artikel

‘Elke club heeft hier z’n gebouwtje’

woningbouw Premium 680

‘Elke club heeft hier z’n gebouwtje’

Ook Oss heeft een eigen bouwverhaal. Een interview met VVD-wethouder Gé Wagemakers. “Ik heb Blok niet nodig.”

Het V&D-pand staat leeg. Het ziekenhuis is al langer weg. Er is een huisvestingsprobleem met vluchtelingen. En toen Oss een campus wilde bouwen, keken de andere overheden de andere kant op. “Een campus voor het mbo? Zonder universiteit. Dat is geen campus”, heerste de doctrinaire opinie bij bestuurders op afstand.

Gé Wagemakers kan zich er eigenlijk niet meer over opwinden. Het is het lot van een middelgrote stad. En ergens vindt hij dat wel lekker. Het geeft hem namelijk vrijheid om te zeggen wat hij wil. “Ik ben geen typische VVD-bestuurder. De woningmarkt is bovendien een lokaal vraagstuk. Of minister Blok hier weleens is geweest? Nee. Maar ik heb hem ook niet nodig.”

Tiny houses

Aan de muur van zijn kantoor hangt een zilveren schaal. ‘Landskampioen 2015’. PSV is zijn cluppie. “Die van dit jaar moet er nog bij”, lacht de liberale zoon van een slager, geboren en getogen in Oss, de SP-stad. Sinds vijf jaar liggen de politieke verhoudingen historisch anders. Telt ook de VVD hier mee. “Gelukkig maar voor mij.”

Af en toe legt hij zijn handen op zijn hoofd. Soms slikt hij woorden in. Bijvoorbeeld als het gaat over de veertien tiny houses die de gemeente na de zomer wil plaatsen. Ze zijn bedoeld voor statushouders én ‘gewone’ inwoners, benadrukt hij met klem. Voor hij het weet, heeft hij weer boze Ossenaren op zijn dak.

Verkeerde signalen

Het heeft alles te maken met het huidige vluchtelingenbeleid van dit kabinet. Oss heeft daar direct last van, steekt Wagemakers niet onder stoelen of banken. “Jarenlang voorzagen wij hier geruisloos 150 statushouders per jaar van onderdak. Geruisloos zetten wij het voormalige belastingkantoor in voor de noodopvang van vluchtelingen. Nu hebben we moeite om twee mensen in een huis te plaatsen.”

Van gastvrij naar demonstraties. Bedreigd heeft Wagemakers zich nog nooit gevoeld, maar hij baalt zichtbaar van zijn voorman. “Minister Blok zendt verkeerde signalen uit. Hij zegt dat statushouders geen voorrang meer hebben als het gaat om sociale huurwoningen, maar in de wet staat het tegenovergestelde. Daarmee zaait hij twijfel in de samenleving.” Om maar aan te geven: “De woningmarkt heeft verschillende facetten en dit is er één van.”

Wordt er nog gebouwd in Oss? Jazeker. Er was de weg van de toekomst, op het moment heeft Oss haar handen vol aan de talentencampus bij voetbalclub FC Oss die door Heijmans en Hendriks wordt ontwikkeld. Onderwijs, sport en bedrijven komen hier bijelkaar. “In de regio was er geen animo voor. Maar het lokale netwerk bundelde de krachten. Ook dat typeert Oss.”

Hippe jonge ondernemers

Het meest urgente bouwvraagstuk in Oss is volgens Wagemakers de bouw van betaalbare, sociale huurwoningen. “Daar hebben we er veel te weinig van, terwijl de behoefte blijft groeien.” Met corporatie BrabantWonen schroeft de wethouder het tempo op. “De komende twee jaar komen er 250 versneld op de markt.”

Hij heeft er alle vertrouwen in. Prestatieafspraken? Hij heeft ze niet nodig. Hij looft de “uitermate goede samenwerking” met de twee corporaties hier: BrabantWonen en Mooiland.

Wagemakers: “Allebei zijn ze proactief en ook financieel kunnen ze iets doen. Natuurlijk klagen ze ook weleens over de verhuurdersheffing, maar daarom hebben we in plaats van keiharde afspraken een manifest gemaakt. Woningen moeten betaalbaar zijn, duurzaam en goed voor de doorstroming. We hebben daar nooit een dispuut over.”

Oss laat zich kenmerken door zelfbouwers, hippe jonge ondernemers in het Pivotpark en een staalbedrijf dat het goed doet. Inclusief alle kleine kernen telt de middelgrote stad 90.000 inwoners. Wagemakers: “Oss is een stad van kansen en bedreigingen.” Geen last van grondposities of bouwplan­overschotten hier. De bestaande voorraad baart grotere zorgen. Het winkelareaal “staat onder druk” en duizenden woningen dateren uit de jaren zestig, zeventig toen farmaceut Organon (MSD) haar gloriedagen in Oss kende. Er zit niets anders op dan verduurzamen, toekomstbestendig maken. Maar hoe? “Nul-op-de-meter roept iedereen, maar label c of b is wat mij betreft prima. En als we er honderd per jaar kunnen doen, is dat al behoorlijk ambitieus.”

Wagemakers is voorzitter van ‘Brabant woont slim’ (een initiatief om verduurzaming onder particulieren te stimuleren). Als eigenhuisbezitter is hij zelf niet zo bezig met isoleren, besparen en energie opwekken, erkent hij. “Vreemd toch? Particulieren over de streep trekken vind ik superinteressant. Dit vind ik nou typisch iets voor de rijksoverheid. Die moet ener giebesparing fiscaal aantrekkelijk maken.”

Bende van Oss

In de straten van Oss, waar Wagemakers een aantal keer wordt aangesproken, komt nog even de legendarische film ‘De bende van Oss’ ter sprake. “Als je die gezien hebt, heb je een aardig beeld van onze stad”, lacht Wagemakers. De opgeleide planoloog houdt zich vandaag bezig met een andere ‘bende’; de enorme voorraad maatschappelijke voorzieningen die Oss herbergt.

“Iedere vereniging hier heeft zijn eigen gebouwtje, zeg ik weleens gekscherend. Zwembaden, sporthallen, kantines en ik geloof wel veertig buurthuizen. Historisch is dat zo gegroeid, dus ik keur het niet af. Maar al dat vastgoed wordt door de gemeente onderhouden, terwijl de bezettingsgraden bijzonder laag zijn. We moeten daar iets aan doen. Hoe? Dat begint bij een eerlijk verhaal.” <

Oss hanteert recessiemodel

Afgaande op provinciale prognoses is er in Oss de komende jaren ruimte voor jaarlijks 451 nieuwe woningen. De gemeente kiest echter een ander pad. “Ofschoon de woningmarkt inmiddels tekenen van herstel vertoont, lijkt het op dit moment niet realistisch van de provinciale aantallen uit te gaan. Er worden nog steeds beduidend minder woningen gebouwd dan deze prognose aangeeft. Ook het aantal woningen waarvoor in 2015 een bouwvergunning is afgegeven blijft achter. Tot 2019 hanteren we daarom het recessiemodel en bedraagt de minimale productie 315 per jaar.” Tussen 2011 en 2015 zijn er in Oss 1670 woningen gebouwd. Dat komt neer op een gemiddelde van 334 woningen per jaar. Zo’n 40 procent daarvan betrof huurwoningen, 60 procent koop.

Reageer op dit artikel