artikel

Zorgen over woningbouw en stedelijke vernieuwing

woningbouw

Een bijna lege gemeentekas, ontwikkelaars en bouwbedrijven met weinig vlees op de botten, woningcorporaties die financieel klem zitten.

Volgens Nico Rietdijk, is het gevaar groot dat partijen elkaar in de haren
vliegen met de vernieuwing van de stad als grote verliezer. Nu het opgewaaide
stof van de crisis wat is gaan liggen, kan de schade worden opgenomen. En het is
duidelijk dat die schade niet meevalt. De verkoop van nieuwbouwwoningen is
dramatisch in elkaar gezakt en krabbelt nu gelukkig weer wat overeind. Nu zullen
echter eerst nog de bouwbedrijven de wrange vruchten plukken van de
kopersstaking en hun orderportefeuille in ras tempo zien leeglopen. En ook de
woningcorporaties, in het verleden toch de traditionele reddingsboei voor de
woningbouwsector, zitten in zwaar weer. Ze hebben niet of nauwelijks vermogen
kunnen genereren door de verkoop van hun huizen. En door de optelsom van
vennootschapsbelasting, heffingen door het Rijk en een inflatievolgend
huurbeleid is de mogelijkheid om te investeren bijna niet aanwezig.

Problemen

Kortom, de marktpartijen hebben het moeilijk. Zij niet alleen. Ook de
publieke partijen kampen met enorme financiële problemen. De grondbedrijven van
de meeste gemeenten schrijven momenteel rode cijfers. En dat terwijl zij lange
tijd de spreekwoordelijke flappentap voor gemeentebesturen waren. Bibliotheken,
zwembaden, buurt- en clubhuiswerk noem maar op, het werd allemaal betaald met de
winsten van de grondbedrijven. Door de fors teruggelopen verkoop en dus bouw van
nieuwe woningen is die geldstroom nu opgedroogd. Fakton heeft onlangs becijferd
dat de crisis van alleen al de woningbouw een gat slaat van drie miljard euro op
de gezamenlijke gemeentebegrotingen.

Zwarte Pietenspel

Daar blijft het echter niet bij. Het Rijk loopt door de gevolgen van de
crisis op de woningmarkt in 2011 ruim zes miljard euro mis. Het kabinet heeft al
aangekondigd flink te gaan bezuinigen. Dat er daarbij naar het Gemeentefonds zal
worden gekeken is zeker. Dit doet het ergste vrezen voor de stedelijke
vernieuwing. Ontwikkelen en bouwen in de bestaande stad is financieel toch al
een uiterst zware opgave. Tegelijkertijd is het wel noodzakelijk om onze steden
te vernieuwen. Een uiterst lastige opgave voor partijen die worstelen met
financiële problemen. Het gevaar is groot dat bouwprojecten nog moeizamer van de
grond komen en de kwaliteit van de gebouwde omgeving van de projecten verder
onder druk komt te staan. In deze situatie met de factor ‘gebrek aan geld’ is
het niet ondenkbeeldig dat partijen elkaar straks in de haren vliegen en het
Zwarte Pietenspel uit de kast wordt gehaald. Dit is echter een onwenselijke
situatie omdat het de herstructurering in het algemeen en de vernieuwing van de
steden in het bijzonder geen dienst zal bewijzen. Een panklare oplossing hebben
wij als brancheorganisatie helaas (nog) niet. Wel weten wij zeker, dat de
oplossing niet ligt in het creëren van nog meer onrust. Het is veel verstandiger
wanneer publiek en privaat op lokaal en landelijk niveau de problemen onder ogen
zien en in gezamenlijkheid zoeken naar de juiste oplossingen. En laat de
landelijke politiek in de aanloop naar de verkiezingen zich dan a.u.b. vooral
beheerst opstellen. Dus even geen politiek klimaat dat overheerst wordt door
krachtige maar tegelijk oppervlakkige uitspraken over hypotheekrenteaftrek en
discussies die daarbij verlopen via de lijn ‘arm en rijk’ en simpele
koopkrachtplaatjes.

Vertrouwen

De woningmarkt is een vertrouwensmarkt, waarbij alles met alles is verweven.
Wie dat vertrouwen wegneemt, moet beseffen dat hij de bodem onder de woningmarkt
en vooral de waarde van (woning)vastgoed onderuit haalt, met alle gevolgen voor
de factor geld bij zowel Rijksoverheid, gemeenten als marktpartijen om de
woningbouw en stedelijke vernieuwing in de toekomst nog enigszins draaiende te
houden. Ik hoop oprecht dat politici gaan beseffen dat bij een oppervlakkige
discussie uiteindelijk iedereen in Nederland verliezer wordt. De Nederlandse
economie en schatkist incluis.

Directeur NVB Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels