goed voor u is. Een valkuil waar we als sector ooit zijn ingetrapt.”

Een man van de stad. Toen Bart van Breukelen als kind door het Utrechtse Oudwijk liep, op weg naar school, kwam hij langs betoverende panden van de Alexander Numankade en de Poortstraat. “Vroeg in de ochtend en ‘s avonds laat in een oude, historische binnenstad zijn – dat zit in je”, zegt hij terwijl hij met de binnenkant van zijn hand een paar keer op zijn hart tikt. “De liefde voor de stad. Elk pand heeft een verhaal.”

Misschien dat hij daarom wel architect werd, alhoewel hij zelf zegt dat er aan zijn studiekeuze geen duidelijke drijfveer ten grondslag lag. Maar tijdens de opleiding werd hij “gegrepen” door het architectenvak. Jo Coenen was zijn begeleider. “Een geweldige vent. Hij stimuleerde je om te reizen en te lezen. Zijn idee was altijd dat je als architect een enorme kaartenbak van voorbeelden moest aanleggen.”

Crisistijd

Maar twee jaar na zijn afstuderen had hij het architectenvak alweer verlaten. Het was crisistijd. Architecten waren niet zo invloedrijk meer en werden “een beetje gemarginaliseerd”. Voor invloed op de gebouwde omgeving kon je beter in de projectontwikkeling gaan. Dertig jaar later is Bart van Breukelen directievoorzitter van projectontwikkelaar Synchroon en verkozen tot voorzitter van de Neprom. In een klein, benauwd vergaderzaaltje van het Neprom-pand in Voorburg zet Van Breukelen met rode konen de ramen even open na zijn eerste optreden als voorzitter. “Het is een beetje warm hier.”

‘De opgave is veranderd de afgelopen jaren’

 Van Breukelen treedt aan in een tijdperk dat projectontwikkelaars zich een nieuwe rol proberen eigen te maken. Niet meer dertien-in-een-dozijnhuizen uit de grond stampen in het weiland, maar creatief mogelijkheden zoeken in de stad. “De opgave is veranderd de afgelopen jaren. Het ontwikkelvak gaat heel erg over je verdiepen in de stad, de plek begrijpen en risico durven nemen. Verbinding zoeken met ondernemers die een begin durven te maken, en mensen zoeken die willen investeren in vastgoed terwijl het succes nog niet voor de hand ligt.”

Versimpeling

De grootste opgave voor projectontwikkelaars ligt de komende jaren in de steden, maar bouwen in het weiland zal in de sommige delen van Nederland onvermijdelijk zijn. “Ik vind niet dat we de gemakkelijkste weg moeten zoeken. Daarom zeg ik: we moeten zoveel mogelijk in de stad herontwikkelen. Van kantoren tot oude bedrijfsterreinen.”

Versimpeling van regelgeving kan helpen om tempo te maken met woningbouw in de steden. Zo moeten wat Van Breukelen betreft de geluidsnormen in de stad anders zijn dan daarbuiten. “Een zekere mate van overlast moet je accepteren als je in de stad woont.”

De weg naar een onherroepelijke vergunning is lang

Een zorgvuldige belangenafweging blijft belangrijk bij het beoordelen van bouwplannen, maar schiet je doel niet voorbij. “Als de afweging eenmaal gemaakt is, moet je door kunnen. En in ons land is het zo dat die afweging vaak wel drie keer wordt gemaakt.” De weg naar een onherroepelijke vergunning is lang. De ladder duurzame verstedelijking, gemeenteraad, de rechtbank en de Raad van State, commissie bezwaar en beroep van de gemeente, weer de rechtbank en vervolgens ook weer de Raad van State. “Dat kan niet meer, in mijn beleving.”

Branding

Liever besteedt een projectontwikkelaar zijn tijd aan zijn vak. Op een creatieve manier kijken naar een stuk stad en nadenken: hoe kunnen we de economie, de cultuur en de functies samensmelten? Nieuwe woonmilieus creëren die passen bij hoe mensen op dit moment willen leven. Een plek haar identiteit geven. Branding. Om waarde te ontwikkelen. “Want uiteindelijk proberen we toch met zijn allen voor dezelfde steen meer euro’s te vangen, en voor meer woonplezier voor mensen te zorgen.”

Moet de projectontwikkelaar van 2016 goed luisteren naar zijn klant, of liever zelf bepalen wat goed voor hem is? “Je moet ervoor waken dat je zegt: wij weten wel wat goed voor u is. Een valkuil waar we als sector ooit zijn ingetrapt.”

Historiserend

Architectuur is meer dan: zegt u maar wat ik moet tekenen en opschrijven

Maar te veel je oren laten hangen naar je klant, is ook niet goed. Dan krijg je “historiserende architectuur”, zoals jarendertigwoningen. “Op zich is daar niets mis mee, maar ik denk dat dat eigenlijk niet precies is wat mensen zoeken. Ze zoeken identiteit, verbijzondering. Wat maakt mij nou anders? Dat kun je ook doen door op een slimme manier moderne architectuur en oude gebouwen met elkaar te verbinden. Eigenlijk een stuk leuker.”

De zoektocht voor de projectontwikkelaar is volgens Van Breukelen aan de ene kant inspelen op wat mensen belangrijk vinden en aan de andere kant maken waar je zelf ook blij van wordt. Kun je iets bedenken wat mensen verrast, wat ze verleidt, wat ze misschien niet meteen zelf hadden getekend? “Architectuur is wel een vak. Dat vak is meer dan: zegt u maar wat ik moet tekenen en opschrijven.”

CV Bart van Breukelen

Bart van Breukelen werd in 1960 geboren in Utrecht. Hij studeerde architectuur en stedenbouw in Eindhoven. Vanaf 1986 werkte hij twee jaar als architect. Daarna werd hij projectontwikkelaar. De eerste elf jaar bij een rechtsvoorganger van AM. In 1999 stapte hij over naar Blauwhoed Eurowoningen. Vanaf 2007 ging hij werken voor Johan Matser, dat in 2008 opging in Synchroon. Sinds 2008 is Van Breukelen directievoorzitter van Synchroon. Van Breukelen woont in de binnenstad van Breda, in een voormalige verffabriek die tot woningen is getransformeerd. 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels